Transformatie tot in de vezels van het bedrijf

27 november 2012

4 minuten

Verslag Zoals de geschiedenis leert dat culturen die vasthouden aan de oude orde onvermijdelijk ten val komen, zo valt er voor gebiedsontwikkeling wel het een en ander te leren uit de geschiedenisboekjes. Cruciaal voor organisaties is of zij na een fase van groei en consolidatie weten te innoveren of dat zij stil blijven staan en vasthouden aan het oude. Innovatie is niet bepaald een sterke kant van de bouw- en vastgoedsector. Voor een deel komt dat omdat gebiedsontwikkeling een gebundelde bedrijfskolom is geworden de afgelopen 20 jaar, waarin alle professies binnen een bedrijf aanwezig zijn. De ont-bundeling is nu gaande. Veel bedrijven gaan terug naar hun core-business.

Teamsessie Stefan Schuwer, Seminar Vakmanschap, Engagement en Vertrouwen

De betutteling voorbij

Maar productie wegzetten is in de nieuwe realiteit niet meer hetzelfde als waarde creëren. De maakbaarheid van processen en gebieden vormde jarenlang het uitgangspunt. En de markt, die was er gewoon. De opgave is inmiddels drastisch veranderd, de klant die 20 jaar lang genegeerd is wordt nu naarstig opgezocht. Die zoektocht valt niet mee: ‘We weten het nog echt niet met z’n allen’. Het vraagt om een dienstbare houding en het letterlijk organiseren van contact. Omdat er niet meer één klant is maar een veelvoud aan klantvragen en groepen, wordt de korrelgrootte van gebiedsontwikkeling veel kleiner dan voorheen. Dat eist weer aandacht voor samenhang en regie. Maar er wordt ook gewezen naar de organische manier waarop onze steden van oudsher zijn ontstaan: hoezo regie, hoezo samenhang? ‘Heerlijk juist dat de betutteling voorbij is.’ Uiteraard blijven kaders nodig, maar de invulling moet vooral worden gelaten waar die hoort, in het gebied zelf.

Vertrouwen en openheid

Rollen veranderen maar partijen moeten daarentegen rolvaster zijn dan ooit. Dat geldt met name voor de overheid, van wie lang niet altijd duidelijk is met welke pet op zij in een gebied is betrokken. Vertrouwen blijft daarbij misschien wel het allerbelangrijkste ingrediënt. ‘Met de benen op tafel, in een klein clubje de problemen oplossen.’ Openheid, empathie, kwetsbaarheid en een ‘klik’ horen daarbij. Co-creatie is de nieuwe werkwijze. Primaire doelen van partijen worden daarbij bij elkaar gebracht zodat een gezamenlijk primair doel ontstaat. Je toegevoegde waarde in het geheel bestaat uit de aanvullende kracht die je inbrengt. Datgene wat in de samenwerking geen toegevoegde waarde biedt, moet uit de keten worden weggesneden. Er zijn op die manier al spectaculaire dalingen van de stichtingskosten gerealiseerd, van 20 tot 30% of meer.

Balans brengen

Samenvattend stelt het ‘team’ van Stefan Schuwer dat klantgerichtheid in de branche een groot probleem is. Op zoek naar de klant is vaak niet meer dan ‘culturele prietpraat’. Organisaties moeten veel opener worden waarbij faciliterende dienstverlening een sleutelwoord is. De vaardigheid van teamcasting is ook nog iets wat bedrijven moeten leren. Niet op functie maar op het ideale team per project moet worden geselecteerd. Een ander belangrijk nieuw motto is ‘met ziel en zakelijkheid’: een instelling die meer balans moet brengen in gebiedsontwikkeling. Wie is je klant? Ook het creëren van maatschappelijke waarde hoort daarbij. Door de winstgerichtheid van de afgelopen jaren is de ziel ondergeschikt geraakt aan de zakelijkheid. Een houding die aan het DNA van een organisatie raakt en een antwoord vraagt op zaken als hoe ga je om met promoties, en met status? Voor projectontwikkelaars is de opgave om meer ziel in de zakelijkheid te leggen, corporaties moeten juist op zoek naar meer zakelijkheid in de balans.

Slagvaardig

De weerbarstigheid van organisaties in dergelijke veranderprocessen vraagt veel van de individuele medewerkers in alle lagen. Medewerkers moeten bereid zijn tot transformatie, en er zal zeker uitval zijn. Uit de bedrijven die overleven zal een nieuw type bedrijf ontstaan, dat kleiner en bewegelijker en daarmee slagvaardiger is. Snel kunnen beslissen wordt nu gevraagd, maar grote organisaties kunnen daar vaak niet aan voldoen. Een opkomende groep zijn de ondernemende architecten. Medewerkers zullen zelf meer invloed gaan uitoefenen, dat vraagt wat van de medewerker zelf (besluiten kunnen nemen) én van de leiding (loslaten). Transformatie moet met andere woorden tot in de vezels van de organisatie worden doorgevoerd. Een proces dat zo vijf jaar of langer in beslag neemt. Of is verandering een kwestie van slechts 15 seconden? Namelijk de tijd die je nodig hebt om te beslissen dat je het van nu af aan anders gaat aanpakken. Er komt kortom een frisse nieuwe tijd op ons af, maar we moeten nog wel even met z’n allen de barre winter door.

Dit verslag is onderdeel van het Seminar Vakmanschap, Engagement en Vertrouwen

Organisatie: praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft, 19 november 2012


Portret - Anne Luijten

Door Anne Luijten

Voormalig hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

De groene stad door SARYMSAKOV ANDREY (bron: Shutterstock)

Maak energie nu al integraal onderdeel van de verstedelijking van morgen

Verdere verstedelijking is nodig om aan de woningvraag te voldoen. Een van de grote opgaven daarbij is het energievraagstuk. Paul van den Bragt laat zien dat dit meer is dan het oplossen van het acute probleem van netcongestie.

Analyse

14 juni 2024

Deltacommissaris Co Verdaas (l) krijgt het derde deel van het Framework overhandigd van Jan Kadijk van stichting Dutch Green Building Council. door Dutch Green Building Council (bron: Dutch Green Building Council)

Standaardaanpak voor het beoordelen van klimaatrisico’s op gebouwniveau compleet

Het ‘Framework for Climate Adaptive Buildings’ moet de standaardaanpak worden waarmee tot op gebouwniveau duidelijk wordt wat de gevolgen van klimaatverandering zijn. Het derde en laatste deel van het instrument werd deze week gepresenteerd.

Nieuws

14 juni 2024

GO weekoverzicht 13 juni 2024 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was een week waarin heel veel kan, ook al gaat dat niet vanzelf

Deze week op Gebiedsontwikkeling.nu maakte duidelijk dat er heel veel kan, maar ook nog veel moet gebeuren. Voor samenwerking bij grote gebiedsontwikkelingen, de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord en een klimaatbestendige ruimtelijke ordening.

Weekoverzicht

13 juni 2024