Opinie Maak één procent van het zorgbudget vrij voor woningbouw in groene, functie-gemengde buurten op fietsafstand van werk, scholing en voorzieningen. Dan investeren we zowel in zorgpreventie als versnelling van de woningbouw, stelt columnist Daan Zandbelt.
Sinds 2019 zit de leefstijlcoach in het basispakket van de zorgverzekering. Die coach begeleidt mensen naar een gezondere levensstijl. Want omdat de zorgkosten de pan uitrijzen, worden nu ook dit soort preventieve maatregelen gedekt. Zorgkosten omvatten ruim een kwart van de Rijksbegroting. Zonder actie stijgt dit alleen maar, is de verwachting.
Tegelijkertijd stelt de Rijksbegroting geen geld beschikbaar voor woningbouw. Inmiddels is de afstemming over verstedelijking en mobiliteit in de Randstad terecht ‘Chefsache’ geworden. Premier Rutte schuift persoonlijk aan bij gesprekken met G4-burgemeesters en -wethouders. Er wordt gesproken over alternatieve bekostiging voor OV en verstedelijkingsprojecten. Hoewel het economisch gezien nog nooit zo goed ging met Nederland als nu, is al het geld al uitgegeven, belegd of beloofd.
Stel dat we deze twee opgaven eens in samenhang beschouwen: de leefomgeving als leefstijlcoach.
De leefomgeving kan namelijk, net als de leefstijlcoach, een belangrijke rol vervullen in preventie van ziekte en zorg. Noem het nudgen of verleiden. Op kleine schaal kennen we het al: gezond eten op ooghoogte, bukken voor snoep. Maar in de leefomgeving kiezen we nog iets te makkelijk om de tuin schoon te blazen met de bladblazer, om ons vervolgens te haasten met de auto naar de sportschool – of de leefstijlcoach. Tsja, dat kan toch effectiever.
Wat als we de woningbouwopgave beschouwen door een zorgpreventiebril, bijvoorbeeld door te bouwen in aantrekkelijk groene, functie-gemengde buurten op fietsafstand van meer werk, scholing en voorzieningen? Zo kunnen meer mensen te voet of per fiets naar werk en school. Een succesvolle groene omgeving stimuleert mensen actief te bewegen en de auto te laten staan. Bovendien kunnen we besparen op grootschalige infrastructuurinvesteringen als we meer per fiets en te voet doen. En als deze groenblauwe structuren, net zoals een oudhollandse singel, stad en land met elkaar verbinden, worden zelfs meer mensen verleid om er ook recreatief op uit te trekken. Opvallend genoeg hoort het OV bij de gezonde keuzes, omdat de meesten van ons naar het station fietsen of lopen.
Stel dat we een fractie van het zorgbudget, zeg één procent, vrijmaken voor alternatieve bekostiging van noodzakelijke aanpassingen en investeringen in de fysieke leefomgeving. Daarmee profiteren we van dubbele baten: preventie van zorg door meer gezonde beweging, schonere lucht en minder hinder én versnelling van de woningbouw. Hopelijk willen Rutte en kompanen de voordelen ervan zien. Eenvoudiger kunnen we het niet maken, wel leuker!
Bronnen
1. 1% à € 80 miljard zorgkosten per jaar gedurende 25 jaar = € 20 miljard
https://www.google.nl/url?sa=i&source=web&cd=&ved=2ahUKEwiA-onR6vTfAhUJPFAKHQA-BDIQzPwBegQIARAC&url=https%3A%2F%2Fwww.knack.be%2Fnieuws%2Fgezondheid%2Fopenbaar-vervoer-gebruiken-is-beter-voor-gezondheid%2Farticle-normal-624131.html&psig=AOvVaw3DK56jfLXjuFdprAN2EUzZ&ust=1547815079247528
Cover: ‘Go column cover 2’
Door Daan Zandbelt
Rijksadviseur voor de fysieke leefomgeving en partner bij De Zwarte Hond, een ontwerpbureau voor architectuur en stedenbouw in Rotterdam.
