Vliegkamp Valkenburg in 2006 door Wattman (bron: Flickr.com)

Van vliegen naar wonen

18 december 2012

4 minuten

Casus Het voormalig Marinevliegkamp Valkenburg in de gemeente Katwijk krijgt een nieuwe bestemming. In de komende decennia werken de gemeente Katwijk en het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf (RVOB) samen aan de ontwikkeling van een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatielocatie. Op deze plek aan de duinen vormen natuur, historie én wensen van de toekomstige bewoners de basis voor bijzonder energieneutraal wonen. Het RVOB, sinds 5 november onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, is als eigenaar van het gebied verantwoordelijk voor het tijdelijk beheer en de (her)ontwikkeling van de locatie.

Transformatie Locatie Valkenburg, Katwijk

Van vliegen naar wonen - Afbeelding 1

-

‘Van vliegen naar wonen - Afbeelding 1’


De betrokken partijen hebben ondanks de aanhoudende laagconjunctuur vertrouwen in deze grootschalige ontwikkeling, omdat de regio Holland Rijnland een kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoefte kent, het gebied centraal in de Randstad ligt en grenst aan duinen en natuurgebieden.

De economische situatie is een belangrijke uitdaging die de komende jaren een rol zal blijven spelen. De locatie zal organisch tot ontwikkeling komen, inspelend op de vraag naar woningen, bedrijven en voorzieningen. Jos Wienen, voorzitter van de Stuurgroep Locatie Valkenburg: “Een uitgekiende ontwikkelstrategie is van groot belang om in de huidige tijd een succesvolle ontwikkeling tot stand te brengen. Het vasthouden aan ambities is juist van groot belang bij zo’n geleidelijke ontwikkeling.”

De haalbaarheid van de plannen wordt verder vergroot door de mogelijkheden die de Crisis- en Herstelwet biedt. Nico Smiet, projectdirecteur RVOB: “We hebben Project Locatie Valkenburg aangemeld als pilotproject voor de Crisis- en Herstelwet. Daardoor wordt het mogelijk om te gaan werken met een bestemmingsplan van 20 jaar, wat beter aansluit bij de lange ontwikkelperiode die past bij een grootschalige ontwikkeling zoals deze.”

Masterplan

In 2008 werd een intentieovereenkomst getekend door het Rijk, de provincie Zuid-Holland, de gemeenten Katwijk en Wassenaar en de regio Holland Rijnland. Deze stelde als doel om de locatie duurzaam te ontwikkelen met de focus op energieneutraliteit, duurzaam waterbeheer en duurzame bouw. Medio november 2012 is het concept-masterplan voor Locatie Valkenburg gepubliceerd, waar tot eind dit jaar op gereageerd kan worden. Naar verwachting neemt de gemeenteraad in het voorjaar van 2013 een besluit over het definitieve masterplan. In het masterplan zijn alleen de hoofdstructuren van het gebied (water, groen en infrastructuur) vastgelegd. De locatie kent een organisch ontwikkelproces, afhankelijk van de specifieke vraag in de markt. De geplande Rijnlandroute en de HOV-busverbinding zorgen voor een goede bereikbaarheid. Locaties voor de opwekking van windenergie worden binnen een straal van 10 kilometer van het plangebied gezocht, conform de provinciale structuurvisie.

