2015.11.20_Openbare les voor een duurzame havenstad_cover

Openbare les voor een duurzame havenstad

20 november 2015

3 minuten

Recensie Het RDM terrein in Rotterdam was op 17 november 2015 het historische decor van een toekomstgericht evenement. Het Kenniscentrum Duurzame HavenStad van de Hogeschool Rotterdam lanceerde zes nieuwe onderzoekslijnen met lezingen, workshops, demonstraties en clinics. Lector Gebiedsontwikkeling en transitiemanagement Gert-Joost Peek sprak er zijn Openbare Les uit. Een voor Rotterdam belangrijk betoog.

In het prachtig geïllustreerde boekje ‘Veranderstad: stedelijke gebiedsontwikkeling in transitie’ etaleert Peek zijn wetenschappelijke kennis en praktijkervaring in stedelijke gebiedsontwikkeling. In zijn Openbare Les stelt hij zich de vraag hoe de organisatie van stedelijke gebiedsontwikkeling moet veranderen wil de stad een transitieplatform zijn. Zijn antwoord: gebiedsontwikkeling moet niet langer als productieketen maar als collectief proces worden aangepakt. “Ik zie deze aanpak als de kern van de veranderstad oftewel van de verandering naar een veerkrachtige en adaptieve maak- en stromenstad”, aldus Peek.

Peek noemt waardecreatie de kern van de stedelijke gebiedsontwikkelingsopgave. Met name in Rotterdam lijkt men zich hier goed van bewust. Voorbeelden die in de openbare les langskomen, zoals De Luchtsingel nabij Rotterdam Centraal of de Smog Free Tower van Studio Roosegaarde in het Merwe-Vierhavensgebied, zijn kleinschalig maar hebben een groot positief effect op de waarde van hun stedelijke omgeving. Peek plaatst deze in het kader van bredere maatschappelijke trends als actief burgerschap en sociaal ondernemen. De Rotterdamse economie moet op lokaal niveau creatieve maakindustrie in de stad stimuleren, en tot op het niveau van de metropoolregio Rotterdam-Den Haag werken aan circulariteit.

Peek en zijn collega’s willen de potentie van ‘nieuwe bedrijvigheid voor Rotterdam' onderzoeken, stimuleren en laten zien. Deze nieuwe bedrijvigheid is volgens Peek een belangrijk onderdeel van een havenstad die veerkrachtig is en adaptief vermogen heeft. Zij ontwikkelt zich hand in hand met ruimtelijke opgaven die zich vooral in de bestaande stad voordoen, omdat daar de potentie ligt. Het zijn de scholieren en studenten die, bij woorden van burgemeester Aboutaleb, door Peek aangewezen worden als een belangrijke bron van die potentie.

Hoewel Peek’s zeer toegankelijke Openbare Les hier en daar nog onnodig abstract is, legt hij een sterke basis neer voor veranderingsgezind onderzoek én onderwijs in de havenstad. Door integrationisme, pluralisme, en isolationisme - als zijnde verschillende ‘organisatieparadigma’s’ en perspectieven op ‘interorganisationele relaties’ - gaandeweg te vervangen door begrijpelijker termen, zullen veel studenten op het vlak van stedelijke ontwikkeling straks stevig beslagen ten ijs komen. Peek’s typering van de drie V’s (verwerven, volume, verkoop) naar de drie C’s van concept, commitment en community is uitgesproken normatief, maar ook uiterst effectief in het duiden van een zeer complexe stedelijke werkelijkheid.

In zaal 210 van het Innovation Dock waren veel collega’s maar helaas weinig studenten aanwezig. Het is te hopen dat zij wel naar andere colleges van Peek en de zijnen zullen gaan. Zij zullen hier veel van opsteken.

Zie ook:


Cover: ‘2015.11.20_Openbare les voor een duurzame havenstad_cover’


tom daamen2

Door Tom Daamen

Directeur SKG, Associate Professor Urban Development Management TU Delft


Meest recent

Euromast, Rotterdam door Westlight (bron: Shutterstock)

Didam vraagt om regie: begin niet met de deal, maar met de afweging

In deel twee van de vierdelige serie over de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling geven Juul van Hout en Sven Schroots van Akro Consult antwoord op de vraag hoe een vroege selectiestrategie juridische zorgvuldigheid en snelheid kan verenigen.

Analyse

27 oktober 2026

Jannes van Loon.jpeg door Esther Dijkstra (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Stop de impliciete subsidie op nieuwbouwwoningen

Debuterend columnist Jannes van Loon ziet steeds meer impliciete subsidies opduiken in de woningbouw. Ze vormen het ideale recept om woningbouwgedreven gebiedsontwikkelingen de nek om te draaien. “Het huidige woningbouwbeleid is halfslachtig.”

Opinie

26 oktober 2026

District E, het gebied tussen station en de vestiging van De Bijenkorf door Amvest (bron: Amvest)

Puzzelen voor gevorderden in Eindhoven: gebiedsontwikkeling Knoop XL

In de twaalfde aflevering van de serie ‘PPS in Gebiedsontwikkeling’ staat de ambitieuze en grootschalige gebiedsontwikkeling Knoop XL in Eindhoven centraal. In complexe omstandigheden speelt de ontwikkelingsmaatschappij een sleutelrol.

Casus

26 oktober 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op