Seminar Rijswijk-Zuid

21 november 2011

3 minuten

Verslag Het ontwikkelplan Rijswijk-Zuid is donderdagmiddag 17 november jl. publiek gemaakt via een seminar en de uitgave van een glimmende gelijknamige publicatie. Aan de faculteit Bouwkunde van TU Delft bevolkten ongeveer 150 belangstellenden de Berlagezaal voor een viertal lezingen en een paneldiscussie. Veel stof tot nadenken werd losgewoeld. Over actief grondbeleid van de gemeente, workshops in plaats van formele briefwisselingen tussen overheden, de schone lokroep van een energieprestatiecoëfficiënt van nul (of een overspannen eis), een slim pps-model dat de marktpartij prikkels toedient en ketenintegratie om bouwkosten te drukken. Voor de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling vormt Rijswijk-Zuid een ideale uitwisseling van theorie en praktijk.

Gebiedsontwikkeling in een andere realiteit

‘Seminar Rijswijk-Zuid - Afbeelding 1’

Ineke van der Wel

De keuze voor de faculteit Bouwkunde als plek van het seminar had alles te maken met de betrokkenheid bij het plan van de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling. Decaan Karin Laglas sprak haar trots uit over drie jaar intensieve samenwerking met de gemeente Rijswijk en andere betrokken partijen. Burgemeester schetste hoe de wortels van deelgebied Sion tot in de Middeleeuwen terug gaan. In de vorige eeuw tijd kreeg de glastuinbouw de overhand. Maar in de jaren 1990 begon deze bedrijfstak in Rijswijk-Zuid de concurrentieslag met andere kassengebieden te verliezen. De eerste tuinders verkochten hun percelen in 2000. “Op dat moment moesten we als gemeente in actie komen om de regie over de verdere ontwikkeling van het gebied te houden”, aldus Van der Wel. Maar wat moest de nieuwe bestemming zijn? In kleine kring van college en ambtenaren kwamen de gedachten uiteindelijk uit bij grootschalige woningbouw. Om grondspeculatie af te wenden, werd in 2006 de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) ingeroepen. Een jaar later werden de eerste grondaankopen gedaan en inmiddels heeft de gemeente 70 procent van het areaal in bezit. Al snel vatte de overtuiging post om van deze laatste grote ontwikkellocatie in de regio niet “het zoveelste gebied zonder verhaal te maken”. Met advies en steun van adviesbureau Deloitte (Frank ten Have), Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling (Friso de Zeeuw) en ontwerpbureau KuiperCompagnons (Gijs van den Boomen) is het ontwikkelproces in gang gebracht. De gemeente richtte het Programmabureau Rijswijk- Zuid op. De ingrediënten voor het ‘verhaal’ van woongebied Rijswijk-Zuid zijn vooral duurzaamheid en participatie. EPC=0, vat de grote ambitie voor duurzaamheid kernachtig samen. Participatie betekent: grote inbreng van burgers en (toekomstige) bewoners in de vormgeving en inrichting van de wijk. Directe inbreng krijgt met name gestalte via Collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Niet alles vastleggen, was daarom de opdracht die Gijs van den Boomen meekreeg bij het opstellen van het masterplan.

Proces, afstemming, organisatie

Friso de Zeeuw ging in op het proces van de gebiedsontwikkeling Rijswijk-Zuid. De praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling, zelf nauw betrokken bij het proces, zag het als een sterk punt dat het college van B&W de gemeenteraad formeel en vooral informeel bij de planvorming heeft betrokken.