2013.08.26_Braakliggend terrein_180

Gemeenten moeten aan de 'braakbank'

10 april 2014

3 minuten

Nieuws Geen gemeente zonder braakliggende bouwgrond en leegstaande gebouwen.Maar inmiddels borrelen overal ideeën op hoe deze terreinen en panden te gebruiken. De pauzelandschappen rukken op, een braakbank is in de maak. Vandaag praat de Tweede Kamer erover.

‘Overheden te voorzichtig met tijdelijke bestemming ongebruikte grond’

Nee, de investeringen in grond zullen veel gemeenten er nooit meer uithalen. Er komen geen aannemers. Van 35.000 hectare – ruim 50.000 voetbalvelden – ziet een groot deel nimmer de gedroomde heipalen en wegen, schat ingenieursbureau Arcadis. “Het is een enorme kapitaalvernietiging en dat hoeft niet”, zegt rentmeester Frans Willem Romer.

Dus zijn rentmeesters van het bureau aan de slag gegaan met alternatieven. Die kunnen ook nog eens de molensteen van onverkoopbare gronden om de nekken van gemeenten, corporaties en projectontwikkelaars lichter maken.

Met collega’s heeft Romer het plan gelanceerd voor een ‘braakbank’. “Het moet slagvaardiger, de echte acties stagneren”, constateert hij. ”Menige gemeente blijft steken in een prijsvraag en burgers nemen initiatieven voor stadslandbouw. Het is geknutsel, terwijl de miljoenenverliezen doorgaan.”

De bank moet dat veranderen. Die brengt in het hele land braakliggende terreinen in beeld, plus de bestemming die erop rust, en koppelt die aan geselecteerde gegadigden. “Doel is tijdelijk gebruik, maar wel een dat geld oplevert.” Provincies en gemeenten steunen het initiatief, maar ook maatschappelijke organisaties als de Koninklijke Nederlandse Heidemaatschappij, en financiële instellingen als het Nationaal Groenfonds en Triodosbank. “Deze mix zorgt voor een creatieve denktank die met verrassende oplossingen voor braakliggende plekken komt, die wij dan willen mogelijk maken.”

Arcadis: Kijk naar Duitsland, daar zijn ze vele malen verder

Het aanbod van de geïnteresseerde bedrijven is volgens Romer gevarieerd en geschikt voor zowel binnen als aan de randen van de stad. Van velden met zonnepanelen, tijdelijke huisvesting, parkeerterreinen, een transferium, tot tijdelijke natuur of agrarisch gebruik. “We gaan op zoek naar rendement. We werken samen met een bedrijf dat olifantengras wil telen voor biobrandstof. Een ander haalt wilgentenen uit Denemarken voor biomassa. Er zijn kansen omdat petflessen vervangen worden door vezels. “Door de overgang naar een biobased economy kunnen we twee vliegen in één klap slaan.” Veel braakliggende grond is al bestemd voor bedrijven of agrarisch gebruik. Dat maakt het traject van vergunningen korter. “Binnen enkele maanden kunnen gegadigden aan de slag.”

Maar er zijn obstakels. Minder regeldruk, meer ondernemerschap, bepleit Romer. “Kijk naar Duitsland, daar zijn ze vele malen verder, de regelgeving voor tijdelijk gebruik is er een stuk eenvoudiger. Overal zie je solarparken en Berlijn bruist van tijdelijke gebruiksvormen. Die kunnen een enorme boost geven aan de sfeer in de stad.”

Wat onderzoekers van Deloitte signaleren, merkt Arcadis ook: gemeenten zijn vaak nog te optimistisch over de verkoopbaarheid en opbrengsten van hun grond. “Er is schroom. Staan ze wel open voor oplossingen? Lang zaten ze in de fase van ontkenning en nog steeds zijn ze heel voorzichtig. Ze willen een terrein voor slechts een jaar uit handen geven”, ervaart Romer. “Maar een bedrijf moet wat kunnen terugverdienen op zijn investering , en dan praat je over drie tot vijf jaar en bij zonnepanelen over tien tot vijftien jaar.”

Belangrijk zijn volgens de rentmeester slimme combinaties, op grotere schaal denken en verknopen. De Rotterdamse stadslandbouwers laten leveren aan het Erasmus Medisch Centrum, bijvoorbeeld. Arcadis Rentmeester & Taxateurs, dat 20.000 hectare aan landerijen en natuurterreinen beheert en in grondzaken doet, heeft daarmee ervaring in Maastricht. Een gesloopt bedrijventerrein aan de Maas is ingericht als terrein voor betaald parkeren. “We hebben er een boomkweker bij gehaald, die zorgt voor groene aanplant. Zo maak je het rendabel, met inkomsten uit parkeren en de verkoop van bomen.”

Grond, strop voor gemeenten
Gemeenten gaan nog eens 0,7 tot 2,7 miljard euro verlies lijden – bovenop de al afgeschreven 3,3 miljard – op duur aangekochte bouwgrond. Onderzoekers van Deloitte zullen dat vandaag de Tweede Kamer voorrekenen bij een hoorzitting over het grondbeleid. Ook woningcorporaties en projectontwikkelaars zitten met de brokken. Het is een gevolg van de economische crisis, demografische en maatschappelijke ontwikkelingen. Minister Melanie Schultz (infrastructuur en milieu) zoekt daarom steun in het parlement voor een nieuwe stijl in gebiedsontwikkeling die beter past bij de veranderende samenleving. Geen grootse plannen meer, maar kleinschalige initiatieven, het liefst privaat en van onderop. “Verdienmodellen waarop we decennia hebben geleund, zijn niet meer lonend”, schrijft ze in een brief aan de Kamer. “We hebben nieuwe creativiteit en slimmere oplossingen nodig.”

Zie ook:


Cover: ‘2013.08.26_Braakliggend terrein_180’


Door Wilma van Meteren

Redacteur, Trouw


Meest recent

Midden-Delfland als Nationaal Productief National Park. Ontwerp Zus, Flux en Sweco door Zus, Flux en Sweco (bron: TU Delft)

Hoogleraar Chris Zevenbergen wil ruimtelijk ontwerp inzetten voor bestendige delta

Chris Zevenbergen sprak onlangs zijn intreerede uit als hoogleraar Delta Urbanism. In een interview met de TU Delft geeft hij aan dat er verstrekkende besluiten aankomen over de inrichting van de Nederlandse delta. Pappen en nathouden is passé.

Interview

9 december 2022

Het kronkelende riviertje Koningsdiep door Rudmer Zwerver (bron: Shutterstock)

Provincies moeten meer meters maken in creëren van nieuwe natuur

Vóór 2028 moet in Nederland nog meer dan 30.000 hectare extra natuur gecreëerd worden. In dit tempo lijkt dat niet haalbaar. Dat is de uitkomst van de Achtste Voortgangsrapportage Natuur.

Analyse

9 december 2022

Weekoverzicht Cover door Ineke Lammers (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het zoeken naar nieuwe wegen

Deze week zoeken we op Gebiedsontwikkeling.nu naar nieuwe wegen. Nieuwe wegen om de onzekere tijden in gebiedsontwikkeling door te komen, om ook echt duurzaam te kunnen vergroenen en om de schaarse (woon)ruimte in de stad goed te benutten.

Nieuws

8 december 2022