Hans-Hugo Smit Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)

Hoofdlijnen als fastfood

10 juni 2024

2 minuten

Opinie Columnist Hans-Hugo Smit weegt het hoofdlijnenakkoord van het aanstaande kabinet. Hij hoopte op het gebied van wonen en gebiedsontwikkeling een visie voor de lange termijn te lezen, maar kreeg een menukaart voorgeschoteld. “Dit hoofdlijnenakkoord bevat voor ieder wat wils.”

Bij eerdere regeerakkoorden wachtte ik altijd even totdat de vakpers de gevolgen van de kabinetsplannen voor wonen en gebiedsontwikkeling had geduid. Dit keer was het anders. Ik wilde de leidraad van ons nieuwe kabinet zelf eens helemaal bestuderen. Gelukkig is het een document van slechts 26 pagina’s en geschreven in gewone mensentaal. Je bent er zo doorheen. Dat hoort natuurlijk ook bij een hoofdlijnenakkoord; kort en simpel.

Op dit hoofdlijnenakkoord volgden in de pers opmerkelijk veel reacties op detailniveau. Elke belangenclub vond wel iets om op aan te slaan. Volgens de KNVB wordt voetbal door de btw-verhoging op kaartjes een “hobby voor de rijken”. Techniek Nederland noemt de streep door de hybride warmtepompverplichting desastreus. Niet voor de duurzaamheidsambities, maar voor alle hardwerkende ondernemers die erin investeerden.

Ik hoopte een visie te lezen over de lange termijnontwikkeling van ons land

Vanuit de wereld van project- en gebiedsontwikkelaars hoor ik opvallend weinig kritiek. Misschien lezen we weinig nieuws (“jaarlijks 100.000 huizen erbij” klinkt vertrouwd) of putten we hoop uit beloften als ‘grote impuls woningbouw en infra’ en ‘versnellen van procedures’. Zelf werd ik wel blij van de ambities om de bestaande woningvoorraad beter te benutten en de huursector weer aantrekkelijk te maken. Anderen veerden misschien op bij de aandacht voor starters of voor senioren, ‘straatje erbij’ of grootschalige woningbouwlocaties, het inperken van de beroepsprocedures of juist het instellen van klankbordgroepen. Dit hoofdlijnenakkoord bevat voor ieder wat wils. Het bevat alleen weinig hoofdlijnen.

Gebiedsontwikkeling vraagt een lange adem en een integrale bril. Dat geldt voor het besturen van een land nog meer. Alles hangt met alles samen. Dat is niet zozeer ingewikkeld, het is vooral complex. Ingewikkelde dingen kun je versimpelen, complexiteit niet. Die kun je beter omarmen.

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) wees afgelopen december op “systeemfalen in het leefomgevingsbeleid”, waardoor complexe collectieve opgaven zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en woningbouw stagneren. Een van de oorzaken is volgens de Rli dat de politiek de pijn die hoort bij keuzes maken uit de weg gaat, door keuzes vooruit te schuiven.

Dit hoofdlijnenakkoord lijkt me daar een mooi voorbeeld van. Ik hoopte een visie te lezen over de lange termijnontwikkeling van ons land en hoe we daar – op hoofdlijnen – samen vorm aan moeten geven. Maar dit document leest eerder als de menukaart van een cafetaria; er staat heel veel lekkers op, waar iedereen wel iets uit kan kiezen dat hem aanspreekt. Op korte termijn zal dat de honger zeker stillen, maar iedereen weet: op langere termijn is het niet goed voor je.


Cover: ‘Hans-Hugo Smit Column Cover’ door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)


Hans-Hugo Smit door Fotograaf (bron: LinkedIn)

Door Hans-Hugo Smit

Sectoranalist Bouw & Gebiedsontwikkeling bij Rabo Real Estate Finance.


Meest recent

weekoverzicht 19 november door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van volhouden en doorpakken

Deze week ging het om volhouden en doorpakken. Om daarmee de gezonde stad werkelijk te realiseren, het principe van ‘water en bodem sturend’ toe te gaan passen bij woningbouw en de RO-regie van het Rijk echt te laten landen.

Weekoverzicht

19 november 2026

De Groene Loper, Maastricht door Waltie (bron: wikimedia)

Waarom het maar niet lukt om onze steden gezonder te maken (en hoe dat wel kan)

Met de Gezonde Stad Index 2026 doet Arcadis tweejaarlijks onderzoek naar de mate waarin de fysieke ruimte in de stad bijdraagt aan de gezondheid van de inwoners. Hamvraag dit jaar: waarom komen gezondere steden toch zo moeizaam van de grond?

Onderzoek

19 november 2026

Markermeer, Nederland door Peter van Haastrecht (bron: Shutterstock)

Een nieuwe compacte stad in het Markermeer is een illusie

Plannen om in het Markermeer en IJmeer een nieuwe stad te bouwen met tussen de 10.000 en 70.000 woningen zijn zo goed als kansloos, aldus een commissie. Te duur, juridisch niet haalbaar en te laat voor een oplossing aan de huidige woningnood.

Analyse

18 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op