Amsterdam - 10 augustus 2022: Uitzicht op de beroemde winkelstraat de Kalverstraat in de stad Amsterdam, Nederland. door minhanphotos (bron: Shutterstock)

Stec: grootste krimp fysieke winkels lijkt voorbij, transformatieopgave blijft groot

1 maart 2023

3 minuten

Onderzoek De transformatieopgave van binnensteden en winkelgebieden blijft onverminderd groot. Dat concludeert Stec Groep in een onderzoek naar de winkelmarkt. De grootste krimp lijkt voorbij, maar leegstand blijft een probleem én dus blijft gebiedsontwikkeling noodzakelijk.

De transformatie van binnensteden is complex en vormt een proces van de lange adem. Deze conclusie, die onderzoekers in september trokken, was zeker niet wereldschokkend en wordt al langere tijd breed gedragen. Maar de onderzoekers lieten tegelijkertijd zien wat er met genoeg aandacht, kennis en geduld wel degelijk mogelijk is in de winkelgebieden. Drie verschillende casussen met drie verschillende tactieken (van het verplaatsen van het stadhuis naar het winkelcentrum tot het realiseren van een stadspark tussen de winkels) laten de potentie van transformatie zien. Een sterk optreden van de gemeente en het versterken van de maatschappelijke meerwaarde zijn daarbij wel succesvoorwaarden, concludeerden de onderzoekers.

Herwaardering fysieke winkel

Stec Groep laat in het onderzoek Marktverwachtingen retail 2023-2025, dat vorige maand verscheen, zien dat de transformatieopgave van binnensteden en winkelgebieden ook de komende jaren onverminderd groot blijft. Ja, de verwachting is dat de enorme krimp van het aantal fysieke winkels de afgelopen jaren structureel voorbij is. De onderzoekers zien dat de cijfers van het afgelopen decennium (waarin één op de vijf fysieke winkels uit het straatbeeld verdween) bij lange na niet meer gehaald worden.

Drie op de tien verdiepingen van winkelpanden staat leeg. Hier zijn 70.000 woningen te realiseren.

Daar zijn volgens Stec drie oorzaken voor. Allereerst de afvlakkende groei van webshops. De onderzoekers verwachten dat het verdienmodel van webshops onder druk komt te staan door oplopende verzend- en retourkosten. Worden de prijzen voor de consument hoger, dan zullen zij eerder geneigd zijn naar de fysieke winkel te komen. Ten tweede verwachten de experts dat de vastgoedwaarden realistischer zullen worden en de huren daardoor lager. Volgens hen zijn winkelpanden lange tijd overgewaardeerd geweest en krijgen door de meer realistische prijzen nieuwe winkelconcepten de kans zich te bewijzen. En tot slot is er een herwaardering van de fysieke winkel gaande. “De fysieke winkel heeft veel te bieden: vakkundig advies, het uitproberen en voelen van producten, inspiratie, persoonlijk contact en fysiek retourneren.”

Ruimte op verdiepingen

Maar stagnatie betekent niet dat transformatie van de gebieden niet meer nodig is. De eerdergenoemde stijgende huurprijzen, de hogere rente (en daarmee duurdere voorraadfinanciering) en gestegen personeelskosten zorgen ervoor dat Stec ook de komende jaren op een structurele krimp van de winkelvoorraad rekent. Met een verwachte teruggang van 5 tot 10 procent is de krimp een stuk minder groot dan de 20 procent van de afgelopen 10 jaar. Niettemin concluderen de onderzoekers: actie is nog steeds noodzakelijk. “In slechts één op de tien middelgrote centra en binnensteden ligt de leegstand op of onder een gezond niveau van 4 á 5 procent.”

Den Haag, Nederland - OKT 7, 2021: Haagsche Bluf is een klein winkelcentrum in Den Haag, Nederland. In het vernieuwde gebied komen moderne en typisch Nederlandse architectuur samen. door ColorMaker (bron: Shutterstock)

‘Den Haag, Nederland - OKT 7, 2021: Haagsche Bluf is een klein winkelcentrum in Den Haag, Nederland. In het vernieuwde gebied komen moderne en typisch Nederlandse architectuur samen.’ door ColorMaker (bron: Shutterstock)


In binnensteden en middelgrote centra moeten werkplinten een centrale rol gaan spelen. De krapte op de bedrijfsruimte is groot en wordt alleen maar groter. Door functies van bedrijventerreinen naar de centra te verplaatsen, snijdt het mes volgens de onderzoekers aan twee kanten. Het vergroten van de functiemenging zorgt voor “extra bezoekimpulsen en combinatiebezoeken”. Daarnaast ziet Stec Groep kansen voor de verdiepingen boven de winkels. “Drie op de tien verdiepingen van winkelpanden staat leeg. Hier zijn 70.000 woningen te realiseren.”


Lees het volledige onderzoek op de site van Stec Groep.


Cover: ‘Amsterdam - 10 augustus 2022: Uitzicht op de beroemde winkelstraat de Kalverstraat in de stad Amsterdam, Nederland.’ door minhanphotos (bron: Shutterstock)


Jasper_monster_sandervanwettum door Sander van Wettum (bron: SKG)

Door Jasper Monster

Redacteur Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

Wembley stadion in Londen door FedericoCangiano (bron: Shutterstock)

Het grote vlaggenschip, dit leert Feyenoord City ons over aanjagers en vertragers in gebiedsontwikkeling

De vervlechting van aanjagers met gebiedsontwikkeling creëert zowel kansen als risico’s, zo laten Wouter Jan Verheul en collega-onderzoekers van Arcadis zien met hun onderzoek naar Feyenoord City. Wat kunnen we hiervan opsteken?

Uitgelicht
Analyse

24 mei 2024

Project Groeneweerd, onderdeel van de Tuinen van Zandweerd in Deventer. door Jonah Samyn (bron: De Architect)

Landschappelijk klein wonen met elkaar, zo ontwerpt Woonpioniers dat

Het tikt behoorlijk veel boxjes: compact wonen zonder veel spullen en ballast, in de sociale huur, onder architectuur ontworpen en ingepast in stedenbouw en landschap. We kijken rond bij acht bijzondere tiny houses in Deventer.

Casus

24 mei 2024

GO weekoverzicht 23 mei 2024 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van de realiteitscheck

Deze week stond op Gebiedsontwikkeling.nu de realiteitscheck centraal. Van de woningbouw in het coalitieakkoord, de inzet van data voor de invulling van plinten en de manier waarop verdichting helpt bij een gezonde leefomgeving.

Weekoverzicht

23 mei 2024