Go column cover 2

Bouwen óp het water heeft de toekomst

13 november 2019

2 minuten

Opinie
In Nederland maken we land van water, bebouwen dat en hebben vervolgens de grootste moeite om het droog te houden. Een rare traditie uit het oogpunt van klimaatadaptatie. De helft van ons land bestaat immers uit polders (circa 3500). Die moeten we dagelijks droog pompen. Waarom dan niet direct óp het water bouwen in plaats van daar eerst land van te maken? En waarom laaggelegen land in polders of droogmakerijen (x meter onder NAP) willen bebouwen met grote inspanningen om het droog te houden? Er zijn inmiddels de nodige bouwlocaties met toenemende problemen rond grondwaterstanden en verzakkingen en toch gaan we daar maar mee door, zo lijkt het.

Door de klimaatverandering hebben we vaker te maken met wateroverlast (hoosbuien, overstromingsgevaar), langdurige droogte en hittestress. Gevolgen daarvan zijn onder andere bodemdaling en minder biodiversiteit. Met drijvende woningen op het water heb je veel minder van die problemen. Drijvende gebouwen zijn flexibel en verplaatsbaar, hebben minder bouwoverlast (op locatie) en zijn duurzamer. Een drijvende fundering gaat volgens deskundigen 100 jaar mee. 

Daarnaast kan bouwen op het water de waterkwaliteit verhogen dankzij de aangroei van planten op de fundering in het water. Verder  kunnen we profiteren van ventilatie (wind) op het water. Ook hoeven we geen lange pijpen in de grond te boren voor warmte/koude opslag, maar kunnen we direct gebruik maken van de thermische kwaliteit van het water.

Andere functies dan wonen zijn ook denkbaar. In Japan is een drijvend vliegveld (Kansai International Airport, Osaka). Misschien een idee voor Lelystad in het IJsselmeer? En in ons eigen Aalsmeer is een prototype van een drijvende kas (2005, Dura Vermeer). Met bouwen op het water hebben we geen last van zeespiegelstijging en creëren we dubbel ruimtegebruik. Er is bijvoorbeeld geen extra wateropvang nodig. Gebouwen op het water zijn flexibel (verplaatsbaar), geven mogelijkheden voor verdichting zonder duur landgebruik ((90 van de 100 grootste steden ter wereld zijn gesitueerd aan het water, dus die uitwijk ligt voor de hand) en er zijn duurzamer transportmogelijkheden over water. 

Moeten we onze Nederlandse traditie van vechten tégen het water niet veranderen naar leven met en op het water? Er zijn de nodige internationale voorbeelden, mede met Nederlandse inbreng. Ter inspiratie kan ik verwijzen naar het boek FLOAT (Flexible Land on Aquatic Territory). Tijd om onze Nederlandse ingenieurs meer in eigen land een voortrekkersrol te laten spelen. 

FLOAT, Building on Water to combat urban congestion and climate change, Koen Olthuis & David Keuning, 2010, ISBN 978-90-77174-29-6 


Cover: ‘Go column cover 2’


Frans ten Have

Door Frank ten Have

Gepensioneerd partner bij Deloitte Real Estate en sinds 1 juni 2020 wethouder bij de gemeente Midden Delfland


Meest recent

Impressie vogelvlucht ''The Line'' door NEOM (bron: NEOM)

The Line in de woestijn: kansrijke miljoenenstad of fata morgana

Een hypermoderne, duurzame stad die letterlijk op één lijn wordt gebouwd – dwars door Saudi-Arabië. Goed voor 9 miljoen inwoners zonder dat er een auto te bekennen is. Belooft het futuristische ontwerp van The Line een nieuwe vorm van stedelijkheid?

Casus

29 september 2022

Luchtfoto Achterhoek door Lars van Mulligen (bron: shutterstock.com)

Van panacee tot paradox: de interne dynamiek van regionale samenwerking in Nederlandse krimpgebieden

Regionale samenwerking in krimpregio’s: het lijkt een voor de hand liggende aanpak. Samen kom je nu eenmaal verder. Janneke Rutgers onderzocht het traject van vallen en opstaan in de Achterhoek.

Onderzoek

28 september 2022

Gasturbine door Ha-nu-man (bron: shutterstock.com)

Rijksadviseurs: energiehoofdstructuur bepaalt de ruimtelijke inrichting van Nederland

De huidige energiecrisis is volgens het College van Rijksadviseurs hét moment om de aanleg van de nieuwe energiehoofdstructuur bepalend te laten zijn voor de ruimtelijke inrichting van Nederland. “Overbrug de kloof tussen energie en ruimte.”

Nieuws

28 september 2022