Vliegkamp Valkenburg in 2006 door Wattman (bron: Flickr.com)

Van vliegen naar wonen

18 december 2012

4 minuten

Casus Het voormalig Marinevliegkamp Valkenburg in de gemeente Katwijk krijgt een nieuwe bestemming. In de komende decennia werken de gemeente Katwijk en het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf (RVOB) samen aan de ontwikkeling van een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatielocatie. Op deze plek aan de duinen vormen natuur, historie én wensen van de toekomstige bewoners de basis voor bijzonder energieneutraal wonen. Het RVOB, sinds 5 november onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, is als eigenaar van het gebied verantwoordelijk voor het tijdelijk beheer en de (her)ontwikkeling van de locatie.

Transformatie Locatie Valkenburg, Katwijk

Van vliegen naar wonen - Afbeelding 1

-

‘Van vliegen naar wonen - Afbeelding 1’


De betrokken partijen hebben ondanks de aanhoudende laagconjunctuur vertrouwen in deze grootschalige ontwikkeling, omdat de regio Holland Rijnland een kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoefte kent, het gebied centraal in de Randstad ligt en grenst aan duinen en natuurgebieden.

De economische situatie is een belangrijke uitdaging die de komende jaren een rol zal blijven spelen. De locatie zal organisch tot ontwikkeling komen, inspelend op de vraag naar woningen, bedrijven en voorzieningen. Jos Wienen, voorzitter van de Stuurgroep Locatie Valkenburg: “Een uitgekiende ontwikkelstrategie is van groot belang om in de huidige tijd een succesvolle ontwikkeling tot stand te brengen. Het vasthouden aan ambities is juist van groot belang bij zo’n geleidelijke ontwikkeling.”

De haalbaarheid van de plannen wordt verder vergroot door de mogelijkheden die de Crisis- en Herstelwet biedt. Nico Smiet, projectdirecteur RVOB: “We hebben Project Locatie Valkenburg aangemeld als pilotproject voor de Crisis- en Herstelwet. Daardoor wordt het mogelijk om te gaan werken met een bestemmingsplan van 20 jaar, wat beter aansluit bij de lange ontwikkelperiode die past bij een grootschalige ontwikkeling zoals deze.”

Masterplan

In 2008 werd een intentieovereenkomst getekend door het Rijk, de provincie Zuid-Holland, de gemeenten Katwijk en Wassenaar en de regio Holland Rijnland. Deze stelde als doel om de locatie duurzaam te ontwikkelen met de focus op energieneutraliteit, duurzaam waterbeheer en duurzame bouw. Medio november 2012 is het concept-masterplan voor Locatie Valkenburg gepubliceerd, waar tot eind dit jaar op gereageerd kan worden. Naar verwachting neemt de gemeenteraad in het voorjaar van 2013 een besluit over het definitieve masterplan. In het masterplan zijn alleen de hoofdstructuren van het gebied (water, groen en infrastructuur) vastgelegd. De locatie kent een organisch ontwikkelproces, afhankelijk van de specifieke vraag in de markt. De geplande Rijnlandroute en de HOV-busverbinding zorgen voor een goede bereikbaarheid. Locaties voor de opwekking van windenergie worden binnen een straal van 10 kilometer van het plangebied gezocht, conform de provinciale structuurvisie.

