2014.10.21_waarden centraal bij ziekenhuisbouw_660

Waarden centraal bij ziekenhuisbouw

21 oktober 2014

3 minuten

Onderzoek
Veranderingen in de zorg worden ook in de fysieke ruimte steeds zichtbaarder. Belangrijke ontwikkeling is de scheiding van wonen en zorg. Ziekenhuizen hebben in het afgelopen decennium voor een vergelijkbare opgave gestaan. Dankzij deregulering in de zorg hebben ziekenhuisdirecties meer keuzevrijheid gekregen over eigen nieuwbouw. Anderzijds zijn ze ook zelf verantwoordelijk geworden voor de risico’s die zijn verbonden aan de investeringen. De onderlinge concurrentieslag vraagt om keuzes maken. Op welke criteria baseer je beslissingen?

Johan van der Zwart presenteert in zijn proefschrift ‘Building for a Better Hospital’ een instrumentarium dat kan worden ingezet voor een beter onderbouwd huisvestingsbeleid en ondersteuning van de besluitvorming. Kracht is de combinatie van inzichten uit vastgoedmanagement, zorgorganisatie en architectuur. Uitgangspunt is waardengericht management en ontwerp. Waarden functioneren als gemeenschappelijke taal tussen de disciplines die betrokken zijn bij de realisatie van huisvesting, zoals de zorginstelling als opdrachtgever, de zorgmanagers, de huisvestingsmanager en de architect.

Het verbeteren van mogelijkheden voor innovatie is één van de belangrijkste doelen van ziekenhuisorganisaties, blijkt uit het onderzoek. Van der Zwart: “Ziekenhuizen willen ruimtes en bedrijfsprocessen kunnen aanpassen op nieuwe technologieën zoals grotere of juist kleinere medische apparatuur. Ziekenhuisorganisaties willen daarnaast flexibeler zijn: bijvoorbeeld om meer medische zorg naar het huis van de patiënt te kunnen verplaatsen.” Vooral ouderen kunnen vaak buiten het ziekenhuis worden behandeld voor chronische ziekten. Met het oog op de vergrijzing is dat een belangrijke overweging. Een toenemend onderscheid wordt verwacht tussen laag specialistische zorg in gezondheidscentra in de nabije woonomgeving en gespecialiseerde ziekenhuizen verder weg voor complexere behandelingen. Demografische ontwikkelingen maken het daarnaast wenselijk dat een ziekenhuisgebouw in de toekomst (deels) herbruikbaar is voor een andere functie. Een voorbeeld is de transformatie van het Groot Ziekengasthuis-terrein in ’s-Hertogenbosch.

Voor zijn onderzoek bekeek Van der Zwart nieuwbouw van Nederlandse ziekenhuizen in de periode 2004 tot 2012 en voerde gesprekken met directeuren en projectleiders. Op basis van een sortering van waarden door de geconsulteerde ziekenhuizen ontwikkelde Van der Zwart een prioritering en definiëring van toegevoegde waarden van ziekenhuisvastgoed. Die vormen de kern van de ‘toolbox’.

Vervolgens bekeek hij op welke manier een gebouw kan bijdragen aan de doelstellingen van de organisatie, zoals bijvoorbeeld de patiënttevredenheid. Een ‘healing environment’ voor de patiënt heeft ook gevolgen voor kosten van de bedrijfsvoering. Een tevreden patiënt is immers eerder gezond. Belangrijk is dat de patiënt uitzicht krijgt op groen, voldoende daglicht en minimale geluidshinder. Ook privacy en het creëren van een goede plek voor informatieoverdracht van arts aan patiënt blijken belangrijk voor de patiënttevredenheid. Dit soort aspecten onderzocht Van der Zwart in het architectonisch ontwerp op basis van plattegronden van een bestaand ziekenhuis.

Met de toolbox krijgen ziekenhuisdirecties gereedschap in handen om een weloverwogen investeringsbeslissing te nemen, denkt Van der Zwart. Zeker als het gaat om extra investering voor een hoogwaardiger eindproduct is het handig om te kunnen onderbouwen hoeveel dat oplevert. “Het mooiste is als je in de ontwerpfase al kunt bijsturen. Daaraan levert dit onderzoek een bijdrage.”

Zie ook:



Meest recent

Muziek en films door Maksim Safaniuk (Shutterstock)

Ontspannen genieten en bijleren deel 3 (slot): de GO.nu-films en muziek

De zomer is natuurlijk niet compleet zonder de lees- en luistertips van Gebiedsontwikkeling.nu. We vroegen de GO-redactie en het SKG-team van de TU Delft om hun suggesties. We sluiten het drieluik van favo’s af met de films en de muziek.

Persoonlijk

10 augustus 2022

GO zomertour door CrispyPork / Ineke Lammers (Shutterstock bewerkt door GO.nu)

GO zomertour 2022 #4: Boston

Voor aflevering 4 van de GO Zomertour steken we de oceaan over. In Boston nemen we onder leiding van Jaap Modder The Big Dig onder de loep, waarbij snelweg 93 onder de grond werd gebracht.

Uitgelicht
Casus

9 augustus 2022

Kloof wetenschap en praktijk door Margot Melissen (gebiedsontwikkeling.nu)

Waarom de schakel tussen wetenschap en praktijk juist moet schuren

Is de afstand tussen wetenschap en praktijk in de ruimtelijke ordening te groot? Die sombere conclusie valt niet in goede aarde bij SKG-directeur en hoofddocent gebiedsontwikkeling Tom Daamen, maar hij ziet wel ruimte voor verbetering.

Uitgelicht
Analyse

8 augustus 2022