Kortenoord Wageningen door BPD (bron: BPD)

Snelheid maken met globale eindplannen

27 mei 2013

3 minuten

Verslag Globale eindplannen zijn een steeds vaker gekozen middel in het ontslakken van gebiedsontwikkeling om zo tot snellere realisatie te komen. Het aantal voorbeelden waarbij van dergelijke flexibele bestemmingsplannen gebruik wordt gemaakt blijft dan ook groeien.

Sessieverslag NEPROM Dag van de Projectontwikkeling, 23 mei 2013

Maar hoe kan men met deze globale eindplannen toch een bepaalde kwaliteit garanderen? Deze en andere vragen kregen een antwoord door naar een tweetal praktijkvoorbeelden te kijken: Kortenoord in Wageningen en Oosterwold in Almere.

Mariël Gerritsen, planoloog bij SAB Arnhem, legde uit dat voor uitbreidingslocatie Kortenoord in Wageningen 950 à 1150 woningen zijn gepland en dat de groen- en waterstructuren reeds in een masterplan zijn vastgesteld. Het masterplan is vervolgens uitgewerkt in een plankaart waar een directe bouwtitel op berust. Deze plankaart is echter nog vrijwel compleet open, waardoor de ontwikkelende partij, in dit geval Bouwfonds, veel vrijheid heeft bij het creëren van stedenbouwkundige deelplannen.

Globaal bestemmingsplan Kortenoord, Wageningen, klik voor groot (pdf)

Omdat het globale bestemmingsplan al onherroepelijk is, hoeft er per bouwproject geen lange juridische procedure meer te worden doorlopen. De aanwezigheid van een duidelijke visie, in dit geval in de vorm van een goed onderbouwd masterplan, is volgens Gerritsen één van de voorwaarden om het gebruiken van globale eindplannen succesvol te maken. Ook het type locatie (uitleggebied), een overzichtelijke (liefst niet meervoudige) eigendomssituatie en vooral veel vertrouwen in de ontwikkelende partijen zijn van groot belang. Manager van Grondgebiedszaken Gemeente Wageningen, Bert Breedveld, vertelde dat de gemeente het ook zag als een experiment. De gemeente moest leren loslaten en het vertrouwen groeide in het begin langzaam. Om toch een bepaalde kwaliteit te garanderen was de gemeente op sommige vlakken overigens totaal niet flexibel. De duurzaamheidseisen voor dit gebied waren bijvoorbeeld hoger dan de landelijke eisen, omdat de gemeente Wageningen (en de universiteit) duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan. Verder gaf de gemeente weinig ruimte bij het pve (kadernota) en werd er een supervisor aangesteld die de kwaliteit van de architectuur waarborgt.

In Almere is gekozen voor een nog vrijere manier van ontwikkelen. Willem Meuwese, kwartiermaker Oosterwold, legde uit dat men voor deze uitleglocatie werkt met een eenvoudig raamwerk (structuurvisie) en een set van spelregels die een veelheid van particuliere initiatieven mogelijk maakt. De gemeente kiest voor een organische ontwikkeling “met de uitnodiging aan initiatiefnemers om het gebied zelf in te richten met groen, landbouw en wegen” (Almere.nl). Ontwikkelaars kunnen individueel of samen kleine of grote stukken land, ook wel postzegels genoemd, ontwikkelen. Aan ieder van deze kavels zitten bepaalde eisen vast die volgen uit de structuurvisie. Zo mag bijvoorbeeld maximaal 10-20% van het kavel bebouwd zijn. Toch blijft het een zeer vrije manier van ontwikkelen waar ook de afgevaardigden van het plan Kortenoord in Wageningen de waarde wel in zagen. Bert Breedveld suggereerde zelfs dat dit dé manier van ontwikkelen van de toekomst is.

Zie ook:


Cover: ‘Kortenoord Wageningen’ (bron: BPD)


Portret - Rick de Boer

Door Rick de Boer

YP-redacteur Gebiedsontwikkeling.nu | Assistent Projectleider Asset Management bij Arcadis


Meest recent

weekoverzicht 19 november door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van volhouden en doorpakken

Deze week ging het om volhouden en doorpakken. Om daarmee de gezonde stad werkelijk te realiseren, het principe van ‘water en bodem sturend’ toe te gaan passen bij woningbouw en de RO-regie van het Rijk echt te laten landen.

Weekoverzicht

19 november 2026

De Groene Loper, Maastricht door Waltie (bron: wikimedia)

Waarom het maar niet lukt om onze steden gezonder te maken (en hoe dat wel kan)

Met de Gezonde Stad Index 2026 doet Arcadis tweejaarlijks onderzoek naar de mate waarin de fysieke ruimte in de stad bijdraagt aan de gezondheid van de inwoners. Hamvraag dit jaar: waarom komen gezondere steden toch zo moeizaam van de grond?

Onderzoek

19 november 2026

Markermeer, Nederland door Peter van Haastrecht (bron: Shutterstock)

Een nieuwe compacte stad in het Markermeer is een illusie

Plannen om in het Markermeer en IJmeer een nieuwe stad te bouwen met tussen de 10.000 en 70.000 woningen zijn zo goed als kansloos, aldus een commissie. Te duur, juridisch niet haalbaar en te laat voor een oplossing aan de huidige woningnood.

Analyse

18 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op