podcastopname door Inge Janse (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Podcast ‘Gebiedsontwikkeling voor alle leeftijden’ #5: data en gebiedsontwikkeling met Liesbet van Zoonen en Walter Bokern

29 juni 2022

4 minuten

Persoonlijk In de interviewserie ‘Gebiedsontwikkeling voor alle leeftijden’ bundelen een junior en een senior-expert hun krachten. Liesbet van Zoonen (senior) en Walter Bokern (junior) praten onder leiding van Inge Janse over de rol voor data bij gebiedsontwikkeling.

Beluister via Spotify

Beluister via Apple Podcast

Op basis van data het verhaal van de stad beter vertellen. Zowel senior Liesbet van Zoonen (hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en academisch directeur van het Centre for BOLD Cities) als junior Walter Bokern (Chief Information Officer bij Springco) zijn daar dagelijks mee bezig. Maar waarom spelen data de laatste jaren zo’n prominente rol in gebiedsontwikkeling? Naar het antwoord op die vraag gaat het tweetal op zoek in de vijfde aflevering van de podcastserie Gebiedsontwikkeling voor alle leeftijden. Deze aflevering is gemaakt in samenwerking met de Kring van Adviseurs, het adviesnetwerk van Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling (SKG).

Spanningsveld

Bokern snapt de aantrekkingskracht van data op gebiedsontwikkelaars maar al te goed. “Best veel vraagstukken hebben een ruimtelijke component. Sociale crisis, wooncrisis, klimaatcrisis. Er is een grotere noodzaak dan ooit om integraal naar die vraagstukken te kijken. Volgens mij zijn data als geen ander in staat die zaken te verbinden.” Ook de toegankelijkheid van data speelt volgens hem een rol. “Je ziet dat de datarevolutie in andere branches al jaren geleden heeft plaatsgevonden en nu ook naar de gebouwde omgeving komt.”

Je hebt met data maar een deel van de werkelijkheid te pakken, nooit alles

Als senior heeft Van Zoonen het spanningsveld tussen data en gebiedsontwikkeling de laatste jaren ook zien groeien. “De stad is groot en onbeheersbaar geworden. De verleiding om data te gebruiken wordt veel en veel groter. En real-time data geven de verleiding dat je (als gebiedsontwikkelaar, red.) denkt te pakken te hebben wat er in de stad gebeurt.” Maar, zegt Van Zoonen vanuit haar jarenlange ervaring, dat is lang niet altijd het geval. “Je hebt het idee dat je door de grote hoeveelheid gegevens de hele stad te pakken hebt. Maar je hebt met data maar een deel van de werkelijkheid te pakken, nooit alles. De file staat er wel, maar er gebeurt nog veel meer dat je niet ziet.”

Interessante strijd

De twee zijn het er tijdens het gesprek dan ook al snel over eens dat gebiedsontwikkelaars heel goed moeten weten wat ze met data willen doen voordat ze überhaupt denken aan het inzetten van die data. Ja, erkennen ze, het is als professional in dit vakgebied heel aanlokkelijk om data te gebruiken. Maar die eerdergenoemde verleiding is direct ook een belangrijke valkuil. Want dat je data kan gebruiken, betekent niet dat het ook per se moet.

Bokern: “We doen het mét data of we doen het zonder data. We doen het volledig vanuit de onderbuik op de achterkant van een bierviltje óf we bouwen een digital twin en gaan heel de stad simuleren. Je moet kleur bekennen, je moet een kant kiezen. Terwijl ik denk dat er heel veel toffe dingen in het midden zijn waarbij we op basis van data tot nieuwe ideeën kunnen komen die ons nieuwe opties geven over hoe we de stad zien.”

podcastopname door Inge Janse (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

‘podcastopname’ door Inge Janse (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Van Zoonen pleit er ook voor om de inwoners van de stad niet buitenspel te zetten. “Mensen moeten mee kunnen praten over datagebruik in de stad. Dat ze weten waar een experiment met licht gaande is. Dat ze weten waar de luchtkwaliteit wordt gemeten. Zodra mensen dat weten, denken ze: dat kan ik zelf ook en dat kan ik zelf beter. Dan krijg je een hele interessante strijd en zie je dat data politiek worden.”

Toegevoegde waarde

Voor Bokern is het, zelfs als junior, dan ook een uitgemaakte zaak: kwaliteit gaat boven kwantiteit. “Wat ik zie wanneer mensen het over smart cities hebben, is dat het heel snel gaat over dingen aanpakken waar we ook heel veel data over hebben. Luchtkwaliteit is het beste voorbeeld. Met die metingen kan je heel snel heel veel data genereren. Het is niet slecht om naar het verbeteren van de luchtkwaliteit te kijken. Maar het is typisch een voorbeeld van: wat kunnen we met data en dat gaan doen in plaats van: waar hebben we behoefte aan en hoe kunnen data daar van toegevoegde waarde zijn?”

Gebiedsontwikkelaars zijn steeds afhankelijker van data en slimme datatoepassingen. Welke toepassingen zijn er al? En wat vraagt digitalisering van de gebiedsontwikkelaar? De antwoorden daarop deelt de SKG Kring van Adviseurs in haar gratis beschikbare publicatie Data & Gebiedsontwikkeling.


Liesbet van Zoonen is hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Daarnaast is ze academisch directeur van het Centre for BOLD Cities. Zij kijkt naar de mogelijkheden van data en digitalisering voor steden maar ook naar de bijbehorende ethische en sociale vraagstukken.

Walter Bokern is Chief Information Officer bij Springco, een datagedreven onderzoeksbureau voor stedelijke vraagstukken. Daarnaast is hij lid van de Kring van Adviseurs en schreef hij mee aan de publicatie Data & Gebiedsontwikkeling.


Cover: ‘podcastopname’ door Inge Janse (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Inge Janse - 2021 door Sander van Wettum (bron: Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling)

Door Inge Janse

Voormalig adjunct-hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

Weekoverzicht Cover door Ineke Lammers (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van vervulde wensen en nieuwe beloftes

De afgelopen week kwamen in Den Helder wensen uit en bleek co-creatie een stilzwijgende belofte. En dat terwijl woningcorporaties en gebiedsontwikkelaars juist hun beloftes samen moeten waarmaken.

Nieuws

23 maart 2023

Nieuwbouw the Hudsons Rotterdam-West door Martijn Braveboer (bron: BPD)

Meer dan wonen: de waarde van sociaal en niet-commercieel voor een buurt

Woningcorporaties en marktpartijen trekken in gebiedsontwikkelingen weer vaker met elkaar op. Wat levert dat in een concrete Rotterdamse casus op? BPD zette een wandeling uit, Edwin Lucas brengt verslag uit.

Verslag

23 maart 2023

Snelweg die leidt onder een groene brug en aquaduct van een natuurreservaat, dicht bij Rotterdam Nederland door Frank Cornelissen (bron: Shutterstock)

Minister Harbers: blijf de auto de ruimte geven, in alle delen van ons land

De auto blijft een belangrijke rol in de bereikbaarheid van Nederland spelen en moet in alle delen van het land de ruimte blijven krijgen, ondanks alle mogelijke alternatieven. Dat stelt minister Mark Harbers in de Ontwikkelagenda Automobiliteit.

Nieuws

22 maart 2023