Zelfbouw Buiksloterham - wikimedia commons

‘Omgevingswet vraagt om balans tussen loslaten en kaders’

4 juni 2020

2 minuten

Analyse
De Omgevingswet, die begin 2022 in werking moet treden, bevat verrassend weinig het woord welstand. In plaats daarvan ligt de focus op het uiterlijk van bouwwerken en de omgevingskwaliteit, twee concepten die elkaar tegen lijken te spreken in de toepassingsregels. Sarah Ros en Bas Schouten adviseren in vakblad ROm daarom gemeenten om de balans te behouden tussen loslaten en stellen van kaders.

In de gemeentelijke regels van de Omgevingswet staat dat ‘een omgevingsvergunning voor het bouwen alleen verleend wordt als het uiterlijk en de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd zijn met redelijke eisen van welstand’. Maar doordat de regel ‘niet in strijd met redelijke eisen van welstand’ op meerdere manieren te interpreteren is, geldt voor bouwprojecten met welstandseisen straks een vergunningsplicht. Dat blijkt uit de analyse van Sarah Ros (bestuursadviseur fysieke leefomgeving en Omgevingswet) en Bas Schout (planoloog en adviseur fysieke leefomgeving en omgevingskwaliteit).

De gemeenten stellen zelf beleidsregels vast om te beoordelen of een bouwwerk aan de regels voor het uiterlijk voldoet. Dat beoordelen kan het makkelijkst door meer los te laten en gebruik te maken van de algemene regels, in plaats van welstandseisen te laten gelden. Hierdoor zijn minder vergunningsaanvragen nodig en verloopt het planproces sneller, voorspellen Ros en Schouten.

Oordelend

Naast het uiterlijk van de bouwwerken wordt ook de omgevingskwaliteit vaker genoemd. Behouden daarvan is een maatschappelijke doelstelling van de Omgevingswet. Het mooi houden van de omgevingskwaliteit vraagt alleen wel om duidelijke keuzes en kaders. Er is daarom een balans nodig tussen enerzijds loslaten en creëren van ruimte voor ontwikkelingen, en anderzijds het stellen van kaders voor behoud van de omgevingskwaliteit. 

Volgens Ros en Schouten betekent loslaten ook dat gemeenten zich niet meer kunnen verschuilen achter regels voor de keuzes die zij maken, maar dat zij vooraf in gesprek moeten met ontwikkelaars over de gewenste kwaliteit. “Een nieuw uitnodigend kwaliteitsstelsel met een vanzelfsprekende zorg voor de omgeving gebaseerd op doelen in plaats van regels. Regie op kwaliteit kan namelijk ook inspirerend en stimulerend zijn in plaats van toetsend en oordelend.”


Cover: Wikimedia Commons

Lees verder op ROmagazine


Cover: ‘Zelfbouw Buiksloterham - wikimedia commons’



Meest recent

Impressie vogelvlucht ''The Line'' door NEOM (bron: NEOM)

The Line in de woestijn: kansrijke miljoenenstad of fata morgana

Een hypermoderne, duurzame stad die letterlijk op één lijn wordt gebouwd – dwars door Saudi-Arabië. Goed voor 9 miljoen inwoners zonder dat er een auto te bekennen is. Belooft het futuristische ontwerp van The Line een nieuwe vorm van stedelijkheid?

Casus

29 september 2022

Luchtfoto Achterhoek door Lars van Mulligen (bron: shutterstock.com)

Van panacee tot paradox: de interne dynamiek van regionale samenwerking in Nederlandse krimpgebieden

Regionale samenwerking in krimpregio’s: het lijkt een voor de hand liggende aanpak. Samen kom je nu eenmaal verder. Janneke Rutgers onderzocht het traject van vallen en opstaan in de Achterhoek.

Onderzoek

28 september 2022

Gasturbine door Ha-nu-man (bron: shutterstock.com)

Rijksadviseurs: energiehoofdstructuur bepaalt de ruimtelijke inrichting van Nederland

De huidige energiecrisis is volgens het College van Rijksadviseurs hét moment om de aanleg van de nieuwe energiehoofdstructuur bepalend te laten zijn voor de ruimtelijke inrichting van Nederland. “Overbrug de kloof tussen energie en ruimte.”

Nieuws

28 september 2022