GO Drone: Rostov, Rusland

13 februari 2017

3 minuten

Nieuws In een rijke historie van internationale relaties heeft Nederland sporen achtergelaten op verschillende plekken over de wereld. Soms al honderden jaren oud, zijn deze sporen onderhevig aan lokale stedelijke ontwikkelingen. Het vergt een bijzondere samenwerking tussen landen om de culturele waarde van bebouwd erfgoed te behouden.

Nederlands gedeeld erfgoed

Het erfgoed dat Nederland deelt met andere landen bestaat uit gebouwen, scheepswrakken, archieven en museale collecties, die stammen uit het VOC-tijdperk en het koloniale verleden in Afrika, Amerika en Azië. Door zowel Nederland als het ‘gastland’ kan er maatschappelijke en culturele waarde gesteld worden aan deze overblijfselen. Het waarborgen van gedeeld erfgoed resulteert echter in complexe, internationale samenwerkingsverbanden en daarom heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een aantal jaar terug het Programma Gedeeld Erfgoed 2013-2016 opgesteld. Naast het duurzaam gebruik en behoud van gedeeld erfgoed, beoogde dit programma internationale betrekkingen en het Nederlands (economisch) belang te bevorderen. Tien landen, waaronder Indonesië, Japan en Suriname, stonden op een lijst om de toekomst van gedeeld erfgoed in deze landen onder de aandacht te brengen. Ook Rusland maakte deel uit van deze lijst. Samen met Russische partners is er inmiddels gewerkt aan mogelijkheden voor stedelijke ontwikkeling in het stadje Rostov, waarvoor een Nederlander ooit het stedenbouwkundig ontwerp maakte.

Rostov plattegronden

‘Rostov plattegronden’


Afbeelding: google.maps.nl

Rostov

Wie de plattegrond van Rostov bestudeert, zal een merkwaardige ontdekking doen. Het stadje, zo’n 200 km ten noordoosten van Moskou gelegen, is gebouwd rondom een typisch Hollandse vestingstructuur. In de Middeleeuwen was Rostov een belangrijk politiek en religieus centrum van Rusland, dat in de 17e eeuw opbloeide tot een welvarende stad. De Nederlandse ingenieur Jan Cornelis van Rodenburg was in die tijd werkzaam aan het hof van de Tsaar en ontwierp in 1631 een stedenbouwkundig plan dat overduidelijk in lijn staat met de vestingwerken die toentertijd in Nederland gemaakt werden. Een eeuw later werd te midden van deze stad het Kremlin van Rostov gebouwd, dat tegenwoordig een grote toeristen-trekker is.

Rostov paleis

‘Rostov paleis’


Afbeelding: Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii Collection (Library of Congress) LOT 10341, no. 572

Huidige ontwikkelingen

Zowel het Kremlin als de wallen van de vestingwerken zijn door Rusland erkend als monument. Jon van Rooijen–(Erfgoed en Ruimte consulent), Jos Cuipers-(adviseur voor ruimtelijke ontwikkeling) en Daan Lavies-(architectuurhistoricus) zijn Nederlandse experts die in Rusland werken aan het behoud en de ontwikkeling van het gedeelde erfgoed in Rostov. Juist de combinatie van de uitgesproken Russische architectuur met de op Nederlands geïnspireerde vestingwerken maken Rostov volgens hen een uitzonderlijke stad. De vestingwallen zijn echter al enigszins aangetast door moderne stedenbouw, waarbij rechte, brede wegen het originele ontwerp doorkruisen. Samen met de Russische financieringsorganisatie voor het nationale vastgoed (NF RRCCE), het Kremlin museum, de Nederlandse ambassade in Rusland en overige lokale overheden werken de Nederlandse erfgoed-experts samen aan ideeën voor toekomstige gebiedsontwikkeling. Het houden van workshops heeft geleid tot adviezen voor een nieuw masterplan, waarin de vestingwerken beter geïntegreerd moeten worden in de leefomgeving zodat zowel bezoekers als inwoners de vestingwerken kunnen gebruiken.

Stedelijke ontwikkeling wordt dus extra uitdagend wanneer er sprake is van gedeeld erfgoed. Publieke en private partijen vanuit verschillende landen moeten samenwerken om het erfgoed op gelijke waarde te schatten en tot overeenstemming van toekomstige ontwikkelingen te komen. Tegelijkertijd leidt dit gedeelde erfgoed tot unieke situaties, waar karakteristieken van totaal verschillende culturen worden gecombineerd. Wereldschatten, zo kunnen we gedeeld erfgoed wel noemen.


Bronnen:

rusland.nlambassade.org

cultureelerfgoed.nl

cultureelheritageconnections.org


Cover: ‘rostov 3’


Celine Janssen door Celine Janssen (bron: Celine Janssen)

Door Céline Janssen

Postdoctoraal onderzoeker Leerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft


Meest recent

GO weekoverzicht 18 juli 2024 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was een week om naar het héle plaatje te kijken

Deze week ging het op Gebiedsontwikkeling.nu over het totale plaatje. Over kosten én baten van natuur, over techniek én de sociale dimensie in de energietransitie en over maatschappelijke én omgevingsrechtelijke uitdagingen.

Weekoverzicht

18 juli 2024

Park Nienoord in Leek, Groningen door INTREEGUE Photography (bron: shutterstock)

Naar meer balans in het natuurbeleid en een natuurinclusieve gebiedsontwikkeling

Natuurbeleid gaat momenteel vaak over wat ‘moet’, omdat het zo is afgesproken. Het gaat nauwelijks over wat die natuur betekent voor mensen. Dat kan beter, vinden Frank van Dam en Leo Pols.

Uitgelicht
Analyse

18 juli 2024

De Demer, Zichem door Guido Vermeulen-Perdaen (bron: shutterstock)

Wat is natuur waard in gebiedsontwikkeling? Acht keer meer dan je er instopt

Een Vlaamse natuurorganisatie liet onderzoek doen naar de opbrengsten van investeringen in natuur. De conclusie: iedere euro die natuurherstel kost – in het geval van natuurgebied Demerbroeken – levert acht euro op.

Onderzoek

17 juli 2024