Zelfbouw Buiksloterham - wikimedia commons door Marion Golsteijn (bron: Wikimedia Commons)

‘Omgevingswet vraagt om balans tussen loslaten en kaders’

4 juni 2020

2 minuten

Analyse De Omgevingswet, die begin 2022 in werking moet treden, bevat verrassend weinig het woord welstand. In plaats daarvan ligt de focus op het uiterlijk van bouwwerken en de omgevingskwaliteit, twee concepten die elkaar tegen lijken te spreken in de toepassingsregels. Sarah Ros en Bas Schouten adviseren in vakblad ROm daarom gemeenten om de balans te behouden tussen loslaten en stellen van kaders.

In de gemeentelijke regels van de Omgevingswet staat dat ‘een omgevingsvergunning voor het bouwen alleen verleend wordt als het uiterlijk en de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd zijn met redelijke eisen van welstand’. Maar doordat de regel ‘niet in strijd met redelijke eisen van welstand’ op meerdere manieren te interpreteren is, geldt voor bouwprojecten met welstandseisen straks een vergunningsplicht. Dat blijkt uit de analyse van Sarah Ros (bestuursadviseur fysieke leefomgeving en Omgevingswet) en Bas Schout (planoloog en adviseur fysieke leefomgeving en omgevingskwaliteit).

De gemeenten stellen zelf beleidsregels vast om te beoordelen of een bouwwerk aan de regels voor het uiterlijk voldoet. Dat beoordelen kan het makkelijkst door meer los te laten en gebruik te maken van de algemene regels, in plaats van welstandseisen te laten gelden. Hierdoor zijn minder vergunningsaanvragen nodig en verloopt het planproces sneller, voorspellen Ros en Schouten.

Oordelend

Naast het uiterlijk van de bouwwerken wordt ook de omgevingskwaliteit vaker genoemd. Behouden daarvan is een maatschappelijke doelstelling van de Omgevingswet. Het mooi houden van de omgevingskwaliteit vraagt alleen wel om duidelijke keuzes en kaders. Er is daarom een balans nodig tussen enerzijds loslaten en creëren van ruimte voor ontwikkelingen, en anderzijds het stellen van kaders voor behoud van de omgevingskwaliteit. 

Volgens Ros en Schouten betekent loslaten ook dat gemeenten zich niet meer kunnen verschuilen achter regels voor de keuzes die zij maken, maar dat zij vooraf in gesprek moeten met ontwikkelaars over de gewenste kwaliteit. “Een nieuw uitnodigend kwaliteitsstelsel met een vanzelfsprekende zorg voor de omgeving gebaseerd op doelen in plaats van regels. Regie op kwaliteit kan namelijk ook inspirerend en stimulerend zijn in plaats van toetsend en oordelend.”


Cover: Wikimedia Commons

Lees verder op ROmagazine


Cover: ‘Zelfbouw Buiksloterham - wikimedia commons’ door Marion Golsteijn (bron: Wikimedia Commons) onder CC BY-SA 4.0, uitsnede van origineel



Meest recent

Philips stadium, Eindhoven door uslatar (bron: Shutterstock)

Geen tweede Philipsdorp, maar de baas wordt soms toch weer huisbaas

Door het woningtekort wordt het bieden van geschikte woonruimte een steeds belangrijker instrument in de zoektocht naar nieuwe werknemers. Opvallend is dat het niet alleen de grote bedrijven zijn die zich als huisbaas opwerpen.

Analyse

29 mei 2024

Het standbeeld van Justitie symbool door r.classen (bron: Shutterstock)

Het Didam-II-arrest komt eraan. Dit zijn de mogelijke gevolgen voor gebiedsontwikkeling

Na een belangrijk advies aan de Hoge Raad verwacht advocaat Manfred Fokkema dat het Didam-arrest wordt aangescherpt. “Dit zou tot gevolg hebben dat de invloed van het Didam-arrest op de praktijk van gebiedsontwikkeling kleiner wordt.”

Uitgelicht
Analyse

29 mei 2024

Puzzelstukjes van gekleurde blokken door Jo Panuwat D (bron: Shutterstock)

Puzzelen met de bottom-up aanpak in de energietransitie

De RES-aanpak gaat van papier naar praktijk. Onderzoekers Martijn van der Steen en Robin Hill laten zien hoe de regionale en bottom-up georiënteerde aanpak van de RES in praktijk gebracht kan worden.

Opinie

28 mei 2024