ontslakking door MaxZolotukhin (bron: Shutterstock)

Tegelwijsheden

7 juli 2013

3 minuten

Opinie Heeft u het rapport 'Ontslakken van gebiedsontwikkeling' al gelezen? Mij viel het hier en daar beslist niet mee. Het Actieteam Ontslakken Gebiedsontwikkeling serveert een fors aan tal 'wenken voor sneller, goedkoper en flexibeler acteren' bij gebiedsontwikkeling. Vaak geformuleerd als tegelwijsheid. U weet wel, zo'n goed bedoelde spreuk op een blauw gerand tegeltje.

Nu ben ik niet alleen advocaat, maar ook werkzaam bij een kantoor gelegen naast het voetbalstadion De Grolsch Veste. Mijn oog viel dan
ook direct op de wijsheid "Vakmanschap is meesterschap, maar toch dienen de meesters in de rechten (advocaten) een bescheiden rol te spelen bij gebiedsontwikkeling". Hoe krijg je dit in vredesnaam uit je pen? Het past niet eens op een tegel.

De boodschap is wat mij betreft overigens prima. De juristerij komt in zijn algemeenheid een bescheiden rol toe. Het actieteam gaat er helaas aan voorbij dat juist juristen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan sneller, goedkoper en flexibeler acteren bij gebiedsontwikkeling. Zo wijs ik gemeenten regelmatig op hun stapeling van ambities en het gegeven dat bepaalde wetgeving zich daartegen verzet. Al was het maar omdat een onwenselijk geachte aanbestedingsplicht of vernietiging van de gemaakte afspraken op de loer ligt. Waarom contractueel verder gaan met bouwtechnische eisen dan uit het Bouwbesluit volgt? De Woningwet verbiedt dat. Ik onderschrijf dan ook van harte de oproep van het Actieteam om te gaan 'ontkoppen'.

De tegelwijsheid "Doe normaal met staatssteun" moet echter direct van de muur. Volgens het Actieteam behoren alleen belanghebbenden bij het thema staatssteun ontvankelijk te zijn bij de rechter. Het stoort de auteurs dat een 'willekeurige bezwaarmaker' erin geslaagd is om de gemeente Leidschendam-Voorburg en een aantal marktpartijen terug te laten fluiten door de Europese Commissie. Er war en namelijk grondprijzen verlaagd en exploitatiebijdragen kwijtgescholden. Nu moeten er miljoenen door de projectontwikkelaars worden terugbetaald.

Het Actieteam bekommert zich niet om de verleende (steun)maatregelen, maar om degene die zich beroept op staatssteun. Feitelijk lees ik hier een pleidooi voor de introductie van een relativiteitsvereiste bij staatssteun. Dat leidt af van de inhoud van de beschikking van de Europese Commissie. Heeft het Actieteam deze eigenlijk wel zorgvuldig gelezen? De wenk om dat te doen geef ik graag mee. Het is eigenlijk niet meer dan logisch dat de Europese Commissie - let op: in dit specifieke geval - op de rem heeft getrapt. In het ene geval wel de prijzen verlag en, maar in het andere geval niet. Dat alleen al is vragen om problemen.

Als geboren Fries spreekt vooral de wenk om nuchter te zijn mij aan. Van bestaande regels moet volgens het Actieteam afgeweken kunnen worden als niet nadrukkelijk aantoonbaar is welk essentieel maatschappelijk belang wordt beschermd met de regel. Dat vind ik een veel te softe manier van ontslakken. Als je het belang van een regel niet kunt aantonen, schaf de regel dan gewoon af. Of om in de stijl van het rapport te blijven: "Laat de paarse krokodil uitsterven". Ik zie het tegeltje al hangen.

Zie ook de reactie van Jos Feijtel "Doe normaal met staatssteun"

Zie ook:


Cover: ‘ontslakking’ door MaxZolotukhin (bron: Shutterstock)


Manfred Fokkema

Door Manfred Fokkema

Advocaat project- en gebiedsontwikkeling bij Infense advocaten


Meest recent

Dit was de week van het bestrijden van een crisis door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het bestrijden van een crisis

De week op Gebiedsontwikkeling.nu zat vol instrumenten om een crisis in het vakgebied te bestrijden. Bijvoorbeeld betere plattegronden om de wooncrisis tegen te gaan en een tweede financiële ‘lens’ om volwassen opdrachtgeverschap te realiseren.

Weekoverzicht

16 april 2026

Waterfront door Synchroon (bron: Synchroon)

Synchroon wil landschapsontwikkeling en woningbouw hand in hand laten gaan

Hoe kunnen stadsranden en de gebieden tussen steden ruimte bieden voor de combi van hoogstedelijk wonen met natuur- en landschapsontwikkeling? Ruben Donselaar (Synchroon) licht de resultaten toe van de studie ‘Gangen, meer natuur meer stad.’

Interview

16 april 2026

Debat Utrecht door Stadkwadraat (bron: Stadkwadraat)

“Met de gebruikswaarde als basis voor het kostenverhaal komt gebiedsontwikkeling tot stilstand”

Een debat over inbrengwaarde: de financiële waarde van grond en opstallen die een eigenaar inbrengt in een project. Welke methode werkt het beste om deze waarde vast te stellen én gebiedsontwikkeling gaande te houden? Arjan Bregman reflecteert.

Interview

15 april 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op