Ellen van Bueren door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Stop met het inpolderen van tegenstrijdige ambities

22 juli 2019

2 minuten

Opinie Stop met het “inpolderen van tegenstrijdige ambities” en maak toekomstbestendige keuzes, concludeert Ellen van Bueren na recente rechterlijke uitspraken (Hembrugterrein, Lelystad Airport, Programma Aanpak Stikstof).

De uitspraken rondom Programma Aanpak Stikstof (PAS), Lelystad Airport en het Hembrugterrein zaaien paniek onder ontwikkelaars, bestuurders en andere betrokkenen. Ook andere projecten zouden wel eens kunnen sneuvelen. Nederland gaat op slot, is de grote vrees. Wat is hier nu aan de hand? Krokodillentranen in komkommertijd of oprechte zorg?

Lange tijd hebben we tegenstrijdige ambities weten in te polderen. De vermaarde dubbeldoelstelling van Schiphol, destijds gelanceerd om de vijfde baan mogelijk te maken, laat goed zien hoe op voorhand onverzoenlijke waarden werden verpakt in een mooie belofte. De dubbeldoelstelling betoogt dat economische groei van Schiphol hand in hand zal gaan met verbetering van de omgevingskwaliteit. De minister heeft deze dubbeldoelstelling voor haar recente besluit om nog eens 40.000 extra vluchten toe te staan nog eens afgestoft en herhaald.

Dit soort beloften levert vooral tijdwinst op. Doorgaans wordt het economische belang direct bediend, de andere belangen moeten wachten op hun beurt. Soms worden zelfs moedwillig valse beloften gedaan, zoals een toenmalige directeur van Schiphol achteraf toegaf. Hij beloofde de bewoners in dorpen onder de aanvliegroute van de vijfde baan dat ook voor hen de geluidhinder in de toekomst zou afnemen. Maar meestal lijken bestuurders zelf in de sprookjes te gaan geloven. Tegenstrijdige informatie wordt zo verpakt en gestaafd dat er geen speld tussen is te krijgen. Resterende twijfel wordt gezalfd met technologische vooruitgang, denk aan schonere en stillere vliegtuigen en waterstof.

Sinds kort lijkt er een kentering. We komen niet meer weg met vage verwachtingen dat andere dan economische waarden in de toekomst nog eens worden bediend. De rechter neemt de zelfopgelegde grenzen serieus en houdt partijen aan de afspraken. Alders, de meesterpolderaar voor wie de belangentegenstelling tussen Schiphol en omwonenden zelfs te gortig werd, stelt het iets anders: het klimaat stelt harde grenzen. In de toekomst zullen we steeds harder tegen deze grenzen aanlopen.

Wat nu te doen? Gaan we onze tijd en energie investeren in het bevechten en oprekken van deze grenzen, of gaan we echt werk maken van een toekomstbestendige samenleving? Dat laatste lijkt mij op langere termijn rendabeler, en op korte en lange termijn ook een stuk bevredigender. Maar de grote stakeholders, belangenclubs en overheden schieten in de oude reflex. Creativiteit lijkt vooralsnog te worden aangewend om redenen te verzinnen dat projecten bij uitzondering toch kunnen doorgaan. Dat is zonde van de tijd en energie. Laten we stoppen met deze fossiele stuiptrekkingen en gaan bouwen aan een toekomstbestendig land. Projecten te over waar geld mee kan worden verdiend.


Cover: ‘Ellen van Bueren’ door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Portret - Ellen van Bueren

Door Ellen van Bueren

Hoogleraar Management van Stedelijke Ontwikkeling aan de TU Delft


Meest recent

Hof van Cartesius door Cas Slagboom (bron: Cas Slagboom)

Cultuur & GO #6: Werkspoorkwartier

Het Werkspoorgebied in Utrecht maakt een indrukwekkende transformatie door. Verantwoordelijk is een klein aantal zeer betrokken individuen, aan publieke en private zijde. Rinske Brand zocht ze op en noteerde hun bevlogen verhaal.

Uitgelicht
Casus

3 februari 2023

Het platteland van Groningen door Rudmer Zwerver (bron: Shutterstock)

Werken aan perspectief voor nieuwe generaties op het platteland

Is er straks nog plek voor de nieuwe generaties op het platteland? Willem Korthals Altes brengt verslag uit van een TU Delft-studiemiddag over dit thema. De oogst: vier visies op een bewoonbaar buitengebied.

Verslag

3 februari 2023

Weekoverzicht Cover door Ineke Lammers (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week die je je niet voor kunt stellen

Verbazing alom, deze week op Gebiedsontwikkeling.nu. Bijvoorbeeld over hoe soms met enthousiaste stadmakers wordt omgegaan, over het idee dat Almere en Amsterdam straks echt aan elkaar vastzitten en dat data impact heeft in gebiedsontwikkeling.

Nieuws

2 februari 2023