Watt nu? Met mijn neus op de feiten?

Ter voorbereiding heb ik met Quintel het “Energietransitiemodel” ingevuld. Het resultaat van mijn model drukte mij ruw met de neus op de feiten. Ik kan u aanbevelen, als u een beeld wilt krijgen van uw visie op de energietransitie, dit model in te vullen. Graag deel ik met u mijn ervaring en natuurlijk ben ik benieuwd naar die van u.

De afgelopen jaren is mij duidelijk geworden dat de transitie van fossiele naar duurzame energie geen sinecure is. Er komen mooie plannen, initiatieven en projecten tot stand maar de echte transitie moet nog starten. Ik heb mijzelf wel eens afgevraagd wie er eigenlijk aan zet is als het gaat om het starten van de transitie. De burger? De projectontwikkelaar? De Belegger, de woningbouwvereniging? De energiebedrijven? De banken? De overheid? Steden? Landen of Europa? Onze hele maatschappij? Volgens mij zijn we hier nog niet uit.

Ik ben van mening dat o.a. door deze onduidelijkheid de CO2-ambities blijven steken in ambities die nooit gehaald zullen worden. De streefjaren zijn 2020, 2030 of 2040. Dan zal de verlaging met 40% tot 50% gerealiseerd moet zijn. Maar voor je het weet is het zo ver. We zijn al bijna tien jaar bezig en de trend is nog niet omlaag. Duurzame energieopwekking komt nauwelijks van de grond. Er is een ongekende revolutie nodig om de ambitieuze doelstellingen te halen. Misschien is alleen maar bedacht WAT men wil bereiken, terwijl er over de WAAROM-vraag een grote controverse bestaat en er voor de HOE-vraag nauwelijks oplossingen zijn.

Het transitiemodel heb ik daarom ingevuld met de gedachte dat er géén revolutie plaats zal vinden maar dat het verloop geleidelijk en evolutionair zal zijn. Ik zocht naar realisme en de uitkomst was schokkend. Als ik alle veranderingen van het afgelopen decennium probeer te extrapoleren naar 2030 dan haal ik de vijf procent CO2-reductie niet eens!

U kunt mij een zwartkijker vinden of een pessimist. Een verklaring is daarom op zijn plaats. - Vanwege de liberalisering van de energiemarkt zijn grootverbruikers, anders dan burgers gemakkelijk in staat de prijs van energie te (fors) drukken. En hoe lager de prijs hoe kleiner de incentive te investeren in energiebesparing of duurzame opwekking.

• Bedrijven en de overheid hebben een (zeer) korte investeringshorizon. Investeringen die renderen over tien jaar of meer worden niet gedaan. En het (grootschalig) energetisch neutraal maken van gebouwen, kantoren en fabrieken is daarom niet aan de orde.
• Banken hebben de hand op de knip en in heel Europa is investeren gestopt. Investeren in een duurzame transitie? Daar hoor ik al een aantal jaren helemaal niets meer over.
• Woningbouwverenigingen die vanwege het forse woningbezit een rol van betekenis kunnen spelen in energetisch renoveren zijn door het huidige kabinet beroofd van hun investeringsruimte. Woningverbetering zit er niet aan te komen.
• De overheid investeert niet maar bezuinigt en verhoogt de belastingen. Ik denk niet de burgers door de overheid grootschalig financieel zullen worden gesteund bij het energetisch renoveren van hun woningen.
• Er is geen landelijk beleid richting duurzame energieopwekking omdat de overheid energiebeleid aan de markt heeft “gegeven”.
• Het CO2-handelssysteem werk niet.
• Het afgelopen decennium is er in Nederland een aantal nieuwe kolen- en gascentrales gebouwd waardoor er een overcapaciteit aan elektra op de Nederlandse markt is. Er is voor deze geliberaliseerde markt geen reden om in duurzame energie te investeren voordat die kersverse centrales zijn afgeschreven. (wat dacht u van 50 jaar?). Smeuïg detail vind ik het kwartaalmagazine van de NUON dat groener is dan een brochure van natuurmonumenten. Nooit staat er in dat de NUON een kolencentrale gaat sluiten.

Ik kan deze lijst gemakkelijk aanvullen met meer argumenten en voorbeelden. Maar ik stop even en ben benieuwd naar uw mening na het bouwen van uw transitiemodel.