Opinie Schijnbaar heb ik in mijn Grondzaken in de praktijk column “Tegelwijsheden” het tegeltje “Doe normaal met staatssteun” van het Actieteam Ontslakken Gebiedsontwikkeling iets te hard op de grond laten vallen. Het Actieteam, bij monde van secretaris Jos Feijtel, poogt de brokstukken weer aan elkaar te lijmen in de column “Doe normaal met staatssteun”.
Volgens Feijtel resulteren de staatssteunregel(tje)s in onzinnige uitkomsten, zoals bij het Damproject te Leidschendam-Voorburg. Het zou belachelijk zijn dat een stichting met een beroep op staatssteunregels een project kan dwarsbomen. Dat kun je - en wat mij betreft niet geheel ten onrechte - vinden, maar het zijn de regels van het spel. Regels die ik niet heb verzonnen. Met mijn oproep om het staatssteuntegeltje van de muur te halen wilde ik echter een ander punt maken.
Het is begrijpelijk dat een grondprijsverlaging nodig kan zijn om een project vlot te trekken. Daarover verschillen het Actieteam en ik niet van mening. De Europese Commissie ligt in het kader van aanpassingen van grondprijzen ook niet per definitie dwars. Een oordeel over staatssteun hangt af van de specifieke omstandigheden van het geval. Juist de door de Europese Commissie in de beschikking Leidschendam-Voorburg geconstateerde feiten geven te denken.
De bewuste beschikking vat Feijtel op wel erg beknopte wijze samen. Hij wijst op het oordeel van de Europese Commissie dat de gemeente met de grondprijsverlaging niet heeft gehandeld als een marktpartij en dat Leidschendam-Voorburg geen achtergesteld gebied is. Onbesproken blijft ondermeer de constatering van de Europese Commissie dat de gemeente in het ene geval wel de grondprijs wilde verlagen, maar in het andere geval niet. Ook ontbreekt enige verwijzing naar de vraagtekens die de Europese Commissie plaatst bij de gehanteerde uitgangspunten voor de residuele grondprijsberekening. Alleen hierom al zou het Actieteam niet heel verbaasd hoeven te zijn over de conclusies van de Europese Commissie.
De Nederlandse Staat is in beroep gegaan tegen de beschikking. We moeten afwachten tot welk oordeel het Gerecht komt. Aan de inhoud van de beschikking mag het eigenlijk niet liggen dat hierover onrust zou zijn ontstaan bij gemeenten. Dat ligt mijns inziens eerder aan het feit dat de beschikking in diverse media - waaronder deze website - is geduid als een “fragmentatiebom op gebiedsontwikkeling”.
Gemeenten die vanwege de crisis overwegen om over te gaan tot het verlagen van overeengekomen grondprijzen en/of het kwijtschelden van exploitatiebijdragen doen er goed aan om eerst eens de beschikking Leidschendam-Voorburg te lezen. Niet alleen om daarin te lezen wat niet is toegestaan. Vooral ook om te kunnen constateren dat deze beschikking gebaseerd is op specifieke (contractuele) feiten en omstandigheden.
Laten we inderdaad normaal doen over staatssteun: de beschikking Leidschendam-Voorburg is geen juridische bom op gebiedsontwikkeling in zijn algemeenheid.
Dit artikel is een reactie op "Doe normaal met staatssteun" door Jos Feijtel
Cover: ‘2013.04.11_ontslakken_680’
Door Manfred Fokkema
Advocaat project- en gebiedsontwikkeling bij Infense advocaten
