Opinie Hoe wil het nieuwe kabinet de grote (ruimtelijke) opgaven in het land aanpakken? Dat is columnist Hans-Hugo Smit ook na publicatie van het regeerprogramma allerminst duidelijk. Wel hoort hij de ene na de andere crisis uitgeroepen worden, met ‘de stem van het volk’ als argument. Maar de ‘stem van het volk’ wordt bepaald door wat het volk hoort en ziet, aldus Smit: “Laten we daarom eerlijke en genuanceerde verhalen vertellen.”
De Algemene Beschouwingen. Ze vormen een kermis voor columnisten. Dit kabinet is zó onsamenhangend, visieloos en irreëel dat schieten altijd prijs is. Het kabinet spreekt zelf over pragmatisme en regeerprogramma, maar als ministers programmamanagers worden, houd ik mijn hart vast. Tijd misschien om als ‘elitaire veelvinker’ even uit mijn bubbel te stappen. Het gaat niet om mijn beschouwingen, maar om de ‘algemene beschouwingen’. Over het ‘algemeen’ wilde men wat anders en dit kabinet biedt wat anders. Het volk ervaart een crisis en daar handelt dit kabinet naar.
Terug in mijn bubbel denk ik aan de uitspraak van socioloog William Thomas: “If men define situations as real, they are real in their consequences.” Los van de feiten; als mensen een crisis ervaren, dan is het crisis. Flinke jongen die dat durft te ontkennen. Respect dus voor de Utrechtse rechter die onlangs oordeelde dat wolf Bram geen probleemwolf is. De provincie sprak nog schipperend van een ‘probleemsituatie’, maar ‘algemeen beschouwd’ ervaart men nu niet alleen een probleemwolf, maar ook een probleemrechter.
Een democratie luistert naar de stem van het volk, ook bij woningbouw
De stem van het volk negeer je nooit straffeloos, ook niet bij gebiedsontwikkeling. We moeten veel huizen bijbouwen. Maar hoeveel, wat en waar? Zich beroepend op een duurzame gebouwde omgeving en toekomstbestendige woningmarkt, pleitte Rijksbouwmeester Francesco Veenstra onlangs in het FD voor gestapelde bouw in bestaande steden. Het tegengeluid volgde in Vastgoedjournaal van Friso de Zeeuw (et al): bouwen in de wei moeten we! En grondgebonden! Dát is wat de mensen willen, dat is wat verkoopt. Als om de volksstem kracht bij te zetten, noemde hij de argumentatie van de Rijksbouwmeester “groteske onzin”. Niet inhoudelijk, weinig respectvol, maar wel een lekkere soundbite. Het bouwvolk smult.
Om de woningcrisis te bestrijden moeten we natuurlijk huizen bijbouwen waar vraag naar is. Als huizen niet worden ‘opgenomen’, kan je ze beter niet bouwen. Of, vraag ik me af, valt het dan misschien wel mee met die crisis? Gauw stap ik weer uit mijn bevoorrechte bubbel. Wie ben ik om vanuit mijn royale grachtengordelappartement met lage woonlasten en hoge overwaarde de wooncrisis te bagatelliseren of voor te schrijven dat mensen klein en compact moeten wonen? De 400.000 huishoudens en mensen voor wie geen woning beschikbaar is ervaren niet alleen een crisis, die leven er in eentje. Bijbouwen dus. En snel.
Maar collectief hebben we ook andere uitdagingen, zoals klimaatverandering, grondstoffenschaarste en te veel uitstoot van CO2 en stikstof. Of die nu wel of niet ‘algemeen beschouwd’ worden als problematisch, dat zijn ze wel. Een democratie luistert naar de stem van het volk. Ook bij woningbouw. Maar de ‘stem van het volk’ wordt bepaald door wat het volk hoort en ziet. Laten we daarom eerlijke en genuanceerde verhalen vertellen en inspirerende voorbeelden tonen. Als verhalen soundbites worden en beelden zwart-wit, dan wordt democratie al gauw een volksgericht en bouwen we straks geen huizen, maar brandstapels.
Cover: ‘Hans-Hugo Smit Column Cover’ door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)
Door Hans-Hugo Smit
Sectoranalist Bouw & Gebiedsontwikkeling bij Rabo Real Estate Finance.
