Lancering Handboek Projectontwikkeling: niet makkelijk, wel de basis

Bij projectontwikkeling draait het niet alleen om marketing. Een projectteam moet ook mensen aantrekken die verstand hebben van bouwtechnieken. Een concept moet zowel robuust als flexibel zijn. En de overheid kan de slag niet alleen maken, maar heeft daar projectontwikkelaars voor nodig. Dat en meer blijkt eind september tijdens de presentatie van het nieuwe Handboek Projectontwikkeling in Pakhuis De Zwijger. Gert-Joost Peek, lector aan de Hogeschool Rotterdam en hoofdauteur, maakt een wandeling door het boek en levert munitie aan voor discussie.

Randvoorwaardelijk
Het vak projectontwikkeling is volop in ontwikkeling. Er zijn de gevolgen van de crisis, de komst van de Omgevingswet, nieuwe vormen van samenwerking en verdere hervormingen van het omgevingsrecht. Het Handboek Projectontwikkeling (dat voor het eerst verscheen in 2008 en in 2010 werd bijgewerkt) speelt daarop in. “De wereld is na de crisis behoorlijk veranderd”, houdt Peek zijn toehoorders voor. “Een van de gevolgen is dat dat we bij projectontwikkelingen verschillende startpunten kennen. Denk bijvoorbeeld aan de transformatie van bestaande gebouwen.”

Het boek bestaat uit acht hoofdstukken. Eén daarvan gaat over de kern van projectontwikkeling, zoals het werkveld, de professie, en de bedrijf- en ontwikkelstrategieën. Een opvallend ander hoofdstuk gaat over samenwerken. Volgens Peek is dat enorm belangrijk omdat samenwerking, zowel binnen een team als met professionele partners, helpt om iets van de grond te krijgen. Alleen in samenspel met overheden (zoals gemeenten), collega-bedrijven, beleggers, financiers, bouwers, woonconsumenten en omwonenden maakt een concept kans om te slagen. “Samenwerking is randwoorwaardelijk om iets voor elkaar te krijgen.” 

Niet te visionair
Het boek geeft verder aandacht aan publiek en privaat recht en de drie kernactiviteiten voor projectontwikkelaars: tekenen, rekenen en ondertekenen. Daarnaast komen er acht praktijkvoorbeelden voorbij.  De projectbeschrijvingen tonen aan dat de ideaaltypische ontwikkelstrategieën nooit in de realiteit voorkomen. “Het is een compleet boek en de cases maken het leuk om te lezen”, merkt Wouter Blom, ontwikkelaar bij OVG en EDGE Technologies, op. “Maar ik mis wel een visie op toekomstige ontwikkelingen, zoals de energietransitie.”

Het is volgens Peek een bewuste keuze om het boek niet te visionair te maken, maar vooral een handboek te laten zijn voor de basis. Ontwikkelingen kunnen volgens de auteur snel, soms in een jaar of twee, sterk veranderen. Mede-panellid Rik Zwigger van BPDi (het onderdeel van BPD dat zich toelegt op binnenstedelijke gebiedsontwikkeling) deelt die mening. Hij ziet momenteel veel uitdagingen voor projectontwikkelaars en andere partijen die zich met de bebouwde omgeving bezighouden, maar die uitdagingen kunnen over bijvoorbeeld vijf jaar weer anders zijn. “Dit boek gaat over de kern van projectontwikkeling.”

Machocultuur
Dat het geen gemakkelijk boek is geworden, zoals sommigen zeggen, ziet Peek als een compliment. “Dat is nou juist iets wat node gemist werd. Het vak is dik vijftig jaar in ontwikkeling. Daarom mogen we best wat wetenschappelijker tegen het vak aankijken.”

In het Engels zijn al meerdere boeken geschreven over de complexiteit van het ontwikkelproces. Het punt is alleen dat Nederland zijn eigen dynamiek kent en dat er hier andere keuzes worden gemaakt. “We hebben een overheid die op lokaal niveau – de gemeenten – als marktpartij opereert. Dat maakt het heel anders dan in andere landen.”

Bekijk de discussieavond over het Nieuwe Handboek Projectontwikkeling:

Cover: screenshot uit de onderstaande video-opname van de boekpresentatie in Pakhuis de Zwijger