De creatieve industrie herontdekt

Zie de video vanaf 0:26:29.   

Programmamanager Sebastian Olma, toonaangevend onderzoeker op het raakvlak van creativiteit en ondernemerschap, heeft samen met associate professor Jan Simons CIRCA naar eigen zeggen 'in het logge UvA-instituut gehackt'. Met als doel om stringent academisch onderzoek te doen in een wetenschapsveld dat tot nu toe veelal werd bepaald door geografen, sociologen en planners. Het resulteerde in een wetenschap die populaire concepten als 'creative class', 'creative city' en meer definieerde, maar nooit inging op de creativiteit en de industrie zelf.

De UvA reageerde op het topsectorenbeleid van Kabinet Rutte I door zich sterk te gaan focussen op digital humanities en creative industries. Op het gebied van dat laatste kregen Simons en Olma een vrije hand in het opzetten van CIRCA en pakten dit rigoureus aan. Ze ontwikkelden embedded research; academisch onderzoek in en naar concrete bedrijfsconcepten. Een concept dat zo aansloeg dat de NWO het heeft geadopteerd. CIRCA werkte samen met partners als FROG, Virtueel Platform, Mediamatic en Appsterdam en focuste zich sterk op het evolutionaire karakter van economie. Hoe ga je om met de bronnen van deze tijd?

Boukje Cnossen presenteerde haar onderzoek naar het Volkskrantgebouw in Amsterdam: is daar sprake van een 'creatieve ecologie'? Het Volkskrantgebouw is een van de populairste Amsterdamse broedplaatsen, en met meer dan 300 bezoekers per dag misschien wel dé hotspot van de Nederlandse creatieve industrie. Cnossen herkent - meer en minder - spontane clustering en concludeert dat er een sterke wisselwerking is tussen sociale verbonden en professionele samenwerking. Natalie Dixon deed haar onderzoek 'the hunt for affect' bij innovatie-snelkookpan FROG. Ze ontwikkelde, weliswaar op papier, de 'emocamera'. Een instrument dat ontwikkelaars inzicht moet bieden in de emoties van de consument en daarmee substantieel bij zou kunnen dragen aan het ontwerpproces. Olga Paraskevopoulou liet in haar pitch zien hoe technologie bijdraagt aan de organisatie van mensen en dat Appsterdam in het vorige jaar iedere dag minstens 1 ontmoeting mogelijk maakte. De 'burgemeester' van Appsterdam, oprichter Mike Lee vatte het krachtig samen: "After gut feelings and bullshit, sciences now proves the effect of our network".

Marc Stumpel ontwikkelde bij Submarine een format dat het mogelijk maakt om boodschappen transmediaal over te brengen. Gebruikers die wisselen tussen media platforms beleven het verhaal dan op een persoonlijke manier. Stumpel eindigde zijn pitch met goede aanbevelingen voor ontwikkelaars in een niche (transmediale communicatie) die wel eens snel de woonkamer zou kunnen veroveren. Marieke Berkers onderzocht de rol die creatieve ondernemingen spelen in het spontaan ontwikkelen van de stad. Niet de professionele stadsplanners, maar bijvoorbeeld een bedrijf als Mediamatic dat de Van Gendthallen transformeerde met een dynamisch cultureel programma. Het was Sanne van der Beek die met haar presentatie misschien wel als beste de noot wist te kraken. Haar onderzoek naar de (culturele, sociale en economische) valorisatie van creatieve industrie is methodologisch zeer sterk uitgezet. De toolkit die ze ontwikkelde kan gebruikt worden om de toegevoegde waarde van producten uit te drukken is innovatief en overtuigend compleet.

Hoofdconclusie van de rondetafeldiscussie met CIRCA’s partners: juist de markt kan academia scherp houden, en dit project toont dat zeker aan: "Niet goed toepaspaar? Bye!" De frictie tussen praktijk en wetenschap maakt academische kennis, die teveel ‘wegdruipt’, productief. Dat is volgens Jan Simons dan ook de taak voor de volgende ronde CIRCA; de bevindingen nog een stap verder uitwerken, programmeren en nog meer confronteren met de werkelijkheid.

'CIRCA presents: Reinventing Creative Industries Research' werd op 1 maart gehouden in Pakhuis de Zwijger.

CIRCA lanceert deze week een nieuwe call voor onderzoek.

Zie ook

: - De professionalisering van de creatieve economie