maatschappelijk vastgoed

Maatschappelijk vastgoed in verandering

Onderzoek Maatschappelijk vastgoed is de benaming voor een heel diverse groep gebouwen zoals onderwijsinstellingen, verzorgingshuizen, bibliotheken, theaters, brandweerkazernes. Deze gebouwen en hun functies zijn van groot belang voor een goede ruimtelijke ordening. Locatie, opzet en gebruik ervan worden echter in belangrijke mate bepaald door sectoraal beleid (onderwijsbeleid, zorgbeleid etc). Deze achtergrondstudie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) verkent hoe sectorale regels doorwerken op hun ruimtelijke dynamiek (spreidingspatroon, buurtfunctie).

Van voorzieningslogica naar rendementslogica

De studie vergelijkt 2 soorten maatschappelijk vastgoed: basisscholen en woonzorggebouwen voor ouderen.

In de ouderenzorg heeft een stelselwijziging plaatsgevonden van aanbodgestuurde naar vraagvolgende bekostiging. Op grond van meer dan 60 interviews constateert de studie in die sector een verschuiving in het denken over vastgoedvraagstukken. Overwegingen van efficiency van de exploitatie, de alternatieve aanwendbaarheid van grond en gebouwen, een juiste product-doelgroepcombinatie zijn een belangrijkere rol gaan spelen, in plaats van de nabijheid en spreiding van het aanbod van de dienst. In het onderzoek is dit geduid als een verschuiving van voorzieningslogica via dienstverleningslogica naar rendementslogica.

In het basisonderwijs, waar nog grotendeels aanbodsturing plaatsvindt, spelen deze overwegingen veel minder.

Ruimtelijke sturing

De studie concludeert dat bij een stelselwijziging naar vraagvolgende bekostiging het vraagstuk van ruimtelijke sturing in de overweging meegenomen moet worden. Sectoraal beleid biedt immers in beginsel dan geen aangrijpingspunt meer voor sturing, en de instrumenten van ruimtelijke ordening hebben inherente beperkingen.

Download het rapport hier (PDF, 20 MB)

Dit item verscheen eerder op PBL.nl


Cover: ‘maatschappelijk vastgoed’


joost tennekes

Door Joost Tennekes

Political scientist at Planbureau voor de Leefomgeving

Hans van Amsterdam

Door Hans van Amsterdam

Researcher GIS at The Netherlands Environmental Assessment Agency (PBL)

Like Bijlsma

Door Like Bijlsma

Architect, Editor en Onderzoekster Sector Ruimtelijke Ordening en Leefomgevingskwaliteit

Hedwig

Door Hedwig van der Linden

Onderzoeker Leerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft - H.vanderLinden@tudelft.nl

lianne van duinen

Door Lianne van Duinen

projectleider at Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli)

Arnoud Vlak

Door Arnoud Vlak

Managing Director at PUBLIC VALUE


Meest recent

Kinderen op fiets, Amsterdam door Dutch_Photos (bron: shutterstock.com)

Ja, Amsterdam is een 15-minuten-stad. Maar nee, zeker (nog) niet overal en voor iedereen

De 15-minuten-stad blijft een populair concept binnen gebiedsontwikkeling. Mag een stad als Amsterdam die titel ook dragen? Ja, blijkt uit onderzoek, maar een fiets, een woning in het centrum en een westerse achtergrond zijn wel van belang.

Onderzoek

27 januari 2023

Aerial top down view on PUUR21 new housing construction project part of urban development in Zutphen with Noorderhaven neighbourhood door Wirestock Creators (bron: Shutterstock)

Nieuwe EU-doelstelling ‘No Net Land Take’: stok achter de deur of schiet het zijn doel voorbij?

Nóg een ruimtelijke uitdaging erbij! De Europese Commissie heeft voor 2050 het doel ‘No Net Land Take’ gesteld, waarmee verstedelijking een halt wordt toegeroepen. De maatregel kan verregaande gevolgen hebben voor gebiedsontwikkelend Nederland.

Verslag

27 januari 2023

Weekoverzicht Cover door Ineke Lammers (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het water – als bedreiging en kans

Het water in tal van vormen staat deze week centraal op Gebiedsontwikkeling.nu. Bedreigend in het rivierenlandschap, maar ook kansen biedend op zee en in de centra van steden. En symbool voor de sprong in het diepe die we mogen maken.

Nieuws

26 januari 2023