Recensie Kunnen mensen zich thuisvoelen in een metropool? Die intrigerende vraag staat centraal in de publicatie 'Thuis is....' van de onafhankelijke denktank Stad Forum die de gemeente Amsterdam adviseert over stedelijke ontwikkeling. Planoloog Zef Hemel constateert in zijn recensie dat Groot-Amsterdam zoiets is als Roald Dahls Grote Vriendelijke Reus.
Laten we dicht bij huis blijven en niets over het hoofd zien. Onlangs verscheen ‘Thuis is….’, een boek over Groot-Amsterdam. Je zou het zo maar op de stapel ongelezen boeken kunnen leggen, maar doe het niet. Ga het lezen. Afzender is Stad Forum, een onafhankelijke denktank die de gemeente Amsterdam adviseert over stedelijke ontwikkeling. In een vierjarig programma onderzoekt ze de langetermijnopgaven van Groot-Amsterdam “en legt die langs de meetlat van de menselijke maat.”
Geborgenheid
Stad Forum begon in 2019 met dit project. ‘Thuis is….’ is de zesde publicatie en het is de grootste en meest serieuze tot nu toe. Het is een zwart vierkant boek dat aan de buitenkant zacht aanvoelt, maar dat met enkele verontrustende woorden op de achterflap is uitgerust: ‘verkenners, thuisvoelen, onder druk, appèl’. Tijs van den Boomen, Lotje van den Dungen, Marissa Klaver, Nordin Lasfar en Ivan Nio gingen op onderzoek uit.
Voelen mensen zich thuis in Groot-Amsterdam? Jazeker
De invalshoek: het gevoel van geborgenheid. Voelen mensen zich thuis in Groot-Amsterdam? De auteurs gingen kijken in Uithoorn, Beverwijk, Almere-Poort, Hilversum en Purmerend en concludeerden: jazeker, de mensen voelen zich thuis. Misschien in Almere-Poort nog het minst, maar ja, daar is alles nieuw. En dan de boodschap: in deze vredige metropool moeten de komende jaren wel 175.000 woningen worden bijgebouwd.
Thuis en buurt
Stop niet met lezen. De vijf expedities worden voorafgegaan door een uitgebreide sociologische beschouwing over thuisvoelen. Die maakt het boek pas echt de moeite waard. Ivan Nio zet hier vijf sociologische theorieën op een rij en dat is erg verhelderend. Hij noemt thuisvoelen, terecht, een glibberig begrip. En dan de epiloog: “Het denken over de toekomst van de stad is aan modes onderhevig. Tot voor kort was netwerkstad het sleutelbegrip, het ging om bereikbaarheid en daily urban systems, om polycentrische fragmentatie en ijle zones. Je hoort het woord steeds minder, nu zijn thuis en buurt dominant en gaat het om bottom-up, lokaal en circulair.” Amsterdam doopte recentelijk zijn omgevingsvisie zelfs ‘De menselijke metropool’ – dat is iets als de Grote Vriendelijke Reus. Maar woorden maken het monster niet kleinschalig, waarschuwt Nio. Kijk uit dat je de werkelijkheid van de netwerkstad niet uit het oog verliest.
Dit artikel verscheen eerder op: zefhemel.nl
Cover: ‘Amsterdam straat Pixabay’ door djedj (bron: pixabay.com)
Door Zef Hemel
Professor Revitalisation City and Countryside (Abe Bonnema Chair), Rijksuniversiteit Groningen en TU Delft
