Opinie De ruimtelijke opgaven waar we voor staan, vereisen daadkracht, innovatie en commitment, stelt Paul Gerretsen van de Vereniging Deltametropool. Nieuwe allianties en samenwerkingsverbanden zijn veelgevraagd. Gedurfde investeringen en heldere ruimtelijke keuzes: ze zijn net zo cruciaal. Vertrouwen in elkaar en in ons vakgebied is voor dit alles een absolute voorwaarde.
1 januari 2025 was voor veel internationale afspraken van de afgelopen decennia een ijkmoment. Het eerste kwart van de nieuwe eeuw zit erop, als kantelpunt voor onze maatschappij. Vóór 2025 moest het roer om. De uitstoot van CO2, stikstof en fijnstof, de lucht- en waterkwaliteit, de biodiversiteit: allemaal zouden ze gaan kantelen, de goede kant op. En wat was er beter dan een symbolisch jaar te kiezen, dat toen – bij het maken van de afspraken – nog ver in de toekomst lag. Nu is het 2025.
Dit artikel is ook terug te vinden in de nieuwe editie van de Gebiedsontwikkeling.krant. De krant staat in het teken van “nieuw vertrouwen” en is hier te lezen.
Veel bedrijven volgden en gaven met schier onmogelijke doelstellingen vorm en inhoud aan de afspraken. Op ongekende schaal liet de private sector zich publiekelijk en vaak met veel media-aandacht vastleggen op de ambitieuze doelen. In de tussentijd is een aantal van die afspraken naar achter doorgeschoven. Natuurlijk is er ook een aantal naar voren gehaald, bijvoorbeeld de afspraken om in 2050 bepaalde doelstellingen te halen. En er is er ook een aantal gehandhaafd. Recent kwam nog uitgebreid in het nieuws de afspraak om in 2025 de busjes en bestelwagens in steden uitstootvrij te maken.
Opportunisme legt de bijl aan de wortel van het nieuwe vertrouwen
Er zijn zeker mitsen en maren verbonden met deze aanpak. De kwetsbaarheid van transitieafspraken is duidelijk aan het licht gekomen. De afspraken zijn abstract, liggen ver in de toekomst en worden een opgave voor de hele maatschappij. Daarmee zijn ze niet meer iets dat onszelf direct aangaat. De attitude wordt al snel: “We vinden er met elkaar wel iets op.” Het is de opmaat naar het vergeten, verleggen en vervolgens actief ontkennen.
Dat actief ontkennen heeft inmiddels een nieuwe vorm en overtreffende trap gekregen. In ons voorland aan de andere kant van de oceaan worden in sneltreinvaart tal van vaak lang besproken en internationaal vastgelegde afspraken over boord gezet. Dat gebeurt met veel uiterlijk vertoon, aplomb en dédain. Opportunisme legt daarmee de bijl aan de wortel van het nieuwe vertrouwen.
Nieuw vertrouwen is bij het SKG Jaarcongres 2025 het centrale thema, want uit de praktijk blijkt dat we hier in Nederland veel aan verloren hebben. Laten we elkaar hierop bevragen en bespreken hoe we het vertrouwen in elkaar kunnen terugwinnen. Hoe bouw je in gebiedsontwikkeling samen aan nieuw vertrouwen? Kom op 27 maart naar Amersfoort en ontdek de antwoorden op deze vraag.
Het nieuwe vertrouwen dat zo hard nodig is in een wereld waarin actief en willens en wetens een gedeelde probleemstelling wordt ondermijnd. Daarom mijn aanbeveling: waarom afspraken voor de toekomst maken als we veel van die afspraken nú al gestalte kunnen geven! Door de dingen met elkaar anders aan te pakken. De houding van “niet lullen, maar poetsen” moet het nieuwe vertrouwen kenmerken. Een geloof en een vertrouwen in het handelen in het hier en nu, niet in het handelen in een (te) verre toekomst.
Even een korte blik in elkaars ogen, we weten van elkaar dat we ervoor staan.
Cover: ‘Paul Gerretsen.jpg’ (bron: Anniek Pos)
Door Paul Gerretsen
Directeur van Vereniging Deltametropool.
