Ellen van Bueren door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Stop met het inpolderen van tegenstrijdige ambities

22 juli 2019

2 minuten

Opinie
Stop met het “inpolderen van tegenstrijdige ambities” en maak toekomstbestendige keuzes, concludeert Ellen van Bueren na recente rechterlijke uitspraken (Hembrugterrein, Lelystad Airport, Programma Aanpak Stikstof).

De uitspraken rondom Programma Aanpak Stikstof (PAS), Lelystad Airport en het Hembrugterrein zaaien paniek onder ontwikkelaars, bestuurders en andere betrokkenen. Ook andere projecten zouden wel eens kunnen sneuvelen. Nederland gaat op slot, is de grote vrees. Wat is hier nu aan de hand? Krokodillentranen in komkommertijd of oprechte zorg?

Lange tijd hebben we tegenstrijdige ambities weten in te polderen. De vermaarde dubbeldoelstelling van Schiphol, destijds gelanceerd om de vijfde baan mogelijk te maken, laat goed zien hoe op voorhand onverzoenlijke waarden werden verpakt in een mooie belofte. De dubbeldoelstelling betoogt dat economische groei van Schiphol hand in hand zal gaan met verbetering van de omgevingskwaliteit. De minister heeft deze dubbeldoelstelling voor haar recente besluit om nog eens 40.000 extra vluchten toe te staan nog eens afgestoft en herhaald.

Dit soort beloften levert vooral tijdwinst op. Doorgaans wordt het economische belang direct bediend, de andere belangen moeten wachten op hun beurt. Soms worden zelfs moedwillig valse beloften gedaan, zoals een toenmalige directeur van Schiphol achteraf toegaf. Hij beloofde de bewoners in dorpen onder de aanvliegroute van de vijfde baan dat ook voor hen de geluidhinder in de toekomst zou afnemen. Maar meestal lijken bestuurders zelf in de sprookjes te gaan geloven. Tegenstrijdige informatie wordt zo verpakt en gestaafd dat er geen speld tussen is te krijgen. Resterende twijfel wordt gezalfd met technologische vooruitgang, denk aan schonere en stillere vliegtuigen en waterstof.

Sinds kort lijkt er een kentering. We komen niet meer weg met vage verwachtingen dat andere dan economische waarden in de toekomst nog eens worden bediend. De rechter neemt de zelfopgelegde grenzen serieus en houdt partijen aan de afspraken. Alders, de meesterpolderaar voor wie de belangentegenstelling tussen Schiphol en omwonenden zelfs te gortig werd, stelt het iets anders: het klimaat stelt harde grenzen. In de toekomst zullen we steeds harder tegen deze grenzen aanlopen.

Wat nu te doen? Gaan we onze tijd en energie investeren in het bevechten en oprekken van deze grenzen, of gaan we echt werk maken van een toekomstbestendige samenleving? Dat laatste lijkt mij op langere termijn rendabeler, en op korte en lange termijn ook een stuk bevredigender. Maar de grote stakeholders, belangenclubs en overheden schieten in de oude reflex. Creativiteit lijkt vooralsnog te worden aangewend om redenen te verzinnen dat projecten bij uitzondering toch kunnen doorgaan. Dat is zonde van de tijd en energie. Laten we stoppen met deze fossiele stuiptrekkingen en gaan bouwen aan een toekomstbestendig land. Projecten te over waar geld mee kan worden verdiend.


Cover: ‘Ellen van Bueren’ door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Portret - Ellen van Bueren

Door Ellen van Bueren

Hoogleraar Management van Stedelijke Ontwikkeling aan de TU Delft


Meest recent

Skyline Eindhoven door Ivo Verschuuren (bron: Shutterstock)

Provincie moet rol pakken van regionale gebiedsregisseur

Veel maatschappelijke ontwikkelingen gaan over gemeentegrenzen heen en dus ligt het voor de hand ruimtelijke ordening op een hoger schaalniveau op te pakken. De provincies komen hiervoor nadrukkelijk in beeld, aldus promovendus Guus van Steenbergen.

Uitgelicht
Onderzoek

23 september 2022

Portret Marlon Boeve door Sander van Wettum (bron: SKG)

Marlon Boeve start als hoogleraar Omgevingsrecht in gebiedsontwikkeling

Marlon Boeve treedt aan als hoogleraar Omgevingsrecht in gebiedsontwikkeling bij de TU Delft. In gesprek met Eric Burgers geeft zij aan wat omgevingsrecht voor haar betekent en wat de betekenis ervan is voor de ruimtelijke inrichting van Nederland.

SKG Nieuws

23 september 2022

Weekoverzicht Cover door Ineke Lammers (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week waarin de natuur voor samenhang zorgt

Deze week op Gebiedsontwikkeling.nu: onheilspellende berichten over het gebrek aan samenhang in de aanpak van ruimtelijke opgaven op nationaal- én op buurtniveau. Maar ook: hoe de natuur samenhang kan brengen in gebiedsontwikkeling.

Nieuws

22 september 2022