OHG KNSM eiland

De verantwoording van publiek handelen: hoe zit dat bij de Omgevingswet?

6 januari 2017

2 minuten

Nieuws Op 2 december gaf Willem Salet zijn afscheidscollege als hoogleraar planologie aan de Universiteit van Amsterdam. De Omgevingswet diende als voorbeeld in zijn college, waarin hij betoogt dat bij publiek handelen de behoefte aan sturing te veel voorop wordt gesteld. Zowel in theorie als in de praktijk is er weinig aandacht voor institutionele verantwoording.

Afscheidscollege ‘Publieke Verantwoording’ door hoogleraar planologie Willem Salet

"Verantwoording van publiek handelen verlangt rechtvaardiging op pragmatische en institutionele gronden. Volgens het pragmatische argument wordt publiek handelen gerechtvaardigd door het oplossen van de problemen van het publiek in concrete situaties. Het is een oplossingsgericht sturingsmotief. Het institutionele argument verlangt verantwoording van publiek handelen aan gegroeide patronen van sociale normen. Die twee lijnen van directe oplossingsgerichtheid en algemene norm zouden elkaar moeten versterken maar blijken elkaar moeilijk te kunnen verdragen. In de theorie staan ze na honderd jaar nog tegenover elkaar. In de praktijk is het niet veel beter, met een opvallende overheersing tegenwoordig van het pragmatische motief. De overheid ontwikkelt zich steeds meer als vorm van publiek management. Door de verwaarlozing van institutionele rechtvaardiging brengt het overheersende pragmatisme zichzelf in problemen, het bijt zichzelf steeds weer in zijn eigen staart.

Een treffend voorbeeld is de recente Omgevingswet. Deze wet stelt de behoefte aan sturing eenzijdig voorop en geeft nauwelijks aandacht aan institutionele verantwoording. De Omgevingswet berust op een mega operatie. Zij brengt maar liefst 26 deelgebieden van het omgevingsrecht in één omvattend juridisch kader en delegeert de talrijke aanpassingen die op zo’n omvattend juridisch construct nodig zijn in het dagelijks beleid, zonder ommekeer naar het bestuur. Hiermee verwerft het bestuurlijk management een ongekend grote beleidsvrijheid. De politieke vertegenwoordigers en de rechter komen er bij de talrijke beleidsaanpassingen niet meer aan te pas en ook de burger wordt afhankelijker dan ooit. Men kan het bestuur niet op eigen schouders laten rusten, het heeft de chronische neiging zijn eigen hand te overspelen." 

U kunt het volledige afscheidscollege terugkijken via deze link.


Cover: ‘OHG KNSM eiland’



Meest recent

Voetbalveld tijdens overstroming van de IJssel in Rheden door Daan Kloeg (bron: Shutterstock)

“Voor een écht sturende water en bodem-kaart is juridische binding nodig”

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat laat met een ‘gecombineerde sturingskaart’ zien waar nog gebouwd kan worden. Hoogleraar Marleen van Rijswick plaatst kritische kanttekeningen bij de sturende kracht ervan.

Interview

15 april 2024

Vondelpark in Amsterdam door Wolf-photography (bron: Shutterstock)

Klimaatadaptatie in de stad, neem ook de effecten op de waterkwaliteit mee

De waterkwaliteit in Nederland staat volop in de belangstelling. Het stedelijk water doet daarin ook mee, mede in relatie tot de klimaatbestendige stad. Bart-Jan Vreman van Arcadis laat zien waar we op moeten letten bij klimaatmaatregelen.

Onderzoek

12 april 2024

Binnenkomst bij het SKG Jaarcongres 2024 door Sander van Wettum (bron: SKG)

SKG Jaarcongres 2024 – de sessies, deel 2

Tijdens het laatste SKG Jaarcongres zijn tijdens twaalf deelsessies actuele thema’s uit het gebiedsontwikkeling-vakgebied besproken. Vandaag vatten we de vijf ‘zachtere’ thema’s samen.

Uitgelicht
SKG Nieuws

12 april 2024