Thumb_herverkaveling en grond_0_1000px

Gebiedsmandje de heilige graal?

4 januari 2013

2 minuten

Persoonlijk Afgelopen voorjaar lanceerden de ministeries van BZK en I&M een pilot stedelijke herverkaveling. In afwachting van de bevindingen van de 10 proefprojecten kan besloten worden tot een wettelijke regeling. De supervisie ligt in handen van professoren Friso de Zeeuw en Erwin van der Krabben. Is het 'gebiedsmandje' de joker in het spel van de gebiedsontwikkeling?

Erwin van der Krabben en Friso de Zeeuw over stedelijke herverkaveling

Een van de verworvenheden van de westerse maatschappij is het recht op eigendom. Maar de lappendeken van grondeigenaren vormt vaak een belemmering voor een efficiënte gebiedsontwikkeling. In de vorige editie van Vitale Stad lieten we aan de hand van een Japanse praktijkcase zien hoe stedelijke herverkaveling bijdroeg aan de totale make-over van een stadswijk met 500 eigenaren op 11,6 hectare grond. In Roppongi Hills hoefde daarbij geen enkele eigenaar te worden onteigend en werd alles in der minne geschikt. Alleen de 20 procent niet-instemmende eigenaren moesten op grond van een wettelijke regeling voor stedelijke herverkaveling mee met de overgrote meerderheid die wél instemde met de grootschalige herverdelingsoperatie.

Wat je moet weten om bovenstaand verhaal goed te begrijpen, is dat een Japanner niet zomaar afstand doet van zijn grond. Vaak is een perceel al eeuwen in de familie. Opa’s en oma’s hebben erop geboerd; een latere generatie bouwde er een huis. Grondeigendom heeft een zware emotionele lading die niet in geld is uit te drukken. Via stedelijke herverkaveling wordt er met de grond ‘gehusseld’, maar blijft de oorspronkelijke eigenaar in beginsel eigenaar. Erwin van der Krabben en Friso de Zeeuw komen beiden uit de Nederlandse praktijk van gebiedsontwikkeling. Een wettelijk instrument als herverkaveling komt in Nederland niet voor, in tegenstelling tot Japan, Duitsland, Frankrijk en een handjevol andere landen. Wel stond stedelijke herverkaveling vanaf 1952 regelmatig op de agenda. Maar het instrument bleef steken in de ideeënfase.

Voor een pdf van de volledige publicatie zie bijlage.


Cover: ‘Thumb_herverkaveling en grond_0_1000px’


jan jager

Door Jan Jager

Planoloog en hoofdredacteur bij Elba-Rec, uitgever van o.a. Stadszaken.nl, ROmagazine, Stedelijk Interieur en BT


Meest recent

Stadspark, Antwerpen door Matyas Rehak (bron: shutterstock)

Groen en gezond in de stad, oftewel: inzetten op sociale duurzaamheid

Volgens ROm-columnist Agnes Franzen hebben veel gemeenten nog veel te doen om hun grondgebied te vergroenen. Zeker in gebieden waar gevochten wordt om de vierkante meters grond, zoals in Zuid-Holland.

Opinie

21 februari 2024

Moderne dakconstructie met steigers door Henk Vrieselaar (bron: shutterstock)

Woningbouwprojecten uit het slop met een ‘doorbouwfaciliteit’

Te veel gebiedsontwikkelingen komen niet van de grond omdat het niet lukt de financiering rond te krijgen. De minister van BZK wil leningen aan ontwikkelaars verstrekken om het benodigde voorkooppercentage van koopwoningen te halen.

Nieuws

20 februari 2024

Noorder Breedte School door Dutchmen Photography (bron: shutterstock)

Voorzieningen op de goede plek, met het goede programma - zo doen gemeenten dat

Voorzieningen zijn van groot belang voor de leefbaarheid in bestaande en nieuwe gebieden. Gemeenten werken steeds vaker met referentienormen om dit goed aan te sturen. Platform31 zette de ervaringen en best practices op een rij.

Analyse

20 februari 2024