Hans-Hugo Smit Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)

Het flexcomplex: buigen of barsten

30 mei 2023

2 minuten

Opinie Wordt er eens snel iets gedaan om de woningnood te beperken, is het weer niet goed. Columnist Hans-Hugo Smit stoort zich dan ook aan alle bezwaren tegen de plaatsing van flexwoningen. “We maken het gesprek over flexwonen nodeloos complex.”

Met verrassende voortvarendheid kocht het Rijk onlangs ruim 2.000 flexwoningen, die in no time door verschillende bouwbedrijven werden geleverd. Een mooie impuls voor het snel inlopen van het enorme woningtekort, zou je denken. Alleen staan veel van die opgeleverde woningen nu te schimmelen in de opslag. Niet bij gebrek aan plek, maar bij gebrek aan lef. We modderen liever door op de ons bekende weg, dan dat we durven innoveren. We zitten gevangen in het flexcomplex.

Natuurlijk is het best spannend om flexwoningen neer te zetten. Zeker als het er veel zijn en zeker als het voor enkele decennia is. Spanning leidt tot weerstand. Is het niet de bouwkundige kwaliteit (‘Brandveiligheid!’) die in twijfel wordt getrokken, of welstand (‘Eenheidsworst!’), dan volgen wel vragen over beoogde doelgroepen (‘Waarom zij wel en wij niet?’), inspraakprocedures (‘Is dit nog legitiem?’) of de lengte van contracten (‘Is 30 jaar nog wel tijdelijk’?).

Het enorme woningtekort biedt legitimiteit voor flexwoningen

Onderbuikreageerders kijken naar projecten uit het verleden en roepen dat “tijdelijkheid in praktijk vaak permanent betekent”. Vastgoedfinanciers kijken eveneens terug, maar wijzen dan gek genoeg juist op de afwezigheid van goede referenties. Bij gebrek aan ervaringscijfers kunnen zij nu geen goede ‘restwaarde-berekeningen’ maken en blijft financiering van flexwoningen lastig. Ziehier de contouren van ons flexcomplex.

Een groot deel van die complexiteit is te ontrafelen. Zo is bouwkundige kwaliteit van flexwoningen geborgd, zeker als deze voldoen aan het permanente Bouwbesluit. Dat zou ook een graadmeter moeten zijn voor een behoorlijke restwaarde na X jaar. En over de ruimtelijke kwaliteit: er komen tegenwoordig heel mooie woningen uit de fabriek en ook met standaardmodules is veel ruimtelijke variatie mogelijk. Het enorme woningtekort biedt de legitimiteit voor plaatsing: elke woning die snel en betaalbaar kan worden opgeleverd – voor welke doelgroep dan ook – maakt het totale tekort kleiner. Omwille van snelheid mag je op tijdelijke basis bepaalde inspraaktrajecten inkorten en het woonrecht laten prevaleren boven het bezwaarrecht. En ook al is het voor dertig jaar; het is tijdelijk. Daarna worden ze verplaatst. Of – als de toekomst daar aanleiding voor geeft – kan in een democratisch proces worden besloten ze permanent te maken.

We maken het gesprek over flexwonen nodeloos complex. Dat is kwalijk, want we onthouden daardoor tienduizenden mensen op korte termijn een goed en betaalbaar dak boven hun hoofd. Een tijdelijke woning is geen alternatief voor een permanente woning, het is een alternatief voor géén woning. Flexwonen vraagt meebewegen. Als wij niet buigen, laten we hen barsten. Zo simpel is het.


Cover: ‘Hans-Hugo Smit Column Cover’ door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)


Hans-Hugo Smit door Fotograaf (bron: LinkedIn)

Door Hans-Hugo Smit

Sectoranalist Bouw & Gebiedsontwikkeling bij Rabo Real Estate Finance.


Meest recent

Vogelvlucht van Drie Hoefijzers, Breda door AM (bron: AM)

Van brouwerij tot binnenstedelijk woongebied, gebiedstransformatie Drie Hoefijzers afgerond

Breda is een nieuw binnenstedelijk woonmilieu rijker: gebiedsontwikkelaar AM heeft de transformatie van een voormalig brouwerijterrein afgerond. Jaap van Engelshoven, directeur ontwikkeling, volgde het traject van nabij en kijkt terug.

Casus

30 april 2025

Am Tacheles met zicht op passage en binnenplein door Kees de Graaf (bron: Kees de Graaf)

Exclusieve verdichting in Berlijn: project Am Tacheles roept discussie op

In het Tacheles-gebied in de Berlijnse binnenstad maakten krakers en kunstenaars plaats voor een hoogwaardig en vooral high-end woon-, werk- en winkelgebied: Am Tacheles. Niet bij iedereen roept dat positieve reacties op.

Uitgelicht
Casus

30 april 2025

Afslag Meerwaarde door Jutta Hinterleitner (bron: SSRO)

Op zoek naar maatschappelijke meerwaarde bij de stedelijke snelweg

De stedelijke snelweg staat weer in de schijnwerpers, nu met de blik van brede welvaart. De publicatie ‘Afslag Meerwaarde’ van het Kennis- en Innovatieplatform Stedelijke Snelwegen en Ruimtelijke Ontwikkeling biedt nieuwe perspectieven.

Uitgelicht
Onderzoek

29 april 2025