GO Zomertour 2025 door Ineke Lammers (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

GO Zomertour 2025 #4: Münster: fietsstad vol geschiedenis en groen

15 augustus 2025

3 minuten

Casus In deel 4 van de GO Zomertour zoekt Ineke Lammers, impactmanager bij de SKG, het relatief dicht bij huis, net over de grens in de stad Münster. De stad is bekend van de sfeervolle kerstmarkten, maar de zomer brengt de mooiste voorbeelden voor gebiedsontwikkelaars in de stad naar voren. Een plek waar fietsen bijna nog populairder is dan in ons eigen land en waar stad en natuur naadloos in elkaar overgaan.

De naam Münster is afgeleid van het Latijnse monasterium – klooster – en verwijst naar de stichting van het bisdom Münster door Karel de Grote in 793. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de stad bijna volledig verwoest, maar dat zou je niet zeggen als je door de straten in het centrum loopt. In 1949 besloot het stadsbestuur namelijk om de historische binnenstad te herbouwen in traditionele stijl. Ondanks pleidooien voor een meer modernere, autovriendelijke aanpak, werd de stad toch autoluw gehouden.

Dit is de vierde aflevering in een serie reisrapportages van het team van Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling en de redactie van Gebiedsontwikkeling.nu. De eerste voerde naar Midden-Jutland, de tweede naar Bosnië en Herzegovina en de derde naar het Canadese Vancouver.

Slechts zeven jaar later, in 1956, opende het nieuwe Stadstheater – een modern ontwerp te midden van de middeleeuwse gebouwen en kerken (zoals Jugendkirche Münster in St. Martini) die nog overeind stonden. Het theater oogste internationaal lof en stond symbool voor het vernieuwde culturele gezicht van de stad. In 1977 verraste Münster opnieuw, ditmaal met de eerste editie van Skulptur Projekte, een groots kunstproject dat sindsdien elke tien jaar terugkeert en internationale faam geniet. Münster kreeg de reputatie van ‘beeldenstad’. In 2004 werd Münster uitgeroepen tot meest leefbare stad van Europa en in 2015 ontving de stad de status van Europees cultureel erfgoed.

Binnenstad Münster met St Lambertikerk door Gideon Ikigai (bron: Shutterstock)

‘Binnenstad Münster met St Lambertikerk’ door Gideon Ikigai (bron: Shutterstock)


Fietsen door het groen

Wie Münster vandaag de dag bezoekt, snapt waar deze onderscheidingen vandaan komen en kan niet om de mix van cultuur, architectuur en levendige horeca heen. De binnenstad met haar historische panden en indrukwekkende kerken is een waar walhalla voor wandelaars en fietsers. Op de plek van de voormalige stadsmuren ligt de Promenade, een groene ring van zo’n 4,5 kilometer die fungeert als fietssnelweg. De brede laan, geflankeerd door bomen en omgeven door groen, doet de drukte van de binnenstad vergeten. Je fietst makkelijk door de verschillende wijken van de stad, langs de universiteit en verschillende parken. Voor natuurliefhebbers is de botanische tuin van de Wilhelms-Universiteit, gelegen in het kasteelpark, een aanrader. Hier vind je bijzondere planten én een plek om even te ontsnappen aan de waan en drukte van de dag.

Fietsen op de Promonade door Ineke Lammers (bron: SKG)

‘Fietsen op de Promonade’ door Ineke Lammers (bron: SKG)


Botanische tuin Münster - grote waterlelies door Ineke Lammers (bron: SKG)

‘Botanische tuin Münster - grote waterlelies’ door Ineke Lammers (bron: SKG)


Duurzaamheid staat hoog op de agenda van het stadsbestuur. Naast het stevige fietsbeleid en de focus op groene mobiliteit (bijvoorbeeld met elektrische deelsteps en bussen), beschikt Münster over een slim watermanagementsysteem. Langs de promenade en fietspaden zijn greppels en lage beplantingsstroken aangelegd om piekbelasting op te vangen. Regenwater wordt opgevangen en hergebruikt, terwijl nieuwe wijken en groene zones worden uitgerust met vijvers en infiltratiegebieden. Zo werkt de stad tegelijk aan klimaatadaptatie en leefkwaliteit. Münster wil in 2030 klimaatneutraal zijn. Om dat te bereiken wordt volop geïnvesteerd in wind- en zonne-energie, en worden bewoners actief betrokken bij plannen en projecten.

Woninguitbreiding gebeurt zoveel mogelijk binnen de bestaande stad, door hergebruik en transformatie van bestaande gebouwen, om verdere verstedelijking aan de randen te voorkomen. Een mooi voorbeeldproject is het Oxford Quartier – waarbij in het ontwerp op verschillende manieren wordt bijgedragen aan de duurzame doelen. De ontwikkelaars maken gebruik van houtbouw en zelfs hybride houtbouwconstructies. Een ecologisch waterconcept wordt geïntegreerd in de openbare ruimte, door middel van regenwatergreppels en de natuurlijke watercyclus te verbinden.

Binnenstad Munster - terras door tichr (bron: Shutterstock)

‘Binnenstad Munster - terras’ door tichr (bron: Shutterstock)


Of je nu komt voor de rijke geschiedenis, het bruisende culturele leven, de indrukwekkende kunstprojecten of het eindeloze fietsrondje over de promenade – Münster is het bezoek zeker waard. Een stad waar zowel het verleden als het heden hand in hand gaan en waar je kan wentelen in Duitse Gemütlichkeit.

Korte film over de ambities van Münster als fietsstad.


Cover: ‘GO Zomertour 2025’ door Ineke Lammers (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Ineke pasfoto

Door Ineke Lammers

Impactmanager bij Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling


Meest recent

Viaduct kunstwerk van Bob Stolzenbach in Groningen door ZanderZ (bron: Wikimedia Commons)

KAW komt met voorstellen voor een ‘rechtvaardige’ wijkaanpak

In de publicatie ‘Gelijke Grond’ benoemen onderzoekers van bureau KAW vier voorwaarden om een rechtvaardige wijkaanpak te realiseren. Een sleutelrol is weggelegd voor de professionals die verschillende werelden bij elkaar brengen.

Analyse

6 januari 2026

Hoofddorp Treinstation, Amsterdam door Kollawat Somsri (bron: Shutterstock)

Meer grip op grond, het voorkeursrecht in de praktijk van binnenstedelijke gebiedsontwikkeling

Rosa van der Meijden laat zien hoe het instrument voorkeursrecht ook in bestaand stedelijk gebied kan worden toegepast. Centrale vraag: welke ervaringen hebben gemeenten hiermee opgedaan, bij een viertal concrete casussen.

Onderzoek

5 januari 2026

Passewaaij, Tiel door R. de Bruijn_Photography (bron: shutterstock)

Gebiedsontwikkeling en kostenverhaal: vier basistypen voor diverse toepassingen

Rondom de kostenverhaalsregeling bestaan de nodige misverstanden. Het helpt om onderscheid te maken tussen diverse typen van gebiedsontwikkeling, voor meer grip op de werking van het kostenverhaal. Van Baardewijk onderscheidt vier basistypen.

Onderzoek

2 januari 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op