Nieuws Ook de nieuwe rijksbouwmeester, Floris Alkemade, wil meer herbestemming. Prima, moeten we ons voor de volle honderd procent voor inzetten. Maar betekent dat ook dat we kunnen afzien van nieuwbouw en woningbouw in het weiland. Neen, bij lange na niet. Dat wijzen drie onderzoeken uit.
Het afgelopen jaar zijn drie onderzoeken uitgevoerd naar de capaciteit aan woningen die we via herbestemming kunnen realiseren. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) rekende voor dat van de geschatte overcapaciteit in kantoren, winkels en verzorgingshuizen door herbestemming 50.000 woningen kunnen worden gebouwd. Van dat aantal komt 20.000 voor rekening van kantorenombouw.
Deloitte onderzocht alleen de mogelijkheden van het ombouwen van kantoren en komt op ca. 25.000 woningen uit (juli 2015). Dan is er nog het onderzoek van BZK, MRA en NV Utrecht van mei 2015. Dat becijfert dat er door kantoorombouw in de Noordvleugel (dus MRA en Utrecht) ca. 16.000 woningen zijn te realiseren. Dat is nog geen 4% van de woningbehoefte van de Noordvleugel. Dit model toegepast op heel Nederland zou volgens de onderzoekers uitkomen op 28.000 woningen. Volgens dezelfde onderzoekers wordt die 4% gemakkelijk 10 tot 15% van de woningbehoefte als we te transformeren bedrijventerreinen, kerken, onderwijsgebouwen, winkels, boerderijen etc. mee tellen.
Deze megasprong wordt nergens toegelicht, maar toegepast op het hele land zouden dan 100.000 tot 150.000 woningen door transformatie kunnen worden gerealiseerd. We hebben voorlopig dus drie uitkomsten: Deloitte alleen voor kantoren: 25.000 woningen; EIB voor kantoren, winkels en verzorgingshuizen: 50.000 woningen; en BZK/MRA/Utrecht: voor kantoren 28.000 en voor 'alles': 100.000 tot 150.000. Zelfs als we het laatste, niet onderbouwde getal van 150.000 woningen aanhouden, is dat nog een druppel op de gloeiende plaat die laat zien dat in die periode 1 miljoen nieuwe woningen nodig zijn voor uitbreiding van de voorraad. Het is zelfs niet genoeg op de daarnaast benodigde ca. 600.000 woningen die nodig zijn voor vervanging te compenseren.
De voorzitter van het Herbestemmingsteam, Gerben van Dijk, laat zich door de cijfers over plancapaciteit niet overtuigen. Het zij zo, maar de vraag naar woningen kan toch niet genegeerd worden? Volgens hem gaat het “meer nog dan cijfers om visie en vertrouwen dat het ook anders kan. Dat we het weiland niet nodig hebben voor woningen”.
Nou, dat vertrouwen heb ik helemaal niet. ‘In visie en vertrouwen kun je niet wonen’; dat klinkt aardiger dan Jan Schaeffer die zei dat je in gelul niet kunt wonen.
Zie ook:
Cover: ‘2015.09.15_Wensdromen weerleggen de cijfers niet: weiland toch nodig voor woningen ’
Door Jos Feijtel
Adviseur versnelling woningbouw
