2013.01.28_Crisis legt vinger op zere plek

Crisis legt vinger op zere plek in Monumentenzorg

25 januari 2013

2 minuten

Opinie Klassieke geldstromen voor restauratie van monumenten slinken. Daardoor ontkomt de Monumentenzorg niet aan de klappen van de crisis. Zijn er ook lichtpuntjes te zien? Ja, die zijn er, is het betoog van Frank Bijdendijk, thans voorzitter van het Nationaal Renovatie Platform (NRP). Maar dan moet de sector wel een paar heilige huisjes durven omgooien.

De enorme voorsprong die monumenten hebben op gewone oudere gebouwen of op nieuwbouw, is dat veel mensen ervan houden. Monumenten zijn ankers in de leefomgeving, dikwijls dierbare objecten. Dat trekt ook investeerders aan. In mijn eigen woonomgeving, de grachtengordel van Amsterdam, rijden containerwagens af en aan voor de verbouwing van 17e eeuws erfgoed. Veel prachtige voorbeelden van geslaagd hergebruik zie ik bovendien jaarlijks binnenkomen voor de prijs van het NRP, de Gulden Feniks, waarvoor de inzendtermijn nog tot eind januari 2013 loopt.

Als er één ding is dat de crisis meer dan duidelijk maakt, is dat de toekomst van monumenten in handen is van deze gebruikers en investeerders. Gebruikers die plezierig willen wonen, werken en recreëren in uniek erfgoed. Een andere les uit de crisis is die van de vraaguitval. De markt, die in het verleden werd gedicteerd door de aanbodkant, kan alleen nog floreren als zij eindelijk wenst te luisteren naar de gebruiker. Deze omslag voltrekt zich in het normale vastgoed in rap tempo. De markt moet wel.

In monumentenland spelen echter nog andere krachten. Publieke en private monumentenbeschermers verdedigen het collectieve belang van ons cultureel erfgoed met verve. Niet zelden vliegen zij elkaar in de haren. Maar erger nog, er is veel te weinig oog voor die o zo noodzakelijke gebruiker en investeerder. De bescherming gaat dikwijls ten koste van de toekomstige gebruiksmogelijkheden van het erfgoed, dat alleen goed in stand blijft als het duurzaam wordt gebruikt en als investeerders rendement maken. Mijn dringende advies is daarom: monumentenzorgers, stop met achterhoedegevechten en zorg voor een beschermingskader, waarbinnen de gebruiker vrijheid krijgt om het dierbare erfgoed met liefde te onderhouden en te bewonen! Hierin liggen de kansen, die de crisis ons biedt. Zorg dat de verleidelijkheid van karakteristiek erfgoed haar voorsprong op het gangbare vastgoed te gelde kan maken. Meer ruimte in wet- en regelgeving en meer ruimte in het denken van handhavers verhoogt de kans op rendement en verlaagt het investeringsrisico. Een juiste balans tussen beschermingsmaatregelen en het scheppen van voorwaarden, die gebruikers en investeerders nodig achten voor toekomstwaarde zal de sector een enorme stimulans kunnen geven.

Zie ook:


Cover: ‘2013.01.28_Crisis legt vinger op zere plek ’


Portret - Frank Bijdendijk

Door Frank Bijdendijk

Voorzitter van het Nationaal Renovatie Platform


Meest recent

Markermeer, Nederland door Peter van Haastrecht (bron: Shutterstock)

Een nieuwe compacte stad in het Markermeer is een illusie

Plannen om in het Markermeer en IJmeer een nieuwe stad te bouwen met tussen de 10.000 en 70.000 woningen zijn zo goed als kansloos, aldus een commissie. Te duur, juridisch niet haalbaar en te laat voor een oplossing aan de huidige woningnood.

Analyse

18 november 2026

Nieuwbouw woonwijk westergouwe in Gouda, Nederland door Drew McArthur (bron: shutterstock)

De winkel openhouden tijdens de verbouwing: gebiedsontwikkeling in een omgevingsplan in opbouw

Hoe geef je een gebiedsontwikkeling een plek in een plan dat nog in de steigers staat, zonder dat je nu keuzen maakt in de opbouw van het plan die je later beperken? De VNG ontwikkelde een aanpak vanuit drie keuzen.

Analyse

17 november 2026

Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

Volhardend of adaptief

Een toepasselijk thema voor een column op de dag van de presentatie van de Nota Ruimte: water en bodem. Annius Hoornstra geeft zijn visie op een recente CRA-studie, die de relatie opzoekt met de ontwikkeling van woningbouw.

Opinie

16 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op