Is tijdelijk het nieuwe permanent

Een oplossing voor leegstaand vastgoed is tijdelijk gebruik. Het is echter onduidelijk in hoeverre tijdelijk gebruik waarde toevoegt aan de stedelijke omgeving. Vastgoedeigenaren zijn zich niet bewust van de voordelen van het tijdelijk gebruik op de lange termijn. Gebrek aan kennis over de effecten van tijdelijk gebruik zorgt voor extra onzekerheid en leidt ertoe dat vastgoedeigenaren minder bereid zijn om voor tijdelijk gebruik te kiezen. Vastgoedeigenaren hebben inzicht nodig in de voordelen van tijdelijk gebruik van hun gebouwen in relatie tot de kosten en opbrengsten. 

Silvie Bruijning, onlangs afgestudeerd in de Master Management in the Built Environment aan de TU Delft, heeft onderzocht in welke mate tijdelijk gebruik waarde toevoegt aan de stedelijke omgeving en wat de voordelen van het tijdelijke gebruik op de lange termijn zijn. Zij heeft de volgende onderzoeksvragen gesteld:

"Hoe kan tijdelijke herbestemming van leegstaande ruimtes een toegevoegde waarde hebben voor een stedelijk gebied en bijdragen aan de waarde van het vastgoed?”

"Hoe kan een strategie worden ontwikkeld die deze toegevoegde waarde optimaliseert?”

Door inzicht te verkrijgen in de toegevoegde waarde van tijdelijk gebruik op stedelijke gebieden, kan het gebruik van tijdelijke initiatieven onderdeel zijn van stedelijke planning die uiteindelijk gericht is op het verbeteren en upgraden van gebieden in de stad. Het onderzoek en de uitkomst daarvan kan worden gebruikt door eigenaren van vastgoed die te kampen hebben met (structurele) leegstand. Het kan de keuze voor tijdelijk gebruik vergemakkelijken als een "interim" optie voor hun vastgoed indien dit tijdelijk gebruik zorgt voor waarde creatie in de toekomst.

Bruijning heeft in haar onderzoek vijf cases onderzocht waaronder het voormalig leegstaande kantoorgebouw het Schieblock in Rotterdam; lange tijd een decor voor criminaliteit en de eigenaar wilde het gebouw slopen. Elma van Boxel en Kristian Koreman van architectenbureau ZUS zagen kansen voor herbestemming als bedrijfsverzamelgebouw. Gekenmerkt door flexibiliteit in huurcontracten, zowel qua duur als qua prijsniveau, is het gebouw volledig verhuurd. Naast studio’s omvat het ook publieke functies, zoals een debat- en tentoonstellingsruimte. Mede door deze publieke functies in de plint werd de kwaliteit van de openbare ruimte verbeterd. De aanpak in het Schieblock is niet een op een te kopiëren op een andere plek; wel heeft ZUS Architecten vijf strategieën gedestilleerd die generiek zijn: routing, het maken van een plek, transformatie, verdichting en het stimuleren van de lokale economie.  

Binnen het onderwijs van de Master Management in the Built Environment, MBE (Faculteit Bouwkunde TU Delft) wordt de praktijk van een gebiedsontwikkelingsproces gesimuleerd in een zogenaamde ‘Management Game'. Studenten dienen elk een verschillende rol in te nemen (ontwikkelaar, gemeente, adviseur, eindgebruiker) en in groepen van 12 een plan te bedenken hoe het gebied Overhoeks in Amsterdam in deze tijden ontwikkeld kan worden. Het thema 'tijdelijkheid', met Agnes Franzen als begeleider, maakt hier een onderdeel van uit en de studenten worden gevraagd een uitspraak te doen over mogelijke tijdelijke invullingen voor het braakliggende terrein in het gebied. Tijdens de lezing willen we aan de hand van ervaringen en praktijkvoorbeelden de studenten meer kennis laten opdoen over mogelijke invullingen en het proces van het betrekken van verschillende partijen en geldstromen.

-Scriptie 'Is temporary the new permanent: A research into the temporary use of vacant real estate'