GWL-terrein in Amsterdam

Belangen en rol van eindgebruikers van doorslaggevende betekenis

Fusie van belangen

De opgave was om dit industrieterrein te transformeren naar een duurzame woonwijk. Voor de gebiedstransformatie is een proces gevolgd met een hoge mate van burgerparticipatie waarbij het dé uitdaging was om de belangen van toekomstige bewoners te verbinden met publieke belangen. De belangrijkste belangen van toekomstige bewoners waren gericht op een milieuvriendelijke en autovrije wijk en betaalbare woningen voor een grote diversiteit aan mensen afkomstig uit de omliggende wijken. De belangen van de overheid waren gericht op het behoud van cultuurhistorisch en industrieel erfgoed, volkshuisvesting en waterbeheer. In het open planproces zijn de verschillende belangen met elkaar verbonden met als eindresultaat een hoge gebiedskwaliteit die meer biedt dan de optelling van de afzonderlijke kwaliteitswensen. Een belangrijke meerwaarde is bijvoorbeeld dat het beheer van het gebied vooraf goed georganiseerd is. Vanaf het begin van de planvorming zijn bewoners actief betrokken en hebben hun stempel op het ontwerp en de inrichting gezet. Die betrokkenheid is gecontinueerd in het beheer van het gebied. De buurtbeheerder wordt aangestuurd door de koepelvereniging waarin alle woonblokken vertegenwoordigd zijn en waar alle bewoners een bijdrage aan leveren. Professionele buurtbeheerders en beheergroepen vanuit de bewoners vervullen hierin een sleutelrol. Daarnaast is er ook een Leefbaarheidsoverleg, waarin bewoners overleggen met het Stadsdeel en de politie over het beheer van de openbare ruimte. Het resultaat is een duurzame wijk, die al meer dan tien jaar uitstekend functioneert en zeer geliefd is bij bewoners

Programma

De buurt bestaat uit ongeveer zeshonderd woningen waarvan 45% huur en 55% koop. Daarnaast bevinden zich in de buurt vijftig (kleine) bedrijven, die vanuit woningen en zeventien bedrijfsruimtes opereren. Een aantal markante gebouwen uit de tijd dat het terrein als waterleidingbedrijf functioneerde, zijn bewaard gebleven. Onder andere de watertoren, het pompgebouw en het ketelhuis. Dit laatste doet nu dienst als het kleinste hotel van Nederland.

Thema’s

Er is veel aandacht voor opvang en hergebruik van regenwater en er is een gescheiden rioolstelsel waarbij het regenwater zichtbaar bovengronds wordt afgevoerd. De buurt is groen met een zeer doordachte aanplant die multifunctioneel is. Hagen die private, semiopenbare en openbare ruimten scheiden, een doorlopende structuur vormen en bomen die uitstekend passen bij de vochtige bodem en relatief veel daglicht doorlaten, wat belangrijk is in een zeer compacte buurt (100 woningen/ha). Ook zijn fruitbomen geplant waarmee voeding en educatie samenkomen. De wijk is nagenoeg autovrij, wat het verblijfsklimaat zeer ten goede komt evenals de verkeersveiligheid. Openbaar vervoervoorzieningen en aansluitingen op het stedelijk fietspadennet zijn goed. De overgangen naar de aanliggende Staatsliedenbuurt, waar de meeste voorzieningen gesitueerd zijn, zijn logisch en functioneel ingericht. Er is gebruik gemaakt van duurzame materialen, de woningen hebben een goede oriëntatie op de zon. Bij de bouw is de bodem zoveel mogelijk onaangetast gebleven, oude leidingen zijn bewaard en het bodemarchief is niet aangetast.