Density done well!

Brent Toderian, tot voor kort directeur stadsontwikkeling van Vancouver (2006-2012), voorzitter van de Raad voor de Canadese Stedenbouw (CanU), en adviseur bezocht op 18 september de faculteit Bouwkunde aan de TU Delft om een lezing te geven over het creëren van duurzame leefbare steden. Toderian is in Nederland in verband met de ‘Dutch Green Building Week’ waar hij vandaag als keynote-spreker een presentatie en een workshop zal geven over duurzame stedelijke ontwikkeling. Toderian heeft geruim 20 jaar ervaring in stedenbouw, stadsplanning en stedelijk ontwerp.

Toderian begint de lezing met de alom bekende ranglijst van ’s werelds meest leefbare steden, waarop Vancouver op de derde plaats staat. Vancouver is voor vele professionals een voorbeeldstad als het gaat om het ontwikkelen van een leefbare stad waar uitdagingen als klimaatverandering, gezondheid, duurzame energie, betaalbaarheid, groene publieke ruimten, economisch succes, creativiteit, veiligheid, levendigheid etc. samenkomen in het stedelijk ontwerp van de stad. Vancouver is hierdoor niet zozeer bekend om zijn architectonische hoogstandjes, maar juist om zijn stedenbouw. Het is een stad met een weloverwogen ontwerpstrategie als uitgangspunt.

Toderian is van mening dat het creëren van duurzame leefbare steden samengaat met het creëren van dichtheid. Dichtheid is voor velen een controversieel aspect in de manier waarop steden ontwikkeld zijn en sommige politici raken het liever niet aan. Toderian stelt echter dat dichtheid uitermate belangrijk is voor een stad om de schadelijke gevolgen van stadsuitbreidingen te voorkomen en duurzaamheidsvraagstukken aan te pakken. Hij noemt dit dan ook ‘density done well’. Slimme en succesvolle steden zijn nu wereldwijd bezig om de dichtheid aan te pakken en zijn op zoek naar modelsteden die hebben geleerd hoe dichtheid goed werkt. Vancouver is zo’n stad waar onder andere de dichtheid ervoor gezorgd heeft dat het leefklimaat is verbeterd en de stad als één van de meest leefbare steden is aangemerkt.

grondgebruik en bewegingen goed op elkaar afgestemd

Om dichtheid goed te laten slagen in een stad zijn er volgens Toderian drie componenten nodig. Allereerst dienen te zijn. Dit houdt onder andere in dat er in Vancouver geen snelweg dwars door de stad is aangelegd, om zo de stedelijke kwaliteit van onder andere het waterfront en de binnenstad te behouden. Daarnaast is er een prioritering van vervoersmogelijkheden opgesteld die de basis vormt voor het stedelijk ontwerp. De beloopbaarheid van de stad staat op één, gevolgd door fietsen, openbaar vervoer, goederenvervoer en als laatste de auto. Door het creëren van gemixte wijken waar wonen, werken, recreëren en openbaar vervoer samenkomen en verbonden worden door groene openbare ruimten met wandel-en fietsmogelijkheden is de eerste prioriteit in het stedelijk ontwerp gewaarborgd. Alles is namelijk op loopafstand bereikbaar. Verder zorgt de ‘podium tower’ ervoor dat er dichtheid in de stad wordt toegevoegd zonder dat de kwaliteit en ervaring van de buitenruimte erdoor wordt aangetast. ‘Podium towers’ hebben een plint met een menselijke maat, die meestal eengezinswoningen bevat. De torens bovenop dit ‘podium’ liggen terug ten opzichte van de rooilijn om het idee van dichtheid minder te benadrukken, zonlicht binnen te laten en privacy te waarborgen.

diversiteit in woningen

De tweede component is het aanhouden van een consistent hoge kwaliteit van het ontwerp. Dit betekent dat ontwikkelaars verantwoordelijk zijn voor het aanleggen van de buitenruimten en voorzieningen in de directe omgeving. Dit kan de stad Vancouver eisen door de dichtheid te gebruiken als hefboomwerking. Ontwikkelaars mogen de dichtheid vergroten (meestal de lucht in) in ruil voor een hoge kwaliteit van het ontwerp (gebouw, buitenruimten en voorzieningen). De derde component, die gedeeltelijk samenvalt met de tweede, is het aanleggen van voorzieningen in de directe omgeving en het aanbieden van , zodat de dichtheid als aangenaam wordt ervaren.

Toderian eindigt de lezing door aan te geven dat deze wijze van stadsplanning gaandeweg is ontstaan in Vancouver. En dat deze werkwijze nauw samenhangt met het aanpassen en veranderen van de heersende instituties, tradities, cultuur en werkwijzen.

Zie ook:

- Leefbare steden: lief zijn voor voetganger en fietser
- Triumph of the City