Watt nu? Met mijn neus op de feiten?

13 maart 2013

4 minuten

Opinie Ronald van Warmerdam (projectmanager bij het Project Management Bureau Amsterdam en docent aan de TU Delft) is aanstaande zondag 17 maart te gast bij het discussieprogramma ‘Watt nu?’ dat uitgezonden wordt op RTL 7 om 13:30 uur. Het gesprek zal gaan over energielabels. Hieronder leest u zijn blog in aanloop naar het programma.

Ter voorbereiding heb ik met Quintel het “Energietransitiemodel” ingevuld. Het resultaat van mijn model drukte mij ruw met de neus op de feiten. Ik kan u aanbevelen, als u een beeld wilt krijgen van uw visie op de energietransitie, dit model in te vullen. Graag deel ik met u mijn ervaring en natuurlijk ben ik benieuwd naar die van u.

Watt nu? Met mijn neus op de feiten? - Afbeelding 1

‘Watt nu? Met mijn neus op de feiten? - Afbeelding 1’


De afgelopen jaren is mij duidelijk geworden dat de transitie van fossiele naar duurzame energie geen sinecure is. Er komen mooie plannen, initiatieven en projecten tot stand maar de echte transitie moet nog starten. Ik heb mijzelf wel eens afgevraagd wie er eigenlijk aan zet is als het gaat om het starten van de transitie. De burger? De projectontwikkelaar? De Belegger, de woningbouwvereniging? De energiebedrijven? De banken? De overheid? Steden? Landen of Europa? Onze hele maatschappij? Volgens mij zijn we hier nog niet uit.

Ik ben van mening dat o.a. door deze onduidelijkheid de CO2-ambities blijven steken in ambities die nooit gehaald zullen worden. De streefjaren zijn 2020, 2030 of 2040. Dan zal de verlaging met 40% tot 50% gerealiseerd moet zijn. Maar voor je het weet is het zo ver. We zijn al bijna tien jaar bezig en de trend is nog niet omlaag. Duurzame energieopwekking komt nauwelijks van de grond. Er is een ongekende revolutie nodig om de ambitieuze doelstellingen te halen. Misschien is alleen maar bedacht WAT men wil bereiken, terwijl er over de WAAROM-vraag een grote controverse bestaat en er voor de HOE-vraag nauwelijks oplossingen zijn.

Het transitiemodel heb ik daarom ingevuld met de gedachte dat er géén revolutie plaats zal vinden maar dat het verloop geleidelijk en evolutionair zal zijn. Ik zocht naar realisme en de uitkomst was schokkend. Als ik alle veranderingen van het afgelopen decennium probeer te extrapoleren naar 2030 dan haal ik de vijf procent CO2-reductie niet eens!

U kunt mij een zwartkijker vinden of een pessimist. Een verklaring is daarom op zijn plaats. - Vanwege de liberalisering van de energiemarkt zijn grootverbruikers, anders dan burgers gemakkelijk in staat de prijs van energie te (fors) drukken. En hoe lager de prijs hoe kleiner de incentive te investeren in energiebesparing of duurzame opwekking.

  • Bedrijven en de overheid hebben een (zeer) korte investeringshorizon. Investeringen die renderen over tien jaar of meer worden niet gedaan. En het (grootschalig) energetisch neutraal maken van gebouwen, kantoren en fabrieken is daarom niet aan de orde.
  • Banken hebben de hand op de knip en in heel Europa is investeren gestopt. Investeren in een duurzame transitie? Daar hoor ik al een aantal jaren helemaal niets meer over.
  • Woningbouwverenigingen die vanwege het forse woningbezit een rol van betekenis kunnen spelen in energetisch renoveren zijn door het huidige kabinet beroofd van hun investeringsruimte. Woningverbetering zit er niet aan te komen.
  • De overheid investeert niet maar bezuinigt en verhoogt de belastingen. Ik denk niet de burgers door de overheid grootschalig financieel zullen worden gesteund bij het energetisch renoveren van hun woningen.
  • Er is geen landelijk beleid richting duurzame energieopwekking omdat de overheid energiebeleid aan de markt heeft “gegeven”.
  • Het CO2-handelssysteem werk niet.
  • Het afgelopen decennium is er in Nederland een aantal nieuwe kolen- en gascentrales gebouwd waardoor er een overcapaciteit aan elektra op de Nederlandse markt is. Er is voor deze geliberaliseerde markt geen reden om in duurzame energie te investeren voordat die kersverse centrales zijn afgeschreven. (wat dacht u van 50 jaar?). Smeuïg detail vind ik het kwartaalmagazine van de NUON dat groener is dan een brochure van natuurmonumenten. Nooit staat er in dat de NUON een kolencentrale gaat sluiten.

Ik kan deze lijst gemakkelijk aanvullen met meer argumenten en voorbeelden. Maar ik stop even en ben benieuwd naar uw mening na het bouwen van uw transitiemodel.


Portret - Ronald van Warmerdam

Door Ronald van Warmerdam

Projectmanager PMB, gemeente Amsterdam en Docent TU Delft


Meest recent

Groene wildernis in New York door Why Factory (bron: Nai Publishers)

The green dip, het moet allemaal nog veel groener – en rap graag

Recensent Jaap Modder las ‘The green dip’, de nieuwste publicatie van The Why Factory Het bevat een stappenplan voor meer groene wildernis in de steden. Modder is na eerste bestudering kritisch maar stelt dat oordeel later bij.

Recensie

17 juni 2024

Wonen aan de Schoolpad in Laren door Tulp8 (bron: Wikimedia Commons)

Leefwerelden van arm en rijk zijn steeds meer gescheiden, maar mede via gebiedsontwikkeling is daar iets aan te doen

Het Sociaal Cultureel Planbureau onderzocht in hoeverre welvarenden en minder welvarenden mensen ontmoeten buiten hun eigen welvaartsniveau. Steeds minder, is de conclusie. Gemeenten kunnen hier iets aan doen, mede door te letten op het woningaanbod.

Analyse

17 juni 2024

De groene stad door SARYMSAKOV ANDREY (bron: Shutterstock)

Maak energie nu al integraal onderdeel van de verstedelijking van morgen

Verdere verstedelijking is nodig om aan de woningvraag te voldoen. Een van de grote opgaven daarbij is het energievraagstuk. Paul van den Bragt laat zien dat dit meer is dan het oplossen van het acute probleem van netcongestie.

Analyse

14 juni 2024