New York - June 2, 2018: A view down a busy avenue street, People walk on busy streets door Helen89 (bron: shutterstock)

Meer ruimte voor de voetganger is goed voor de stad, maar vergroot ook de ongelijkheid

8 februari 2023

3 minuten

Onderzoek Onderzoek in de 35 grootste en drukste stedelijke gebieden van Amerika laat zien dat de positie van de voetganger in de stad essentieel is. Krijgt de voetganger de ruimte, dan wordt een wijk aantrekkelijker en stijgen de vastgoedprijzen. Alleen groeit daarmee direct ook de sociale ongelijkheid in de steden.

Wetenschappers hebben gebiedsontwikkelaars de afgelopen jaren al veel bijgebracht over wandelen en wandelpaden in steden. Wil je de openbare ruimte aantrekkelijker maken voor wandelaars (en gebruikers daarmee aansporen tot beweging)? Kijk dan vooral verder dan alleen de fysieke ingrepen en neem ook naar het gevoelsaspect mee. Inzetten op het vergroten van de ‘wandelbaarheid’ van de stad kan de bewoners van de stad ook minder eenzaam maken omdat de betrokkenheid tussen bewoners onderling wordt vergroot. En een andere studie toont aan dat goede, groene wandelfaciliteiten die de dagelijkse behoeften in een stad met elkaar verbinden, zorgen voor meer fysieke activiteit bij de bewoners.

Economische winst

De Amerikaanse non-profit organisatie Smart Growth America brengt elk jaar het Foot Traffic Ahead-rapport uit. In dit onderzoek kijken de onderzoekers niet zozeer naar de manier hoe bewoners aan het wandelen kunnen worden gebracht. De insteek is vooral: wat levert het de steden economisch gezien op als mensen massaal de auto laten staan. Het begrip walkability staat centraal in het rapport. In de 35 grootste en drukste stedelijke gebieden van Amerika is gekeken of bewoners in staat zijn om de belangrijkste voorzieningen lopend binnen 30 minuten te bereiken. Is dat het geval, dan is de buurt walkable.

In buurten waar de bezoekers binnen 30 minuten alle voorzieningen kunnen bereiken, liggen de vastgoedprijzen 40 procent hoger

De 2023-editie van Foot Traffic Ahead laat zien dat het verbeteren van de walkability ook financiële gevolgen kan hebben. De onderzoekers concluderen dat de commerciële vastgoedprijzen in de walkable buurten ruim 40 procent hoger liggen dan in wijken waar een auto noodzakelijk is. De huizenprijzen doen hier weinig voor onder; ook deze zijn in de beloopbare buurten 34 procent hoger dan in de wijken waar voetgangers niet van de juiste infrastructuur gebruik kunnen maken.

Extra aantrekkelijke wijken

Deze verschillen ontstaan volgens Smart Growth America omdat de wijken die wél geschikt zijn om te lopen als veel aantrekkelijker worden ervaren door bewoners. De vraag naar dit soort woonmilieus is groot, terwijl het aanbod van dit soort buurten en wijken in veel grote Amerikaanse steden juist heel gering is. Vooral de binnensteden, de zogeheten downtowns, scoren van oudsher heel slecht op het gebied van voetgangersvoorzieningen. Dat maakt de wijken waar voorzieningen wél goed te voet bereikbaar zijn extra aantrekkelijk. De coronapandemie heeft dit proces alleen maar versterkt, blijkt uit het rapport. De Amerikaanse stadscentra werden door de pandemie minder aantrekkelijk, maar in de walkable wijken gebeurde het tegenovergestelde.

BOSTON - JUNE 9: People walk in pedestrian zone on June 9, 2013 in Boston. Boston is the capital and largest city of the US state of Massachusetts. 4.1 million people live in Boston urban area. door Tupungato (bron: shutterstock)

‘BOSTON - JUNE 9: People walk in pedestrian zone on June 9, 2013 in Boston. Boston is the capital and largest city of the US state of Massachusetts. 4.1 million people live in Boston urban area.’ door Tupungato (bron: shutterstock)


De oplossing voor gebiedsontwikkelaars wereldwijd: creëer gemengde gebieden waar de stad wat aan heeft en zorg dat deze gebieden goed bereikbaar zijn voor voetgangers. En vergeet de voetganger niet alleen bij herontwikkelingen, maar geef de voorzieningen voor deze groep een prominente plaats in de gebiedsontwikkeling. Zo zorg je én voor de (al bekende) gezondheidswinst en kun je als gemeente tegelijkertijd ook economische winst realiseren.

Gentrificatie

Maar, waarschuwen de onderzoekers, in de Amerikaanse steden hebben deze ontwikkelingen wel een schaduwkant. Omdat de wijken met volop walkability zo enorm in trek zijn, ontstaat hier een gentrificatieproces. Het maakt de gebieden voor veel mensen onbetaalbaar (een proces waar Amerikaanse steden vaker mee te maken hebben na ingrepen in de openbare ruimte). De focus op het realiseren van genoeg betaalbare woningen is volgens de onderzoekers dan ook van groot belang wanneer je als gebiedsontwikkelaar kijkt naar het realiseren of herontwikkelen van walkable gebieden.


Lees het volledige onderzoek op de site van Smart Growth America.


Cover: ‘New York - June 2, 2018: A view down a busy avenue street, People walk on busy streets’ door Helen89 (bron: shutterstock)


Jasper_monster_sandervanwettum door Sander van Wettum (bron: SKG)

Door Jasper Monster

Redacteur Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

Section habitat door STAR strategies + architecture (project: START-Ivry) (bron: STAR strategies + architecture (project: START-Ivry))

De woningcrisis is ook een ontwerpcrisis: hoe betere plattegronden het woningtekort verkleinen

De wooncrisis is óók een ontwerpcrisis, zo betoogt architect Beatriz Ramo. Haar stelling: zolang woningen worden ontworpen als gestandaardiseerde marktproducten blijven we achter de feiten aan bouwen. Zinvoller is het om te beginnen bij de woningplat

Analyse

10 april 2026

Weekoverzicht donderdag 9 april 2026 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het uitgaan van eigen kracht

Deze week ging het over eigenheid op Gebiedsontwikkeling.nu. Over hoe gemeenten bij de coalitieonderhandelingen kunnen vormgeven aan een sterk eigen lokaal ‘narratief’. Maar ook over kerkgebouwen en volksbuurten met een eigen karakter.

Weekoverzicht

9 april 2026

Kerk de Oldehove in Leeuwarden door Harry Wedzinga (bron: Shutterstock)

Coalitieonderhandelaars: neem regie op de ruimte, lokaal en regionaal

In de gemeenten wordt volop onderhandeld over nieuwe coalities. Vanuit ‘Wij Maken Nederland’ doen Cees-Jan Pen en de zijnen deze suggestie aan de hand: omarm lokale initiatieven en schrijf op basis daarvan een sterk en gebiedseigen narratief.

Opinie

9 april 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op