platform voor kennis, nieuws en debat
platform voor kennis, nieuws en debat
Verslag

“Hier is gretigheid naar goede ideeën”

“Hier is gretigheid naar goede ideeën”

surrey vancouver1

10 sep 2018 - REPORTAGE Steden als Amsterdam en Vancouver hebben wereldwijd een enorme aantrekkingskracht op ambitieuze mensen en bedrijven. Veel plek voor stadsontwikkeling is er echter niet. Amsterdam breidt zich daarom uit in Haarlemmermeer, Amstelveen en Almere; Vancouver zet zich voort in de stad Surrey. De gebiedsontwikkeling aldaar, gestart in 2004, neemt zo’n 30 jaar in beslag. Voor Gebiedsontwikkeling.nu onderzocht Ingrid Rompa ter plaatse wat Nederland kan leren van én betekenen voor de Canadese praktijk.

Wat de metropoolregio Amsterdam is voor Nederland, is Metro Vancouver voor British Columbia in Canada. Metro Vancouver bestaat uit Vancouver, Richmond, North Vancouver Burnaby, Langley en Surrey. “Al deze gemeenten zitten in een bestuur”, vertelt Wilco van Bemmel, Chief Operating Officer bij stadsontwikkelaar Walas Concepts in Vancouver. “Samenwerking is losser dan in Nederland het geval is. Steden kijken toch vooral naar hun eigen problematiek, en publiek-private samenwerking staat hier nog in de kinderschoenen. De relatie tussen de provincie en gemeenten is bovendien lang niet goed geweest. Maar er worden nu steeds meer thema’s aangepakt op regioniveau, zoals duurzame afvalverwerking en mobiliteit.”

Verwaarloosde sekswinkels
Steden zoals Richmond, Langley en Surrey waren lange tijd agrarische gebieden, waar veel Nederlandse boeren heen trokken na de Tweede Wereldoorlog. “De laatste 20 á 30 jaar is er veel veranderd”, licht Van Bemmel toe. “Er is inmiddels veel van die agrarische grond ontwikkeld. In Surrey hebben de inwoners drie keer op rij een stadsbestuur gekozen dat pro groei is. Deze stad wordt gezien als dé oplossing voor de toekomst voor jonge mensen die veel moeite hebben een plek te vinden in Vancouver.”

‘Je kunt de stad echter niet los zien van Vancouver, net zoals Almere niet zonder Amsterdam kan. Dan zou niemand daar willen wonen. Surrey lift mee op de aantrekkingskracht van Vancouver’

Surrey is de sterkst groeiende gemeente in British Columbia en zal zelfs groter worden dan Vancouver, vertelt Van Bemmel, die zelf acht jaar geleden van Almere naar Vancouver verhuisde. “Je kunt de stad echter niet los zien van Vancouver, net zoals Almere niet zonder Amsterdam kan. Dan zou niemand daar willen wonen. Surrey lift mee op de aantrekkingskracht van Vancouver.”

Op dit moment bestaat Surrey uit een aantal kernen die heel weinig met elkaar te maken hebben. Voor de gebiedsontwikkeling is bewust gekozen voor het stadsdeel Whalley, een achterstandswijk met veel verslaafden, daklozen en criminaliteit. “Het moet in de ogen van het stadsbestuur dé toekomstige stadskern worden. Een echt stadshart met regionale uitstraling. En multifunctioneel met woningen, kantoren en winkels. Men heeft er zelfs speciaal een ontwikkelingsmaatschappij voor opgericht, wat in Canada best bijzonder is.” Vroeger was er alleen laagbouw: commerciële panden met grote parkeerterreinen er omheen. De kleine onafhankelijke winkels, zoals bars, etnische restaurants, sekswinkels en goedkope retail, waren vaak verwaarloosd en gaven een onveilig gevoel. “Maar dat verandert nu in een razend tempo.”

