2011.11.27_Team en gebruiker centraal in gebiedsontwikkeling-anno-nu_thumb

Team en gebruiker centraal in gebiedsontwikkeling-anno-nu

27 november 2011

3 minuten

Nieuws De centrale vraag in gebiedsontwikkeling is momenteel ‘hoe kunnen wij u het beste bedienen’, oftewel, de gebruiker centraal, aldus Melanie Schulz van Haegen, minister van Infrastructuur en Milieu. Henk Ovink reikte afgelopen zaterdag namens de minister de Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap Gouden Piramide 2011 uit aan Heijmans voor de gebiedsontwikkeling van Het Funen in Amsterdam.

Het Funen, toevalligerwijze tot stand gekomen onder supervisie van de huidige rijksbouwmeester Frits van Dongen, is een schoolvoorbeeld van binnenstedelijke transformatie van een voormalig bedrijventerrein op een vergeten stukje stad naar een levendige woonbuurt. In een parkachtige, autovrije setting zijn in hoge dichtheid appartementen gebouwd die aantrekkelijk zijn voor gezinnen met kinderen. Een langgerekt woonblok van Van Dongen zelf schermt het gebied af van het naastgelegen spooremplacement.

Een knap stukje gebiedsontwikkeling dus, voor een specifieke doelgroep, dat 15 jaar geleden is aangevangen en daarmee grotendeels tot stand is gekomen in de ‘goede tijden’. De jury roemt de lef van opdrachtgever Heijmans, en daarnaast haar grensverleggende, inspirerende, motiverende en coördinerende kracht. Volgens juryvoorzitter Yttje Feddes is het alleen een goede opdrachtgever die een mooi project kan maken. Maarten van Duijn van Heijmans gaf de eer gelijk door aan het team van gemeente, architecten, supervisor en andere adviseurs en betrokkenen, want ‘het is het team dat de transformatie van papier naar praktijk mogelijk maakt, als opdrachtgever alleen kun je niet zoveel’.

Naast de gebruiker speelt met andere woorden het team, ofwel het netwerk van betrokken partijen, een cruciale rol in de gebiedsontwikkeling-anno-nu. Het opdrachtgeverschap wordt minder eenduidig nu gebieden niet meer in één grote greep ontwikkeld worden, maar opgeknipt in stukjes en in fases en in samenspraak met gebruikers. Het is dan ook wellicht nog slechts een kwestie van tijd voordat ook andere dan de traditionele opdrachtgevende partijen overheid en projectontwikkelaars, op het podium staan.

Expertise ontwikkelen voor opdrachtgeverschap

De bruinverbrande jury had blijkens de begeleidende vrolijke film een goede tijd van de zomer, met het bekijken van de genomineerde, pre-crisis projecten, waaronder de ecologische waterzuivering Kristalbad en het Maxima-park in Leidsche Rijn. De sfeer in het NAi bij de uitreiking van de Piramide was echter minder optimistisch. Opdrachtgeverschap is altijd een van de pijlers van het architectuurbeleid geweest, stelde Henk Ovink van I&M. Maar inmiddels voert het Rijk feitelijk geen architectuurbeleid meer. Ole Bouman, directeur van het binnenkort te verdwijnen NAi, keek dan ook in weemoed om naar de succesvolle traditie van rijksbemoeienis met het stimuleren van ruimtelijke kwaliteit. ‘De afgelopen twintig jaar bewijzen dat het Rijk het verschil kan maken.’

Maar de subsidies zijn definitief verleden tijd en het valt te bezien wat een nieuwe Architectuurnota de wereld in concrete zin gaat brengen. De content voor de nota wordt momenteel ‘opgehaald in het veld’. Voormalig projectontwikkelaar Rudy Stroink heeft alvast een goede suggestie: waarom geen opleiding initiëren voor opdrachtgeverschap? Zeker met de nieuwe, complexe opgave van (her)ontwikkeling in de bestaande stad met wisselende combinaties van partijen is het nog niet zo’n gek idee om juist voor wat betreft het opdrachtgeverschap de nodige expertise te ontwikkelen en door te geven aan de publieke, private en particuliere opdrachtgevers van de toekomst. Het klinkt als een investering die zichzelf in veelvoud gaat terugbetalen.

Lees ook het essay in de bijlagen


Cover: ‘2011.11.27_Team en gebruiker centraal in gebiedsontwikkeling-anno-nu_thumb’


Portret - Anne Luijten

Door Anne Luijten

Voormalig hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

Vogelvlucht van Loosdrecht in Noord-Holland door Aerovista Luchtfotografie (bron: Shutterstock)

Herstel van de natuur vraagt om het stellen van prioriteiten en actief grondbeleid

Het halen van natuurdoelen is geen gemakkelijke opgave. Het landelijk gebied moet op grote schaal hervormd worden. Dit vraagt om actieve grondpolitiek, het stellen van de juiste prioriteiten en goede afspraken tussen provincie en het Rijk.

Onderzoek

28 februari 2024

Fenix Food Factory in Rotterdam door Iris van den Broek (bron: Shutterstock)

Katendrecht, Rotterdam: Taking a Walk on the Gentrified Side

Gentrification heeft zeker niet alleen negatieve kanten, hoewel daar wel vaak de nadruk op wordt gelegd. Vincent Baptist vloog het vraagstuk op Katendrecht niet aan met de professionals maar door met bewoners te gaan wandelen.

Onderzoek

27 februari 2024

Fuggerei (Augsburg) door Gerd Eichmann (bron: Wikimedia Commons)

De woningcorporatie van morgen heeft alles te maken met die van gisteren

De woningcorporaties laten een hernieuwd elan zien. Spannend wordt de vraag waar hun toekomst ligt. Reimar von Meding (KAW) schreef er een essay over in opdracht van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties.

Opinie

27 februari 2024