platform voor kennis, nieuws en debat
platform voor kennis, nieuws en debat
Verslag

Drie instrumenten om burgers te activeren bij stedelijke ontwikkeling

Drie instrumenten om burgers te activeren bij stedelijke ontwikkeling

empowering cities and citizens

Verslag IHS conferentie ‘Empowering cities and citizens’ 2018

6 dec 2018 - In november 2018 kwamen internationale professionals bijeen tijdens de conferentie ‘Empowering Cities and Citizens’. Dit leverde drie adviezen én instrumenten op voor stedelijke ontwikkelaars die werk willen maken van de sociale opgave.

De conferentie van kennisinstelling Institute of Housing and Development Studies (IHS, Erasmus Universiteit Rotterdam) heeft als centrale vraag: hoe kunnen steden haar burgers meer activeren? Wetenschappers en professionals uit binnen- en buitenland bespreken daarom sociale opgaven waar steden wereldwijd mee te maken hebben, waaronder migratie, diversiteit en datagebruik. Hoewel de onderzoeken zich hoofdzakelijk richten op beleidsadvies voor de publieke sector, helpen hun pleidooien gebiedsontwikkelaars om hun dagelijkse praktijk in een bredere context te plaatsen.

Migratie
“Realiseer je dat alle steden ooit zijn gevormd door migranten,” stelt Nina Glick-Schiller, emeritus-hoogleraar bij University of Manchester, “en dat migranten op veel verschillende manieren ‘stad’ maken.” Haar onderzoek in drie Europese steden laat zien dat steden veel domeinen kennen waar migranten en niet-migranten relaties met elkaar opbouwen, via bijvoorbeeld werk en vrijwilligerswerk, op straat, bij religieuze organisaties en in bibliotheken.

  • Stop met top-down integratiebeleid en ondersteun het ‘gewone’ leven in steden van burgers

Diversiteit
De diversiteit naar afkomst is de afgelopen decennia flink toegenomen in Nederland, vertellen Godfried Engbersen (hoogleraar Sociologie) en onderzoekers Asya Pisarevskaya & Zeynep Kasli van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij spreken liever niet meer over het bestaan van ‘groepen’ in steden, maar over ‘hyper-diversiteit’. Volgens hen is er namelijk te veel verschil om een onderscheid te maken.

  • Stimuleer sociale cohesie en participatie op de arbeidsmarkt

Smart cities
Via ‘data walks’, ‘data dialogues’ en de ‘data in the city game’ agendeert het Centre for BOLD Cities smart cities in het politieke debat. Zijn burgers zich voldoende bewust van het gebruik van hun gegevens? Erasmus-hoogleraar Liesbeth van Zoonen stelt dat maar weinig mensen weten wat er met hun gegevens gebeurt, ondanks de toenemende interesse in de slimheid van steden.

  • Datagebruik in de stad moet veel meer een politiek onderwerp worden

Drie alternatieve instrumenten
‘Wicked problems’, noemt gespreksleider Claudio Acioly de bovengenoemde drie uitdagingen: complexe opgaven op meerdere schaalniveaus en bij verschillende stakeholders. ‘Mondiale uitdagingen, zich manifesterend op lokaal niveau’, heet het tijdens de conferentie. Dat is herkenbare taal voor gebiedsontwikkelaars. Maar anders dan traditionele instrumenten voor gebiedsontwikkeling, reikt de conferentie alternatieve maatregelen aan voor de bouw van inclusieve steden en het ‘empoweren’ van burgers.

1: Massive Open Online Course
Toegang tot kennis over stad- en gebiedsontwikkeling is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Massive Open Online Courses (MOOC’s) bieden een uitkomst. Online heeft iedereen ter wereld de mogelijkheid om deel te nemen aan dit type gratis onderwijs. De belangrijkste voordelen van de MOOC’s zijn de effectiviteit van onderwijs en de grootschalige toegankelijkheid: zo namen aan de cursus ‘Rethink the city: new approaches for global and local urban challenges’ van de TU Delft 10 duizend mensen vanuit alle continenten deel. En ook voor gebiedsontwikkelaars zijn MOOC’s een interessante bron voor het vergaren van nieuwe kennis.

2: Stadsfestivals
In juni 2017 vond voor de eerste keer het stadsfestival WeMakethe.City plaats in Amsterdam. Tijdens dit vierdaagse evenement werd via bijeenkomsten en recreatieve activiteiten de stad besproken. Het festival wil zoveel mogelijk mensen betrekken bij het maken van en het meedoen met de stad. Tijdens de conferentie twijfelt het publiek alleen wel of dit realistisch is, onder meer vanwege de korte duur en het vrijblijvende karakter. Volgens Charley Fiedeldij Dop (Pakhuis de Zwijger) zorgen de vele betrokken partijen en de organisatie door Pakhuis de Zwijger ervoor dat de betrokkenheid van alle burgers vergroot kan worden. Een knallend festival functioneert vooral als een boost voor het opwekken van interesse en het agenderen van opgaven onder burgers.

3: UN Sustainable Development Goals voor gemeente
Ook instrumenten ‘van bovenaf’ komen tijdens de conferentie aan bod. De Verenigde Naties presenteerden in 2015 17  Sustainable Development Goals (SDG’s) als blueprint voor een betere en duurzame toekomst. Hoewel de aanwezigen het unaniem eens zijn over het belang van de SDG’s, is het moeilijk aan te wijzen hoe ze op gemeentelijk niveau handvatten bieden voor beleid. Om de doelstellingen te implementeren op lokaal niveau, raden de panelleden aan om tools te ontwikkelen die de SDG’s meten en visualiseren, om managers in stadsontwikkeling te trainen, om living labs te gebruiken voor experimenten, en om jonge professionals en studenten te stimuleren duurzaamheidsprincipes na te jagen.

Cover: Maarten Zeehandelaar - met daarop te zien (vlnr): Enkhbayar Tsedendorj, Marcel Herms, Emma Clemens, Rob van Tulder, William Cobbett en moderator Jan Fransen

Auteur

Celine Janssen pp
Céline Janssen

Onderzoeker Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft

Bekijk alle artikelen
Blijf op de hoogte