Nieuwe regels, nieuwe kansen

Het debat vormde tevens de start van de presentatie ‘Nieuwe Ruimte voor de Stad’ van architectencollectief temp.architecture. Deze was voorafgaand aan de debatavond te bezichtigen in het nabijgelegen kunst- en architectuurcentrum Stroom. In deze presentatie staan verschillende oplossingen voor braakliggende terreinen en leegstaande gebouwen centraal. Toepasselijk wordt dit getoond op panelen die gemonteerd zijn op de hekken die om veel braakliggende kavels te vinden zijn. Enkele van deze oplossingen zijn City Dressing (het inpakken van gevels), Urban Pioneers (bottom-up aanpak waarbij initiatieven van bewoners worden gerealiseerd) en Unbuild City (slopen van delen van leegstaande gebouwen zodat andere functies mogelijk zijn).

Onder leiding van moderator Tarik Yousif zetten drie sprekers kort hun bezigheden en/of visie uiteen. In de eerste korte presentatie illustreerden Maarten van Tuijl en Tom Bergevoet (temp.architecture), met voorbeelden de urgentie van een nieuwe werkwijze en nieuwe regels. Hierin moet een flexibel juridisch kader centraal staan, de korrelgrootte kleiner worden en gefaseerd investeren mogelijk zijn. Bovendien stelden zij dat een globaal bestemmingsplan het huidige bestemmingsplan zou moeten vervangen.

De tweede spreker, Maarten Engelberts (jurist, gemeente Den Haag) was het met van Tuijl en Bergevoet eens en benadrukte de noodzaak van het samenvoegen van milieuregelgeving en regelgeving omtrent ruimtelijke ordening. Verder vond hij dat het detailniveau van onderzoek moet worden gerelateerd aan het niveau van planvoorbereiding. Dit om onnodig onderzoek, wat nu nog vaak plaatsvindt, te voorkomen.

De laatste spreker, Edward Stigter (projectdirecteur Eenvoudig Beter, ministerie van IenM) ging in op de wens van de eerste twee sprekers en zette kort enkele nieuwe wetsvoorstellen uiteen. De complexiteit moet namelijk worden verlaagd en procedures moeten sneller en makkelijker kunnen worden doorlopen. Dit is uitgangspunt van de nieuwe Omgevingswet. Het voorontwerp van deze wet is bijna klaar en zal nog deze maand (maart 2012) worden gepresenteerd aan de Tweede Kamer. Vervolgens volgt een test- en evaluatiefase, waarna de Omgevingswet begin 2014 in werking moet treden. Flexibiliteit is het kernwoord van deze nieuwe wet. Er moet meer ruimte komen voor ontwikkelaars; het bestemmingsplan moet globaler en uitzonderingen op de gestelde regels moeten mogelijk zijn.

Hierna gingen Jan Struiksma (voorzitter Instituut voor Bouwrecht), Duco Stadig (H-Team), Edward Stigter (Eenvoudig Beter, IenM), Johan Houwers (Tweede Kamerlid, VVD) en Wil van der Hoek (directeur Opdrachtgeving en Wonen, gemeente Den Haag) met elkaar in debat. Van Tuijl en Bergevoet (temp.architecture) lanceerden daartoe een aantal stellingen over het belang van een nieuwe regelgeving. Vier van de vijf sprekers waren het erover eens dat deze nieuwe regelgeving van groot belang is en er zo snel mogelijk moet komen. Struiksma zag dit echter anders: niet de wet- en regelgeving, maar vooral een algemeen gebrek aan geld is volgens hem de oorzaak van het vastzitten van ontwikkelingen en het braakliggen van terreinen en de leegstand van vastgoed die daarvan het gevolg zijn. Wet- en regelgeving gaat hier geen verandering in brengen. Sterker nog: Het aanpassen van wetten gaat het probleem alleen maar groter maken. Ontwikkelaars moeten weer bekend worden met de nieuwe regels, wat tijd en dus geld gaat kosten, aldus Struiksma. Een interessante visie tegenover de heersende opvatting van de avond, namelijk dat het hoog tijd wordt voor nieuwe regels en nieuwe kansen.

Zie voor de volledige publicatie: