OHG KNSM eiland

De verantwoording van publiek handelen: hoe zit dat bij de Omgevingswet?

6 januari 2017

2 minuten

Nieuws Op 2 december gaf Willem Salet zijn afscheidscollege als hoogleraar planologie aan de Universiteit van Amsterdam. De Omgevingswet diende als voorbeeld in zijn college, waarin hij betoogt dat bij publiek handelen de behoefte aan sturing te veel voorop wordt gesteld. Zowel in theorie als in de praktijk is er weinig aandacht voor institutionele verantwoording.

Afscheidscollege ‘Publieke Verantwoording’ door hoogleraar planologie Willem Salet

"Verantwoording van publiek handelen verlangt rechtvaardiging op pragmatische en institutionele gronden. Volgens het pragmatische argument wordt publiek handelen gerechtvaardigd door het oplossen van de problemen van het publiek in concrete situaties. Het is een oplossingsgericht sturingsmotief. Het institutionele argument verlangt verantwoording van publiek handelen aan gegroeide patronen van sociale normen. Die twee lijnen van directe oplossingsgerichtheid en algemene norm zouden elkaar moeten versterken maar blijken elkaar moeilijk te kunnen verdragen. In de theorie staan ze na honderd jaar nog tegenover elkaar. In de praktijk is het niet veel beter, met een opvallende overheersing tegenwoordig van het pragmatische motief. De overheid ontwikkelt zich steeds meer als vorm van publiek management. Door de verwaarlozing van institutionele rechtvaardiging brengt het overheersende pragmatisme zichzelf in problemen, het bijt zichzelf steeds weer in zijn eigen staart.

Een treffend voorbeeld is de recente Omgevingswet. Deze wet stelt de behoefte aan sturing eenzijdig voorop en geeft nauwelijks aandacht aan institutionele verantwoording. De Omgevingswet berust op een mega operatie. Zij brengt maar liefst 26 deelgebieden van het omgevingsrecht in één omvattend juridisch kader en delegeert de talrijke aanpassingen die op zo’n omvattend juridisch construct nodig zijn in het dagelijks beleid, zonder ommekeer naar het bestuur. Hiermee verwerft het bestuurlijk management een ongekend grote beleidsvrijheid. De politieke vertegenwoordigers en de rechter komen er bij de talrijke beleidsaanpassingen niet meer aan te pas en ook de burger wordt afhankelijker dan ooit. Men kan het bestuur niet op eigen schouders laten rusten, het heeft de chronische neiging zijn eigen hand te overspelen." 

U kunt het volledige afscheidscollege terugkijken via deze link.


Cover: ‘OHG KNSM eiland’



Meest recent

Aeisso Boelman door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Vakwerk gevraagd voor gebiedsontwikkeling in onzekere tijden

Columnist Aeisso Boelman ziet de huidige moeilijke marktomstandigheden niet direct veranderen. Partijen in gebiedsontwikkeling kunnen de pijn wel verzachten door anders samen te werken. “Te starre afspraken staan langjarig commitment in de weg.”

Opinie

5 december 2022

Marco Pastors door Reinier Bergsma (bron: BPD Gebiedsontwikkeling)

Zuid op eigen benen laten staan: de inzet van Marco Pastors

Marco Pastors mag leiding geven aan de vernieuwing van Rotterdam Zuid. Een gebied waar het stapelen van stenen alleen niet voldoende is. Ook in andere domeinen moet voortgang worden geboekt. Hoe gaat de oud-wethouder van Rotterdam daarbij te werk?

Interview

5 december 2022

ODE Exterieur luchtfoto door ODE (bron: ODE)

Apotheose ODE: aanpak Zuidelijke IJ-oever culmineert in nieuwbouw Booking

Waar voorheen de post werd overgeslagen van het naastgelegen spoor, werkt Booking.com nu in een enorm gebouw naar ontwerp van UN Studio. Het is het sluitstuk van het Oosterdokseiland en daarmee van de herontwikkeling van de Zuidelijke IJ-oever.

Casus

2 december 2022