Thumb_onderzoek_0_667px

Besluiten over ontwerpkwaliteit

1 augustus 2010

2 minuten

Nieuws Het imago van aanbestedingsprocedures waarin publieke opdrachtgevers een architect selecteren wordt de laatste tijd gedomineerd door zorgwekkende krantenkoppen. Architecten vrezen dat de huidige aanbestedingscultuur de kwaliteit van de gebouwde omgeving aantast door een gebrek aan diversiteit, creativiteit en innovatie. Het lijkt erop dat in de praktijk opdrachtgevers hun eigenlijke wensen laten overheersen door de juridische eisen. Dit proefschrift gaat in op de oorsprong van de problemen zoals die momenteel ervaren worden door publieke opdrachtgevers en biedt pragmatische oplossingen voor de toekomst. Het is daarom interessant voor opdrachtgevers, consultants, beleidsmakers en juridische adviseurs maar ook voor ontwerpers en onderzoekers op het gebied van architectuur en besluitvormingsprocessen.

Waardeoordelen en besluitvorming tijdens architectenselecties van publieke opdrachtgevers onder Europese aanbestedingsregelgeving

De huidige praktijk van de architectenselectie door publieke opdrachtgevers heeft wortels in drie verschillende systemen: 1) het aanbesteden van diensten en werken, 2) het zoeken naar een geschikte architect of ontwerpteam, en 3) de architectonische ontwerpwedstrijd. Het zijn deze verschillen in de herkomst van de selectieprocedure, die conflicten tussen de juridische rationaliteit en de psychologische rationaliteit van het besluitvormingsproces lijken te veroorzaken. Omdat onderzoek op het gebied van architectenselecties schaars is, zowel in empirische studies als binnen besluitvormingstheorieën, heb ik ervoor gekozen om de case studie methode te gebruiken voor het verzamelen van empirische gegevens en om de mogelijke succesfactoren te valideren. Ik heb drie case studies uitgevoerd naar niet-openbare aanbestedingen: een school, een gemeentehuis en een provinciehuis. De cases verschilden in grootte, aard en kenmerken van de selectieprocedure. Daarnaast heb ik een case studie uitgevoerd naar een internationale ideeënprijsvraag voor een nieuw faculteitsgebouw. In deze cases heb ik verschillende soorten gegevens verzameld (met behulp van interviews, observaties, documenten) om triangulatie mogelijk te maken tussen zelfrapportage, waargenomen gedrag, en de officiële documentatie. De resultaten van het onderzoek zijn met succes getest in een workshop met deskundigen. In deze workshop zijn ook de mogelijke implicaties besproken voor het toekomstige ontwerp van selectieprocedures.

Het onderzoek is gebaseerd op vier theoretische perspectieven met betrekking tot het beoordelen van ontwerpkwaliteit (architectuur, omgevingspsychologie, productemotie en value management) en de meest recente besluitvormingstheorieën waarin betekenisgeving, emotie, intuïtie en expertise een belangrijke rol spelen.

Zie voor de volledige publicatie:


Cover: ‘Thumb_onderzoek_0_667px’



Meest recent

Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

Volhardend of adaptief

Een toepasselijk thema voor een column op de dag van de presentatie van de Nota Ruimte: water en bodem. Annius Hoornstra geeft zijn visie op een recente CRA-studie, die de relatie opzoekt met de ontwikkeling van woningbouw.

Opinie

16 november 2026

Landmark luchtbruggen door Maarten Zeehandelaar (bron: Shutterstock)

De nieuwe Nota Ruimte kiest te weinig om als vliegwiel te kunnen dienen

De Nota Ruimte markeert de terugkeer van het Rijk in de ruimtelijke ordening. Onze ‘nationale omgevingsvisie’ toont vooral hoe verknoopt tal van ambities zijn. Voor de zo gewenste regie van het Rijk moet er nog wel wat gebeuren.

Uitgelicht
Analyse

16 november 2026

2010_Begijnhof_van_Breda door Ciao Anita (bron: Flickr)

Gedeeld wonen: voortbouwen op eeuwenoude traditie vergt nieuwe aanpak

Groepen bewoners die samenleven in een gedeeld project, het is een woonvorm die Nederland langer kent. Hoe bruikbaar is het in de huidige woonpraktijk? Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRA) liet dat in kaart brengen.

Onderzoek

13 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op