Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

De Nutsmaker

9 januari 2023

2 minuten

Opinie Hoe maken we alle duurzaamheidsambities in gebiedsontwikkeling nu echt waardevol? Om te beginnen door kosten en baten beter op elkaar af te stemmen, maar ook door de eindgebruiker centraal te stellen. Om dat voor elkaar te krijgen, hebben we volgens columnist Annius Hoornstra heel hard Nutsmakers nodig.

Ken je dat? Een vergadertafel vol met deskundigen. Het wordt steeds drukker nu veel duurzame doelstellingen schreeuwen om een oplossing. Elk onderdeel – energie, mobiliteit, water, groen, materiaal, ondergrond, biodiversiteit enzovoort – kent een afgevaardigde. Om beurten komt de urgentie van de zorg voor de planeet met veel ambitie op tafel. De ontwikkelaar, de projectmanager, de ontwerper, de kostencalculator: ze drukken terug. Het kost teveel, dat kan nu even niet. Een vermoeiende, contraproductieve werkwijze. Juist omdat het wél kan.

De oplossingen liggen niet in het overbrengen van de urgentie, of het overtuigen van ontwikkelaars of grondeigenaren om voor de duurzame doelen op te draaien. De duurzame opbrengsten komen vaak terecht buiten de invloedssfeer van de ontwikkelaar: bij het energiebedrijf, bij de mobiliteitsaanbieder of het drinkwaterbedrijf. Daarom moeten we de keten van gebiedsontwikkeling zo herorganiseren dat deze baten leiden tot investeringen. Exit beleidsmakers, enter Nutsmakers. Handen uit de mouwen, fly me to the moon, make it happen.

Met de Nutsmaker geven we vorm aan wat Marianna Mazzucato een Moonshot noemt

De Nutsmaker regelt dat de opbrengsten van het energieproducerende wooncomplex straks ten goede komen aan de bewoners en worden voorgefinancieerd. De productie en uitwisseling van duurzaam opgewekte energie is maximaal en de belasting van het net minimaal.

De Nutsmaker organiseert dat bewoners – ook de huurders in de sociale huur – maximaal gebruik maken van een breed palet van allerlei soorten deelmobiliteit, gekoppeld aan het energiesysteem. Het laten staan van de auto en het gebruik maken van duurzamere vormen van vervoer levert een premie op.

De Nutsmaker stelt niet dat het drinkwatergebruik met meer dan 20 procent moet worden verminderd, maar regelt dat we 50 procent minder water gebruiken en dat de investeringen daarvoor worden verdisconteerd in de drinkwaterrekening van de eindgebruiker.

De Nutsmaker is de medeoprichter van een regionaal handelsplatform van bouwmaterialen die CO2 vasthouden en stikstof terugdringen. Dit brengt de kosten in de bouw ook omlaag.

De Nutsmaker is ondernemend, organiseert de oplossing en is binnen de kortste keren de meest populaire deelnemer aan de vergadertafel.

Met de Nutsmaker geven we vorm aan wat Marianna Mazzucato een Moonshot noemt, kortom een overheid die risico durft te nemen en verandering organiseert. Dat vraagt niet om een astronaut, niet om een welbespraakte verkondiger van het naderend onheil en niet om een advies(bureau). Nee, de Nutsmaker gaat het regelen. Overheid: maak het mogelijk (en zet binnenkort de vacature online).


Cover: ‘Annius Hoornstra Column Cover’ door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)


annius hoornstra

Door Annius Hoornstra

Gebiedsontwikkelaar en medeoprichter van ThePositiveLab


Meest recent

De Groene Loper, Maastricht door Waltie (bron: wikimedia)

Waarom het maar niet lukt om onze steden gezonder te maken (en hoe dat wel kan)

Met de Gezonde Stad Index 2026 doet Arcadis tweejaarlijks onderzoek naar de mate waarin de fysieke ruimte in de stad bijdraagt aan de gezondheid van de inwoners. Hamvraag dit jaar: waarom komen gezondere steden toch zo moeizaam van de grond?

Onderzoek

19 november 2026

Markermeer, Nederland door Peter van Haastrecht (bron: Shutterstock)

Een nieuwe compacte stad in het Markermeer is een illusie

Plannen om in het Markermeer en IJmeer een nieuwe stad te bouwen met tussen de 10.000 en 70.000 woningen zijn zo goed als kansloos, aldus een commissie. Te duur, juridisch niet haalbaar en te laat voor een oplossing aan de huidige woningnood.

Analyse

18 november 2026

Nieuwbouw woonwijk westergouwe in Gouda, Nederland door Drew McArthur (bron: shutterstock)

De winkel openhouden tijdens de verbouwing: gebiedsontwikkeling in een omgevingsplan in opbouw

Hoe geef je een gebiedsontwikkeling een plek in een plan dat nog in de steigers staat, zonder dat je nu keuzen maakt in de opbouw van het plan die je later beperken? De VNG ontwikkelde een aanpak vanuit drie keuzen.

Analyse

17 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op