Analyse Steeds meer grote steden hebben te maken met een groeiende groep ´economische daklozen´. Dit zijn mensen die zelfredzaam zijn en veelal een baan hebben, maar veroordeeld zijn tot leven op straat door een tekort aan betaalbare woonruimte. Dit blijkt uit onderzoek van het programma Argos.
Vorig jaar bracht het Centraal bureau van statistiek (CBS) al alarmerende cijfers naar buiten, waarna gemeenten van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de opdracht kregen om het daklozenprobleem binnen hun regio in kaart te brengen.
Hieruit blijkt nu dat een stijgend aantal mensen dat zelfredzaam is toch dakloos raakt. Vrijwel alle gemeenten hebben te weinig passende en betaalbare woonruimte, zo is op te maken uit de door Argos opgevraagde documenten. Met name in de grote steden is de woningnood de motor achter de toenemende dakloosheid.
Sociale woningvoorraad
Amsterdam telt zo’n 2000 economische daklozen, in Rotterdam gaat het om ongeveer 1300 ‘zelfredzame daklozen’, om mensen die niet in aanmerking komen voor opvang aangezien zij in principe in staat zijn zichzelf te redden. In Den Haag wordt weer een andere definitie gebruikt, het blijkt dat daar in totaal 4100 daklozen zijn waaronder 1100 dak- en thuisloze jongeren.
Economische daklozen zijn niet alleen in de Randstad te vinden, want gemeenten als Breda, Almere en Vlissingen melden soortgelijke problemen. Volgens de gemeente Den Haag is een substantiële uitbreiding van de sociale woningvoorraad noodzakelijk om een passende oplossing te vinden, meldt Binnenlands Bestuur.
Steeds meer jongeren
Gezinnen met kinderen die, vanwege overlast of schulden, het huis uitgezet worden en niets anders kunnen vinden, vormen een opvallende groep onder de nieuwe daklozen.
Uit de cijfers blijkt bovendien dat steeds meer jongeren dakloos zijn. Volgens schattingen van het CBS is deze groep sinds 2009 ruim drie keer zo groot geworden. In Amsterdam zou het gaan om 523 dak- en thuisloze jongeren met een leeftijd jonger dan 23 jaar. In Den Haag is zelfs een kwart van de daklozen tussen de 18 en 27 jaar. En in Amsterdam ziet men ook steeds meer jonge vrouwen zonder dak boven hun hoofd. “Een aantal gaat van bank tot bank en komt in onveilige situaties terecht,” bericht de Telegraaf.
Leren van Amerika
In de Verenigde Staten is het aantal daklozen als gevolg van de coronacrisis toegenomen. In de staat Californië is het programma ‘Homekey’ gestart om mensen die in de financiële problemen zijn gekomen, een dak boven hun hoofd te bieden.
In totaal is zo’n 100 miljoen dollar overheidsgeld beschikbaar, bedoeld om hotels en motels op te kopen, die vervolgens getransformeerd worden om daklozen in te huisvesten.
De uitdaging is om geschikt en betaalbaar vastgoed te vinden waar weinig aan gerenoveerd hoeft te worden. Er is immers haast geboden. De oplevering van gebouwen moet steeds binnen 90 dagen plaatsvinden. Met het programma wordt beoogd minimaal 3000 mensen onderdak te bieden.
Cover: ‘Rotterdam vanaf Burghsluissingel, Wikimedia Commons’ door Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (bron: Wikimedia Commons) onder CC BY-SA 4.0, uitsnede van origineel
Door Ineke Lammers
Impactmanager bij Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling
