Nature based solutions in de stad, maar dan wel voor iedereen

De doelstelling van NATURO is een hele mond vol: “Enabling meaningful engagement of marginalised groups in management of urban nature based solutions”. Oftewel: kwetsbare groepen in de stad betrekken bij projecten waar gewerkt wordt met ingrepen op natuurlijke basis. Daarmee worden uiteenlopende beleidslijnen verbonden, die separaat op Gebiedsontwikkeling.nu de afgelopen tijd al de revue passeerden. Zo stond in de wintereditie van de Gebiedsontwikkeling.krant een interview over het megaproject NL2120, dat de komende 10 jaar met een budget van 150 miljoen euro gaat onderzoeken hoe de grote maatschappelijke opgaven kunnen worden aangepakt, gebruikmakend van de kracht van natuurlijke systemen.

Niet automatisch aan tafel

Over kwetsbare groepen en de ‘inclusieve’ stad is inmiddels ook het nodige geschreven, mede in relatie tot de sociale duurzaamheid in steden die steeds belangrijker wordt gevonden – zowel aan de publieke kant als aan private zijde. De vraag bij de bovengenoemde ambities is vaak: hoe landen ze in concrete situaties en hebben ze werkelijk een betekenis voor álle bewoners? De Europese Unie doet een duit in het zakje om deze implementatie vorm te geven, met de steun aan het NATURO-project. Dit project is expliciet opgezet om ook die groepen bij de planontwikkeling van nature based solutions te betrekken, die normaal gesproken niet automatisch aan tafel belanden. In drie Europese steden wordt daar de komende tijd ervaring mee opgedaan: Velenje (Slovenië), Tyresö (Zweden) en ’s-Hertogenbosch. Het instrument van het Micro Urban Living Labb (MULL) wordt gehanteerd om op lokaal niveau de verbindingen te leggen, tussen de gemeente aan de ene kant en kwetsbare groepen aan de andere kant, aangevuld met experts. In Nederland zorgt de WUR voor de begeleiding hiervan.

In ’s-Hertogenbosch komen twee stedelijke doelstellingen samen, die beide in 2021 op papier werden geformaliseerd: de beleidsnota ‘Groen en Klimaatbestendig’ en de Lokale Inclusie Agenda 2021-2025, onder de noemer ‘Iedereen doet en telt mee’. Respectievelijk wil de gemeente hiermee de stad vergroenen en iedereen gelijke kansen geven. De MULL die eind 2024 van start is gegaan, haakt hierbij aan met de ontwikkeling van een inclusieve speeltuin, die ook geschikt moet zijn voor kinderen met een beperking. Spelen in de stad wordt steeds belangrijker en levert de hele gemeenschap voordelen op, bleek al eerder uit onderzoek van Platform31. In ’s-Hertogenbosch nam stichting 1184 het initiatief voor dit project; ter gelegenheid van het tienjarig bestaan wordt met tal van acties geprobeerd om 35.000 euro bij elkaar te brengen, om daarmee de speeltuin te realiseren.

De inclusieve speelvoorziening moet op Hemelvaartsdag 2025 het licht zien, in tijdelijke vorm: uitgestald op de Markt. Vervolgens wordt, in samenwerking met de gemeente, gezocht naar een definitieve plek. Op de website van NATURO valt te lezen dat er diverse opties in beeld zijn, van een verdeling van de speeltoestellen over diverse bestaande speeltuinen in de stad tot en met de aanleg van een compleet nieuwe speeltuin, in het Zuid-Willemspark.

Ervaringen uitwisselen

Op de website van Platform31 geeft gemeentelijk projectleider William Jans aan deelname aan het NATURO-project een waardevolle ervaring kan zijn, maar dat andere gemeenten die dit overwegen zich bewust moeten zijn van de academische setting (de resultaten worden internationaal geëvalueerd en gedeeld) en de benodigde tijdsinvestering. Daar staat een groot voordeel tegenover: “Een gemeente die meedoet kan gedurende het project ervaringen uitwisselen met de andere twee casussen en ter plekke leren van de verschillende aanpakken. Daarnaast biedt de deelname aan Europese onderzoeksprojecten extra middelen en expertise, die niet vanzelfsprekend beschikbaar zijn voor gemeenten.”