Prachtig bladerdak
We lopen over een groot plein met terrasjes en live muziek. Van Bemmel wijst naar een immens gebouw: “Dit project is het eerste grote wapenfeit van Surrey: de Simon Fraser University en Central City. Hier zijn ook een groot winkelcentrum en de ontwikkelingsmaatschappij Surrey City Center Development Corporation gevestigd.”

central city vancouverCity center van Surrey

De Nederlandse directeur verzorgt regelmatig rondleidingen voor bouwers, ontwikkelaars en designers. De groep van vandaag bestaat uit acht mensen, die onder meer geïnteresseerd zijn in duurzaam bouwen, stadswarmte en houtbouw. Een aantal van hen is speciaal voor deze gelegenheid overgekomen uit Nederland. Een van de aanwezigen heeft een paar jaar geleden een tijdlang in Canada gewoond. “Nu ik terug ben zie ik pas wat er allemaal gebeurt in Surrey”, zegt hij enthousiast. “Ik had me niet gerealiseerd dat het al zo veranderd is.”

We lopen door de enorme hal naar de achterkant van the Central City Shopping Center. “Hier hebben ze het dak eraf gehaald”, vertelt Van Bemmel. “Ze hebben het veel meer open gemaakt en er bovendien een nieuw gebouw op geplaatst.” Het ontwerp is afkomstig van de prominente Canadese architect Bing Thom, die twee jaar geleden is overleden. “Het is een van de eerste projecten in de regio waar ze ‘mass timber’ hebben toegepast. Dat betekent dus structureel hout: niet ter decoratie. Het dak rust echt op die palen.” Het doet denken aan reusachtige boomstammen met een prachtig bladerdak.


bladerdak hout boomstammen

Structureel hout in het city center

Metro of tram?
Net als in Nederland, krijgen Noord-Amerikaanse winkelcentra het met online winkelen steeds moeilijker om iets unieks aan te bieden. Dit is dus een – goed geslaagde – poging om een oud winkelcentrum nieuw elan te geven. Wat ook opvalt, is dat er andere functies zijn toegevoegd, zoals een universiteit, een centrum voor zorginnovatie en de ontwikkelingsmaatschappij. Op die manier zijn er altijd mensen aanwezig en is er altijd wat te beleven.

De ligging van City Center is tevens aantrekkelijk door het openbaar vervoer, vlak bij het metrostation en een toekomstige tramlijn. Er zijn twee metrostations, vertelt Van Bemmel: City Central en King George. “Er is een discussie gaande of het zin heeft om de huidige metrolijn door te trekken of dat er juist nieuwe tramverbindingen moeten komen. Het is nog niet duidelijk wat het zal worden. Er zijn binnenkort verkiezingen, en die spelen een belangrijke rol voor deze ontwikkelingen.”

project overview surrey

Uitzicht op het te ontwikkelen gebied

Discussie en dialoog
De bibliotheek een stuk verderop doet denken aan The Wave aan het Weerwater in Almere, terwijl het interieur iets wegheeft van de bibliotheek van Amsterdam op Oosterdokseiland. Een paar jaar geleden is een delegatie van Oosterdokseiland ook naar Vancouver gekomen om te kijken wat ze kunnen leren van deze stad. De bibliotheek in Surrey is heel open. De sfeer is goed, constateren de gasten. Volgens de tourgids is dit het gevolg van de vormen, de ramen en het centrale middenschip. “Je voelt je heel verbonden met alle activiteiten”, knikt hij. “Hier worden veel lezingen gegeven over de stad: waar gaat Surrey naar toe, hoe gaan we het voedsel verbouwen in de toekomst, hoe vinden we werk, et cetera. Het is niet alleen een bibliotheek, maar ook een plek voor discussie en dialoog.” 

bibliotheek surrey

Interieur van de bibliotheek

We lopen verder en betreden opnieuw een groot plein. “Dit is een van de nieuwste ontwikkelingen: het Civic Hotel”, vertelt Van Bemmel. “Ook dit gebouw heeft meerdere functies: hotel, woningen en een campus van de Kwantum Polytechnische Universiteit. Deze lijkt een beetje op TU Twente.”

Stadswarmte
Het plein is een goed voorbeeld van een locatie die schreeuwt om nieuwe, inspirerende ideeën. Van Bemmel: “Je kunt op papier een plaza maken, maar hoe maak je een plek waar het goed toeven is? De fout die ze hier maakten, is dat er zoveel reflectie en steen zijn, dat het veel warmer wordt dan behaaglijk is.” Hier komt opnieuw de vergelijking met Almere Centrum naar voren: het Belfortplein. “Ook daar hadden ze in het stadscentrum een plek die niet functioneerde. Na een paar jaar hebben mensen met een andere visie het plein herontworpen, en nu is het een leuk horecaplein met gezellige terrasjes.”

