Aanleg Nuon Noorderwarmte door Vattenfall Nederland door Nuon/Jorrit Lousberg (bron: Flickr.com)

Kleine gemeenten en de energietransitie: veel te doen met weinig geld

9 december 2020

2 minuten

Onderzoek Alle gemeenten in Nederland – groot én klein – moeten de komende jaren aan de slag met de energietransitie. Hoe pakken kleinere gemeenten dat aan? Platform31 deed hiernaar onderzoek in opdracht van het Programma Aardgasvrije Wijken. In de publicatie 'Kleine gemeenten aan de slag met de energietransitie: voorbeelden en inzichten' zijn de aanpakken, lessen en kansen gebundeld. “Gemeenten kunnen veel leren wanneer zij praktijkervaringen uitwisselen."

In kleinere gemeenten worden volop plannen gemaakt voor de energietransitie. Zij praten met bewoners, zoeken financiële middelen en verkennen verschillende warmtebronnen. Daarbij wordt gekeken welke wijken en dorpen goede startcases zijn om als eerste de aardgasleidingen af te koppelen. Opgedane kennis en ervaringen worden bovendien gedeeld met andere gemeenten. Dat blijkt uit gesprekken die Platform31 voerde met acht kleinere gemeenten en vijf provincies.

“Men is dus volop actief, waardoor relevante kennis en ervaring in de complexe wereld van de energietransitie wordt opgedaan”, zegt onderzoeker Ruud Dorenbos. “En dat is knap, want gemeenten zien hun takenpakket alsmaar uitbreiden.”

Weinig capaciteit en middelen

Werk maken van de energietransitie is een flinke uitdaging voor kleine gemeenten, omdat ze zeer beperkte capaciteit en geen of onvoldoende financiële middelen hebben. “Dat maakt het een stuk lastiger, of onmogelijk, om grote stappen te maken”, stelt Dorenbos. “We hebben ook drie gemeenten gesproken die meedoen als proeftuin in het Programma Aardgasvrije Wijken. Die zijn wel wat verder in het realiseren van hun plannen en ambities voor de energietransitie. Zij geven aan dat de gemaakte stappen grotendeels mogelijk zijn door de rijksbijdrage.”

De grootste uitdaging voor kleine gemeenten? Dat is volgens vrijwel alle gemeenten iedereen – inwoners en ondernemers – meekrijgen en (mee) laten doen in de energietransitie - en dat voor een betaalbare prijs.

Provincie als verbinder

Uit het onderzoek van Platform31 blijkt dat veel (kleine) gemeenten vooral zelf het wiel uitvinden en hun eigen pad bewandelen. “Terwijl juist veel geleerd kan worden wanneer gemeenten met elkaar zijn verbonden en zij praktijkervaringen uitwisselen", concludeert Dorenbos. “Interessant is de ondersteunende, verbindende rol van provincies. We zien dat zij volop bezig zijn met het oprichten van expertisecentra, expertiseteams en kennisloketten. Dat kan kleine gemeenten verder helpen in de energietransitie.”

Dit artikel verscheen eerder op de website van Platform 31

Cover: Nuon/Jorrit Lausberg via Flickr

Krimpgemeenten in het nauw

De uitdaging voor de warmtetransitie is in krimpgemeenten veel groter dan in andere delen van het land. Dat schrijft Binnenlands Bestuur, op basis van onderzoek door het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). "Door de lage woningwaarde, de relatief slechte energielabels en het gemiddelde inkomen is het voor gemeente in krimpregio’s veel moeilijker om de warmtetransitie van de grond te krijgen", stelt het tijdschrift op zijn website. (redactie gebiedsontwikkeling.nu)


Cover: ‘Aanleg Nuon Noorderwarmte door Vattenfall Nederland’ door Nuon/Jorrit Lousberg (bron: Flickr.com)


Ruud Dorenbos

Door Ruud Dorenbos

Senior Projectleider bij Platform31

Seda Dural - Platform 31

Door Seda Dural

redactie Platform31

Sabina Gietema

Door Sabina Gietema

Projectleider Platform31


Meest recent

Groene wildernis in New York door Why Factory (bron: Nai Publishers)

The green dip, het moet allemaal nog veel groener – en rap graag

Recensent Jaap Modder las ‘The green dip’, de nieuwste publicatie van The Why Factory Het bevat een stappenplan voor meer groene wildernis in de steden. Modder is na eerste bestudering kritisch maar stelt dat oordeel later bij.

Recensie

17 juni 2024

Wonen aan de Schoolpad in Laren door Tulp8 (bron: Wikimedia Commons)

Leefwerelden van arm en rijk zijn steeds meer gescheiden, maar mede via gebiedsontwikkeling is daar iets aan te doen

Het Sociaal Cultureel Planbureau onderzocht in hoeverre welvarenden en minder welvarenden mensen ontmoeten buiten hun eigen welvaartsniveau. Steeds minder, is de conclusie. Gemeenten kunnen hier iets aan doen, mede door te letten op het woningaanbod.

Analyse

17 juni 2024

De groene stad door SARYMSAKOV ANDREY (bron: Shutterstock)

Maak energie nu al integraal onderdeel van de verstedelijking van morgen

Verdere verstedelijking is nodig om aan de woningvraag te voldoen. Een van de grote opgaven daarbij is het energievraagstuk. Paul van den Bragt laat zien dat dit meer is dan het oplossen van het acute probleem van netcongestie.

Analyse

14 juni 2024