2013.02.13_Stedenbouw als veranderkracht: Voor de opleidingen_660

Stedenbouw als veranderkracht: Voor de opleidingen

13 februari 2013

2 minuten

Nieuws Creëer meer stages voor studenten, ook in bureaus en organisaties die niet klassiek stedenbouwkundig zijn, maar juist meer procesmatig werken of zich roeren in het publiek debat.

Procesvaardigheden in de stedenbouw vloeien voort uit persoonlijke eigenschappen, worden bij uitstek gevormd in de praktijk, maar kunnen natuurlijk ook in de opleiding worden geleerd.

Welke overwegingen spelen een rol als je meer ‘veranderkunde’ wilt brengen in de stedenbouwopleidingen:

  • De verzwakking van de positie van de stedenbouwkundige is niet op voorhand te wijten aan het tekortschieten van de stedenbouwer en zijn opleiding. Alle ambachtelijke beroepen verliezen positie ten opzichte van management en organisatie.

  • Het begrip ontwerp past ook op niet ruimtelijke ontwikkelingen zoals de vormgeving van strategische processen. Dat is dus ook het werkterrein van de ontwerper.

  • Je wordt – terecht - opgeleid om lange termijn processen vorm te geven. Dat vraagt nu eenmaal om andere vaardigheden dan inspelen op korte termijn belangen van stakeholders en politiek.

  • De positie van stedenbouwer in private bureaus en in publieke dienst is een andere en vraagt om verschillende eigenschappen en competenties.

  • Een brede definitie van stedenbouw is vanzelfsprekend, maar de ene vaardigheid laat zich makkelijker leren in een opleiding dan de andere.

Welke concrete aanbevelingen zijn er voor het onderwijs:

  • Creëer meer stages voor studenten, ook in bureaus en organisaties die niet klassiek stedenbouwkundig zijn, maar juist meer procesmatig werken of zich roeren in het publiek debat.

  • Creëer in het onderwijs situaties die de praktijk zo dicht mogelijk benaderen, die studenten dwingen om in maatschappelijke processen te opereren en die ‘onvergetelijke’ ervaringen opleveren.

  • Interdisciplinair ontwikkelen moet meer aandacht krijgen. Het vermogen om met andere disciplines samen te werken is een van de zwakke kanten in de beroepsuitoefening.

  • Integreer in het onderwijs kennis over burgerschap, over de sociologie en antropologie van de stad en haal het maatschappelijk debat hierover naar binnen in de onderwijsinstellingen.

  • Blijvend leren. Het onderwijs en de nascholing moet ruimte geven aan verdieping op in de praktijk opgedane ervaringen.

  • Leer stedenbouwkundigen helder te communiceren; als zij hun eigen werk uitleggen en als zij publiekelijk in debat moeten met belanghebbenden en met andere professionele disciplines.

  • Aan de basis van veel gewenste competenties ligt kritisch vermogen; dat zou een leidraad kunnen zijn in het onderwijs.

  • De stedenbouwkundige moet leren om in een veranderende maatschappelijke context steeds duidelijk zichtbaar te maken wat zijn toegevoegde waarde is; voor burgers en maatschappelijke organisaties.

  • Stedenbouw is altijd een brede discipline met meerdere vaardigheden geweest. De invulling daarvan is verwaarloosd. Ook het onderwijs kan bijdragen aan de revitalisatie.


Cover: ‘2013.02.13_Stedenbouw als veranderkracht: Voor de opleidingen_660’



Meest recent

Markermeer, Nederland door Peter van Haastrecht (bron: Shutterstock)

Een nieuwe compacte stad in het Markermeer is een illusie

Plannen om in het Markermeer en IJmeer een nieuwe stad te bouwen met tussen de 10.000 en 70.000 woningen zijn zo goed als kansloos, aldus een commissie. Te duur, juridisch niet haalbaar en te laat voor een oplossing aan de huidige woningnood.

Analyse

18 november 2026

Nieuwbouw woonwijk westergouwe in Gouda, Nederland door Drew McArthur (bron: shutterstock)

De winkel openhouden tijdens de verbouwing: gebiedsontwikkeling in een omgevingsplan in opbouw

Hoe geef je een gebiedsontwikkeling een plek in een plan dat nog in de steigers staat, zonder dat je nu keuzen maakt in de opbouw van het plan die je later beperken? De VNG ontwikkelde een aanpak vanuit drie keuzen.

Analyse

17 november 2026

Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

Volhardend of adaptief

Een toepasselijk thema voor een column op de dag van de presentatie van de Nota Ruimte: water en bodem. Annius Hoornstra geeft zijn visie op een recente CRA-studie, die de relatie opzoekt met de ontwikkeling van woningbouw.

Opinie

16 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op