Plankaart op hoofdlijnen, klik voor groot

Pilotproject Gebieden Energieneutraal

Locatie Valkenburg is het pilotproject voor het programma Gebieden Energieneutraal. De gemeente Katwijk, het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf (RVOB) en de 14 koploperbedrijven van Gebieden Energieneutraal (GEN) tekenden in september 2011 een samenwerkingsovereenkomst. Aan Gebieden Energieneutraal nemen bedrijven uit de bouw-, installatie-, industrie- en energiesector en deel, alsmede kennisinstellingen en financieel-juridische adviesbureaus . GEN stelt zich tot doel om de huidige belemmeringen voor de realisatie van energieneutrale gebieden weg te nemen. Daarbij gaat het om innovatieve technieken om energie te besparen en op te wekken op zowel woning- als gebiedsniveau. En voorstellen voor (nieuwe vormen van) financiering, samenwerkingsvormen en het beïnvloeden van gebruiksgedrag, die direct uitvoerbaar zijn. Voordeel voor de bewoners zijn de lagere energielasten. Het ministerie van BZK draagt vijf miljoen euro bij aan GEN voor kennisontwikkeling en -verspreiding in het kader van de Innovatieagenda Energie - Gebouwde Omgeving. Belangrijke aanleiding is de Europese norm om vanaf 2020 alle nieuwbouw energieneutraal te maken (EPC=0). De koploperbedrijven van GEN dragen vier miljoen euro bij.

In het kader van de hoge energieambitie en de beoogde voorbeeldfunctie, is Locatie Valkenburg aangemeld voor het certificeringstraject BREEAM gebied. Er wordt ingezet op de kwalificatie Excellent. Rijk en gemeente tonen daarmee aan de duurzaamheidsambitie voor de locatie integraal op te pakken.

Transformatie en tijdelijk gebruik

Voor de periode van planvorming heeft het RVOB het terrein verhuurd en zal het RVOB - waar dit door werkzaamheden nog kan - gebouwen verhuren die de marine in 2006 verliet. Daarbij gaat het onder andere om bedrijfshallen (hangaars), bedrijfsruimte, opslagruimten en ruimte voor evenementen. Een van de hangaars is sinds eind 2010 in gebruik als Theaterhangaar, en een naastgelegen hangaar is getransformeerd tot evenementenlocatie. De TU Delft gebruikt een deel van het terrein en bedrijfsruimte voor het testen van innovatieve technieken op het gebied van duurzame energieopwekking, zoals Energievliegers. Ook test het team van Wubbo Ockels de Superbus op de lange landingsbaan. Er is een kinderdagverblijf en naschoolse opvang net buiten de hekken van het terrein. Het gebied, dat voor bijna 70 jaar aan de openbaarheid was onttrokken, wordt meer en meer opengesteld voor publiek. [Lees verder>>][4]

Theaterhangaar

Zie ook:


Cover: ‘Vliegkamp Valkenburg in 2006’ door Wattman (bron: Flickr.com)


Portret - Arienne Mak

Door Arienne Mak

Projectmedewerker bij Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft


Meest recent

Delft, Spoorzone, Station, Prinsenhof, HDR door Nik Morris (bron: Flickr)

Infrastructuur integraal ontwerpen: goed voor de grote woningbouwlocaties én de instandhouding van de hoofdnetwerken

De nieuwe publicatie ‘Integrated Infrastructure Design Guide’ wil een brug slaan tussen uiteenlopende disciplines. Redacteur Hans de Boer belicht de betekenis voor de gebiedsontwikkeling.

Onderzoek

6 oktober 2026

Joop den Uyl door Rob Croes (bron: Wikimedia Commons)

Juichen over de residuele grondwaarde, doe het wel gepast

Vorige week nam de Tweede Kamer de motie Grinwis aan, waarmee de Residuele Grondwaarde de basis moet worden voor de inbrengwaarde van grond bij bouwprojecten. Jan Winsemius denkt er het zijne van.

Opinie

6 oktober 2026

Ellen van Bueren Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Esther Dijkstra)

Sociale kwaliteit vraagt om ruimte voor ontmoeten en ont-moeten

Columnist Ellen van Bueren richt de aandacht op sociale kwaliteit, een thema dat de afgelopen tijd duidelijk aan urgentie wint in de wereld van gebiedsontwikkeling. De publieke ruimte is van cruciaal belang voor het welzijn van álle mensen, stelt zij

Opinie

5 oktober 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op