2013.05.21_De herpositionering van het ontwerp_660

De herpositionering van het ontwerp

21 mei 2013

3 minuten

Nieuws Werkzame strategieën voor gebiedsontwikkeling staan centraal in de publicatie die begin juni verschijnt naar aanleiding van het jaarcongres van de Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling. Daarin komen nieuwe spelers en plannen aan bod. Dichtgetimmerde masterplannen zijn inmiddels passé. Daarvoor in de plaats komen ontwikkelplannen, waarin het proces en de factor tijd een grote rol spelen. In combinatie met de introductie van nieuwe spelers in het spel heeft dat grote consequenties voor het stedenbouwkundig ontwerp en het ontwerpproces, zowel aan publieke als private zijde. Dat de onzekerheid groot is, de looptijd langer is en eindbeelden dus een heikel punt vormen, betekent nog niet dat de ontwerper is uitgespeeld, in tegendeel. In een voorpublicatie van het interview met Mariet Schoenmakers gaat zij in op de verbreding en verdieping van de rol van de ontwerper als onderdeel van een nieuwe ontwikkelstrategie.

Het loslaten van een objectgerichte ontwerpbenadering biedt juist kansen voor een cruciale rol voor de ontwerper in het in de breedte aandragen van oplossingen, betoogt Schoenmakers, directeur van AM Concepts. De ontwerppraktijk wordt daarmee integraler. Een onderzoek naar mogelijkheden en potenties hoort daarbij, evenals het werken met eindgebruikers. Het ontwerp wordt een manier van kijken naar het gebied: met onderzoekende blik de ruimtelijke dragers proberen te begrijpen die de kwaliteit van het gebied uitmaken. Een omkering van het denken, aldus Schoenmakers. ‘Het gaat niet meer om simpelweg een eenduidig programma van eisen uit te werken. Het ontwerp is niet meer iets definitiefs, maar een manier om grip te krijgen op de plek.’

Tijdelijke strategieën bieden vaak nieuwe mogelijkheden voor een gebied en zijn dus cruciaal. Een kleine stedenbouwkundige ingreep kan het zetje zijn dat patronen doorbreekt en nieuwe economische dragers mogelijk maakt. Nieuw perspectief kan daarmee niet zonder de verbeelding, zegt Schoenmakers. Ontwerpers zijn niet meer de mensen die alles alleen maar mooi willen maken, maar zijn professionals die vanuit creativiteit en visie met slimme oplossingen komen. Oók waar het financiering en haalbaarheid betreft. Mariet Schoenmakers heeft een rotsvast geloof in de verbindende kracht van het ontwerp. ‘Iets goeds en nieuws te kunnen doen door met al je kennis, vaardigheden en verbeeldingskracht boven de stof uit te stijgen en een nieuwe werkelijkheid te maken die nieuwe maatschappelijke krachten losmaakt.’

Lees het interview met Mariet Schoenmakers ‘Onzekere tijden vragen om een integrale ontwerppraktijk’

Zie ook:

Publicatie ‘Werkzame ontwikkelstrategieën’

Deze publicatie biedt aanbevelingen en praktische lessen voor professionals die werken aan gebiedsontwikkeling. Waar kunnen we vandaag al mee aan de slag? En waar moeten we ons nu op richten om nog tot geslaagde gebiedsontwikkeling te komen?

Voorbeelden van ontwikkelingen ‘nieuwe stijl’ worden besproken, onder meer de Spoorzone Delft (‘stedenbouwkundig masterplan-nieuw-stijl’), Waalfront Nijmegen (‘masterplan 1.2’) en de Piushaven in Tilburg. Maar daarnaast zijn ook Laakhaven-West in Den Haag (waar gewerkt wordt met een ‘stedenbouwkundig raamwerk’) en Stadshavens Rotterdam (waar men werkt met een ‘dashboard’) goede voorbeelden van masterplannen-nieuwe-stijl.

Ook wordt opgeroepen om te ‘ontslakken’. Als voorzitter van Actieteam Ontslakken, onderdeel van de Actie-agenda Bouw heeft Friso de Zeeuw in april van dit jaar de publicatie ‘Ontslakken van gebiedsontwikkeling’ doen verschijnen, met daarin dertig wenken voor sneller, goedkoper en flexibeler acteren.

De publicatie ‘Werkzame ontwikkelstrategieën’ is begin juni via het platform gebiedsontwikkeling.nu beschikbaar.

Copyright beeldmateriaal AM Landskab, dorpstuin De Meern


Cover: ‘2013.05.21_De herpositionering van het ontwerp_660’


Portret - Anne Luijten

Door Anne Luijten

Voormalig hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

sportcampus Zuiderpark, Den Haag door Menno van der Haven (bron: shutterstock)

Wat is goed in de ruimtelijke ordening?

De vraag ‘wat is een goede ruimtelijke ordening?’ wint aan gewicht nu we als samenleving meer ambities hebben dan er aan ruimte beschikbaar is. Alle reden voor een nadere reflectie, door hoogleraren Marlon Boeve en Co Verdaas.

Uitgelicht
Analyse

24 april 2024

Centrum Haarlem door Maykova Galina (bron: shutterstock)

Lokaal kijken naar de lange termijn, de visie en ervaringen van Willem Hein Schenk

In het boekje Sturen op Stadsarrangementen deelt architect Willem Hein Schenk de inzichten die hij verkreeg met zijn podcastserie de Haarlem Sessies. In een interview vertelt hij wat zijn belangrijkste lessen zijn: “Kijk naar de lange termijn”.

Interview

24 april 2024

Hoge Vucht, Breda door XL Creations (bron: shutterstock)

Een beter perspectief voor kansarme buurten, zo doet Breda dat

Het bieden van meer perspectief aan bewoners van kansarme wijken is geen sinecure. Lokaal kan daar het nodige voor gedaan worden, maar ook hogere overheden moeten meedoen. In Breda worden ze actief bij de problematiek betrokken.

Casus

23 april 2024