Plankaart op hoofdlijnen, klik voor groot

Pilotproject Gebieden Energieneutraal

Locatie Valkenburg is het pilotproject voor het programma Gebieden Energieneutraal. De gemeente Katwijk, het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf (RVOB) en de 14 koploperbedrijven van Gebieden Energieneutraal (GEN) tekenden in september 2011 een samenwerkingsovereenkomst. Aan Gebieden Energieneutraal nemen bedrijven uit de bouw-, installatie-, industrie- en energiesector en deel, alsmede kennisinstellingen en financieel-juridische adviesbureaus . GEN stelt zich tot doel om de huidige belemmeringen voor de realisatie van energieneutrale gebieden weg te nemen. Daarbij gaat het om innovatieve technieken om energie te besparen en op te wekken op zowel woning- als gebiedsniveau. En voorstellen voor (nieuwe vormen van) financiering, samenwerkingsvormen en het beïnvloeden van gebruiksgedrag, die direct uitvoerbaar zijn. Voordeel voor de bewoners zijn de lagere energielasten. Het ministerie van BZK draagt vijf miljoen euro bij aan GEN voor kennisontwikkeling en -verspreiding in het kader van de Innovatieagenda Energie - Gebouwde Omgeving. Belangrijke aanleiding is de Europese norm om vanaf 2020 alle nieuwbouw energieneutraal te maken (EPC=0). De koploperbedrijven van GEN dragen vier miljoen euro bij.

In het kader van de hoge energieambitie en de beoogde voorbeeldfunctie, is Locatie Valkenburg aangemeld voor het certificeringstraject BREEAM gebied. Er wordt ingezet op de kwalificatie Excellent. Rijk en gemeente tonen daarmee aan de duurzaamheidsambitie voor de locatie integraal op te pakken.

Transformatie en tijdelijk gebruik

Voor de periode van planvorming heeft het RVOB het terrein verhuurd en zal het RVOB - waar dit door werkzaamheden nog kan - gebouwen verhuren die de marine in 2006 verliet. Daarbij gaat het onder andere om bedrijfshallen (hangaars), bedrijfsruimte, opslagruimten en ruimte voor evenementen. Een van de hangaars is sinds eind 2010 in gebruik als Theaterhangaar, en een naastgelegen hangaar is getransformeerd tot evenementenlocatie. De TU Delft gebruikt een deel van het terrein en bedrijfsruimte voor het testen van innovatieve technieken op het gebied van duurzame energieopwekking, zoals Energievliegers. Ook test het team van Wubbo Ockels de Superbus op de lange landingsbaan. Er is een kinderdagverblijf en naschoolse opvang net buiten de hekken van het terrein. Het gebied, dat voor bijna 70 jaar aan de openbaarheid was onttrokken, wordt meer en meer opengesteld voor publiek. [Lees verder>>][4]

Theaterhangaar

Zie ook:


Cover: ‘Vliegkamp Valkenburg in 2006’ door Wattman (bron: Flickr.com)


Portret - Arienne Mak

Door Arienne Mak

Projectmedewerker bij Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft


Meest recent

Dit was de week van het denken in en zoeken naar de mogelijkheden door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het denken in en zoeken naar de mogelijkheden

Deze week denken wij in mogelijkheden. Kan ‘Bouwen door de Buurt’ buiten Almere navolging krijgen, wat kunnen wij van Zweden leren over fabrieksmatig bouwen en wat kan er wél bij gebiedstransformaties als er voldoende vertrouwen in elkaar is?

Weekoverzicht

13 mei 2026

Massastudie Gemberpad door Woningbouwatelier gemeente Almere (bron: Woningbouwatelier gemeente Almere)

Bouwen door de Buurt, de woningcorporaties zien er brood in

De woningen van het project ‘Bouwen door de Buurt’ worden dit jaar opgeleverd. Een mooi moment om te onderzoeken of er ook buiten de polderstad kansen liggen door deze aanpak. Maar dan voor specifiek voor woningcorporaties en hun huurders.

Uitgelicht
Analyse

13 mei 2026

Plaatsing van een modulair huis door Viacheslav Nikolaenko (bron: Shuttterstock)

In Zweden is fabrieksmatige woningbouw allang opgeschaald

Fabrieksmatig bouwen moet ook in de VS het antwoord op de woningcrisis zijn. Nieuw onderzoek laat zien welke lessen de Amerikanen kunnen trekken uit hét gidsland voor deze vorm van bouwen: Zweden. Voor Nederland zijn de lessen minstens zo relevant.

Onderzoek

12 mei 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op