De toekomst van de binnenstad: een aanvalsplan voor Doetinchem-centrum

10 juni 2015

4 minuten

Verslag Hoe ziet de binnenstad van de toekomst er uit? Gert-Jan Hospers (Radboud Universiteit) presenteert het onderzoek ‘Doetinchem op ooghoogte’ als lichtend voorbeeld. Kan deze aanpak elders werken, daarover gaat de discussie onder leiding van Brigit Gerritse (Nederlandse Raad Winkelcentra). De keuze voor één bepaald imago, concentratie van winkels in het hart van de binnenstad en het realiseren van een dagvullend programma blijken succesvoorwaarden.

PROVADA 2015

Wandelend interviewen

De binnenstad in Nederland staat onder druk. Ook in Doetinchem heeft men hiermee te maken. Oorzaken zijn onder meer het internetwinkelen en de slechte aansluiting van openingstijden op het dagelijks leven. Maar ook de bevolkingsafname en vergrijzing hebben invloed. Op dit moment staat Doetinchem er volgens Hospers nog goed voor. Maar de van oorsprong eivormige compacte binnenstad met regionale functie heeft voor de toekomst wél een aanvalsplan nodig.
De aanpak die in Doetinchem hiervoor is gebruikt, kunnen we ‘top led – bottom fed’ noemen. Er wordt tegenwoordig veel overgelaten aan bottom-up processen. Maar in dit proces is het van belang ook een koppeling te maken met de gemeente. Samen moeten partijen tot een plan voor de binnenstad komen. De ‘walking interviews’ geven daarbij veel nuttige informatie: al lopend door de binnenstad van Doetinchem is met verschillende betrokkenen het gesprek gevoerd. Op deze manier wordt alles ‘op ooghoogte’ bekeken. Conclusie uit de wandelingen: Doetinchem heeft een weinig onderscheidend karakter in vergelijking met andere binnensteden. Daarnaast is het lastig om hier een dagvullend programma te ontwikkelen. De compactheid van de binnenstad speelt daarin mee: binnen een halve dag heb je bijvoorbeeld alle winkels wel gezien.

Toekomstvoorstellingen

Op basis van het veldwerk zijn drie scenario’s geschetst. Hospers benadrukt dat dit geen toekomstvoorspellingen zijn maar toekomstvoorstellingen, waarin een mogelijke voorstelling wordt geschetst van de toekomst van de Doetinchemse binnenstad:
- De ‘groene binnenstad’. Hierin kom het groen – wat de Achterhoek karakteriseert – volop terug. Doetinchem profileert zich als groene centrumstad van de Achterhoek.
- De ‘gastvrije binnenstad’, met een focus op winkelen, de markt en horeca.
- De ‘slimme binnenstad’, met volop aandacht voor de innovatieve Achterhoekse (maak)industrie en slimme vervoersoplossingen.

‘De toekomst van de binnenstad: een aanvalsplan voor Doetinchem-centrum - Afbeelding 1’

Foto: Sanne Ruiter

Durf te kiezen

De aanbevelingen van Hospers benadrukken het belang van keuzes maken. Kies voor de binnenstad een bepaald thema of imago, een ‘uithangbord’. Dit imago kun je vinden door je bijvoorbeeld te verdiepen in de historie. Zo kan een binnenstad gemakkelijker de concurrentie met andere binnensteden aan. Het zorgt er ook voor dat steden eerder op het netvlies komen van potentiële bezoekers. Hospers noemt Deventer, dat haar imago ophangt aan de ‘boekenstad’. Of Leerdam waar men kiest voor het thema ‘glas’ en dit overal in de stad zichtbaar maakt. Ook is het van belang om winkels te concentreren in de binnenstad. Daarbij kunnen gemeenten volgens Hospers zelfs zo ver gaan dat ze grote bouwmarkten toelaten, maar dan in de vorm van een kleinere winkel of afhaalpunt.

In de discussie komt de samenwerking met andere gemeenten in de Achterhoek aan bod. Volgens Hospers zijn deze gemeenten nodig om samen een krachtige binnenstad van Doetinchem te bewerkstelligen. Hij vergelijkt het met het ‘shop in shop’-principe dat winkels als De Bijenkorf hanteren. Hierbij profiteren merken binnen het warenhuis van een naam als ‘Bijenkorf’ en profiteert het warenhuis van de naam van de merken binnen haar concept. Doetinchem kan niet zonder de Achterhoek, maar ook in de Achterhoek valt er minder te beleven zonder een stad als Doetinchem, legt Hospers uit.

De eerste fase voor het aanvalsplan van de binnenstad van Doetinchem is nu afgerond. Met behulp van de drie toekomstvoorstellingen wordt in de tweede en derde fase samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen verder de richting bepaald. ‘De stad Doetinchem is er, maar nu gaan we samen op zoek naar welk etiket erop moet staan.’