Studenten TU Delft nemen Eindhovens Knooppunt XL onder de loep

“Een economische toplocatie waar het prettig werken en verblijven is.” De plannen van de gemeente Eindhoven voor Knooppunt XL, zoals het stationsgebied wordt genoemd, zijn ambitieus. Zo moeten er tot 2024 tussen de 6.000 en 7.000 woningen zijn gebouwd, schreef de gemeente eerder al in de Ontwikkelvisie Fellenoord. Daarnaast staat duurzaamheid in heel de stad hoog op de agenda. Daarbij hoort ook in de gebiedsontwikkeling rond het station “een energietransitie – denk aan de gasloze verwarming van gebouwen – en we willen de stad klaar maken voor extreem warme en droge zomers en hevige regenbuien.”

Optimaal benutten

Ter afsluiting van het eerste jaar van hun masterstudie in de richting Management in the Built Environment aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft, gingen studenten de afgelopen maanden aan de slag met deze complexe gebiedsopgave. Tijdens de Urban and Infrastructure (Re)development Game streden zij in groepen tegen elkaar. Het doel: het beste plan voor de transformatie van Fellenoord op te stellen. Per groep namen de studenten de rollen aan van de stakeholders uit de gebiedsontwikkeling (van procesmanager tot ambtenaar grondzaken en van ontwikkelaar tot mobiliteitsdeskundige) om zo de kansen die een stationsgebied biedt optimaal te kunnen benutten..

De elf studenten uit groep 2, de Frog Planners, kwamen als winnaar uit de bus. Zij slaagden er volgens de jury uiteindelijk het beste in om de uitdaging die de gemeente samen met de TU-docenten had geformuleerd, om te zetten in concrete plannen voor het gebied. Het elftal kwam na een grondige analyse tot drie zwakke punten die in het huidige gebied die koste wat het kost moesten worden aangepakt: de leefbaarheid, de bereikbaarheid en de huisvestingskansen in het gebied.

Fellenoord is volgens de studenten te monofunctioneel, waardoor bepaalde gebieden slechts een deel van de dag worden gebruikt. Daarnaast is de infrastructuur in het gebied gefocust op automobilisten en reizigers. Het gebied biedt daardoor geen gelegenheid voor studenten, ondernemers en bewoners om er te verblijven en met elkaar in contact te komen.

Brein en tong

Zoals een brein de tong nodig heeft om verschillende smaken te proeven, illustreert de winnende groep hoe het stationsgebied reizigers, bezoekers en bewoners de veelzijdigheid van de Brainportregio kan laten ervaren. Door met de ontwikkeling van Fellenoord het brein (de TU Eindhoven en alle bedrijven in de regio) en de tong (de bewoners en bezoekers) te verbinden, kan het gebied met omliggende wijken, maar ook met de regio als geheel, een flinke stap de toekomst in zetten.

Vertegenwoordigers van de gemeente en de provincie, maar ook een stedenbouwkundig expert en diverse TU-docenten, vonden dat alle studentengroepen in de twee maanden dat het vak loopt met uitstekende plannen en ideeën waren gekomen. De winnende groep had naar hun gevoel net iets beter uitgewerkt hoe de verschillende doelen in het stationsgebied – leefbaarheid, bereikbaarheid en het huisvesten van mensen, bedrijven en tal van voorzieningen – kunnen worden gecombineerd.

De stevige verdichting van de bebouwing wordt in het plan gecombineerd met een verbreding van de Dommeloever, veel groen en autoluwe zones en de stapsgewijze invoering van een elektrisch bussysteem. Met name dat laatste werd gewaardeerd, omdat de inpassing van het regionale busverkeer voor menig stationsgebied in Nederland een grote, kostbare puzzel is. De studenten deden hier een inspirerend voorstel voor, waarin ook een luchtbrug over de sporen was opgenomen waarmee zij de barrièrewerking van sporen in de stad proberen op te heffen.