We blijven even stil staan bij een trap met een leuke natuurprint. “In Almere hebben ze ook zo’n trap die nergens naar toe leidt en als een soort podium kan dienen. Maar daar hebben ze geen print zoals hier. Misschien is dat een leuk idee voor hen.” We lopen door naar het stadhuis van Surrey. “Het doet me denken aan het stadhuis in Den Haag”, zegt een van de aanwezigen. “Het heeft net als Den Haag een prachtig atrium. En ondanks dat er zoveel glas is, heeft het een heel behaaglijk klimaat.”

surrey trap

Trap met natuurprint en het stadhuis

Twee andere gebouwen die interessant zijn voor ons gezelschap, zijn nog in ontwikkeling. Een daarvan is de nieuwe duurzaamheidsfaculteit van de universiteit, Sustainable Energy Engineering. Er wordt druk gewerkt als we voorbijwandelen. “Alle opleidingen die met duurzaamheid te maken hebben gaan hier plaatsvinden”, weet de Walas Concepts-COO.

Het andere gebouw in aanbouw bevindt zich een stukje buiten het centrum. “Hier wordt een District Energy installatie gebouwd, die dit hele gebied gaat voorzien van duurzame energie via een soort stadswarmte. De gedachte is om steeds meer duurzame bronnen op die installatie aan te sluiten. Nu is het nog aardgas, maar ze zijn ook bezig met aardwarmte onder het plein.” De volgende stappen zijn zonne-energie en natuurgas. “Dit natuurgas komt uit een ‘bio waste centrale’, die door het Nederlandse bedrijf Orgaworld is gebouwd. Hier wordt organisch afval gecomposteerd. Het gas dat vrijkomt, kan gebruikt worden om dit gebied te verwarmen. Nu rijden de vuilniswagens van de stad Surrey op dit biogas.”


district energy surrey

District Energy installatie in aanbouw

Open invitatie
De rondleiding eindigt op de plek waar we begonnen zijn: in City Center. Het gezelschap is enthousiast en geïnspireerd. “We hebben echt kunnen zien hoe serieus deze stad bezig is met stadsontwikkeling en hoe groot dit project is”, reageert een van hen. “Hier worden niet alleen de puntjes op de i gezet, dit is een complete transformatie.”

‘Hier benaderen mensen je niet op basis van je LinkedIn profiel. Je moet hier eerst iets laten zien, pas daarna willen mensen erover nadenken’

De andere aanwezigen knikken. “Het ziet er inderdaad veelbelovend uit”, reageert een van hen. “Maar hoe raken wij hierbij betrokken?” Walas wil daar graag bij helpen, antwoordt Van Bemmel. “Wij weten de weg – letterlijk en figuurlijk - en wij kennen de mensen hier. Dat is belangrijk. Het werkt hier in sommige opzichten anders dan in Europa. Hier benaderen mensen je niet op basis van je LinkedIn profiel. Je moet hier eerst iets laten zien, pas daarna willen mensen erover nadenken. Je moet mensen hier echt overtuigen door het zelf te doen.”

Samenwerking is een goede optie. “Bijvoorbeeld samen met een aantal bedrijven een duurzaam en vooruitstrevend gebouw ontwikkelen. Daar heeft deze stad heel veel animo voor, want ze zoekt naar werkgelegenheid, innovatie en nieuwe ideeën. Voor één partij is het wellicht te duur om voeten aan de grond te krijgen, maar samen staan we sterk.”

Surrey is echt een goede plek om nieuwe business te vinden, sluit Van Bemmel af. “Er gebeurt heel veel en alles is nog in ontwikkeling. De identiteit is er nog niet helemaal, dus er is gretigheid naar nieuwe ideeën. En dat betekent nieuwe kansen voor ondernemers. Het is een soort van open invitatie: als je als bedrijf onderdeel wilt zijn van dit soort transformaties en iets kunt bieden op het gebied van duurzame energie, circulaire economie, innovatieve gebouwen et cetera, dan is dit is een goede plek om dat te doen. Het Nederlandse bedrijf Orgaworld is daar een goed voorbeeld van. Men zit hier echt te springen om mensen met een visie.”

Auteur

ingrid Rompa
Ingrid Rompa

Copywriter/journalist. Specialisatie: bouwen, wonen, duurzaamheid. Nederland/Canada. http://www.globalgreenconnections.com

Bekijk alle artikelen
Blijf op de hoogte