Zurich tram_Pixabay door Targor (bron: Pixabay)

Transitieblik helpt bij verduurzaming stedelijke ruimte en mobiliteit

24 april 2019

3 minuten

Onderzoek De transitiebenadering biedt handvatten bij verduurzaming van de stedelijke ruimte en mobiliteit. NWO-onderzoeker Andrew Switzer bestudeerde transities in de regio’s rond München en Zürich en ontwikkelde en testte een aanpak voor Amsterdam. Hij promoveerde in januari aan de Universiteit van Amsterdam.

Zürich en München zijn twee regio’s met een goed netwerk voor openbaar vervoer (OV) en een goede afstemming tussen ruimtelijke ontwikkeling en verkeer en vervoer. Dit is het resultaat van een succesvolle transitie: van een autogerichte naar een OV-gerichte ruimtelijke ontwikkeling. Om te bestuderen hoe deze transities werkten, ontwikkelde planoloog Andrew Switzer een op de transitiewetenschap gebaseerde benadering.

Veranderend gedrag en debat als condities voor transitie

‘In München en Zürich bleken veranderingen in het gedrag van bewoners en bedrijven, zoals de groei van autogebruik of de trek naar de stad, essentieel. Een andere belangrijke factor was het veranderende debat en nieuwe manieren van denken over de stad en stedelijke identiteit. In beide steden waren mensen bang dat grootschalige veranderingen het karakter van de stad teveel zouden aantasten.’

Oplossingen zonder nieuwe problemen

Switzer ontwikkelde op basis van zijn studies van Zürich en München een aanpak voor transitievraagstukken die hij testte in een reeks workshops met beleidsmakers en andere partijen in de Metropoolregio Amsterdam. Switzer: ‘Reflecteren en leren staan centraal in de aanpak. Doel is om problemen aan te pakken die zijn voortgekomen uit het oplossen van eerdere problemen. Zo had de komst van de auto allerlei negatieve effecten op de stad. Voorkomen moet dus worden dat beleid dat een stad autoluw maakt op zijn beurt allerlei nieuwe problemen oplevert.’

Vier stappen

Switzers benadering kent vier stappen: visievorming, systeemanalyse, strategievorming en de assessment van de strategieën. ‘De deelnemers hebben gereflecteerd op de betekenis van ontwikkelingen rond politiek klimaat, economie en milieu voor transities in de stad. Vanuit het idee dat zogenoemde ‘niche-actoren’ – innovatieve partijen zonder al teveel gevestigde belangen – een beter gevoel hebben voor deze verandering, zijn initiatiefnemers op het gebied van ruimte en mobiliteit betrokken bij strategieontwikkeling. Tot slot hebben de deelnemers nagedacht over hoe rekening kan worden gehouden met de behoeften van bewoners en bedrijven bij de afstemming van ruimte en mobiliteit. Zij zijn immers de belangrijkste gebruikers.’

Duurzamere ruimte en mobiliteit

Switzers toepassing heeft nieuwe soorten oplossingen opgeleverd die rekening houden met een breder scala aan belangen en bovendien aansluiten op de veranderende praktijken van bewoners en bedrijven.

Achtergrondinformatie

Het promotie-onderzoek van Andrew Switzer ‘Transition strategies for integral, multimodal regional transportation in the Randstad’ waaruit het proefschrift ‘Transitioning the Transport and Land-Use System’ voortkwam, maakt deel uit van het programma Strategy towards Sustainable and Reliable Multi-modal Transport in the Randstad (SRMT), een onderdeel van het NWO-programma Duurzame Bereikbaarheid van de Randstad. Promotoren waren prof. dr. ir. L. Bertolini en prof. dr. J. Grin.

Het volledig proefschrift is te downloaden via de website In Planning.

Dit artikel verscheen eerder op verdus.nl


Cover: ‘Zurich tram_Pixabay’ door Targor (bron: Pixabay) onder CC0 1.0, uitsnede van origineel


verdus

Door VERDUS

Verbinden van Duurzame Steden


Meest recent

Een paar collega-freelancers werken op een bankje door Kipgodi (bron: Shutterstock)

Jane Jacobs was ook econoom – en wat voor een!

Jos Gadet rapporteert over het economisch gedachtegoed van Jane Jacobs, naar aanleiding van een recente lezing van Gert-Jan Hospers. Jacobs zag de stad als een interactiemilieu, waarbinnen bedrijven acteren.

Verslag

11 november 2026

De presentatie van het Wiener Wärmeplan 2040 door David Bohmann (bron: Stadt Wien / David Bohmann)

Van het gas af én beter bestand tegen de hitte? Wenen laat zien: makkelijker gezegd dan gedaan

In Wenen worden wijken die van het gas af gaan meteen ook voorbereid op de steeds hetere zomers. Drie wetenschappers vertellen wat de lessen zijn voor Nederlandse gebiedsontwikkelaars die de warmtetransitie willen verbinden aan klimaatadaptatie.

Uitgelicht
Onderzoek

10 november 2026

Klaartje_Molthof_columnist_GO_2026_Esther_Dijkstra_lowres door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Een gebied is nooit af. Gelukkig maar

We praten bij gebiedsontwikkeling graag over plannen en planningen. Alsof een gebied zich daar vervolgens netjes aan houdt. De realiteit is anders, betoogt Klaartje Molthof. Ze pleit voor langdurig eigenaarschap bij de kwaliteit van een plek.

Opinie

9 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op