'Meer doen op minder plekken'

Binnenstedelijke locaties zijn van oudsher het werkterrein van MAB Development, ont­wikkelaar van multifunctionele projecten, met een nadruk op het commercieel vast­goed. Als onderdeel van de Rabo Vastgoed­ groep is het bedrijf 100 procent dochter van Rabobank. Die binnenstedelijke oriëntatie is een plus, nu dat zo’n beetje de enige loca­ties zijn die nog in trek zijn. Isaäc Kalisvaart, CEO van MAB, is opgetogen. Voor het Rotterdamse herontwikkelingsproject First Rotterdam, pal tegenover het Centraal Station, tekenden Robeco en NautaDutilh. Het betreft een verdichting en een transformatie van een bestaande kantorenlocatie, waar Nauta al zit, bovenop een vervoers­ knooppunt. Voor het Amsterdamse ODE (Oosterdokseiland), ook al naast Centraal, is inmiddels het laatste kantoor verhuurd. Naast Vodafone en TomTom vestigt zich binnenkort nog een hoofdkantoor op deze binnenstedelijke locatie. Daarnaast worden de woningen en winkels met succes verkocht en verhuurd. Vanuit het MAB hoofdkantoor in de Haagse Muzentoren wijst Kalisvaart naar De Kroon, de nieuwe aanwinst in de Haagse skyline naast de nieuwbouw van BiZa: alle woningen zijn verkocht, ten dele aan HaagWonen, en de winkels zijn goeddeels verhuurd. Zojuist is ook een huurder gecontracteerd voor de helft van kantorenprogramma van circa 8.000 m2. Kalisvaart: “Het kan dus wél. Er is echt wel interesse, als je maar op de juis­ te plekken hoogwaardige en duurzame pro­jecten ontwikkelt.”

E-tailers en outlets

Die projecten moeten wel aan een aantal cruciale voorwaarden voldoen. Niet alle steden vallen in de prijzen, en datzelfde geldt voor locaties binnen die steden. Kalisvaart: “De groei is eruit. Er zijn absoluut kansloze plekken.” De contouren van de meest kans­ rijke locaties beginnen zich af te tekenen. Om te beginnen binnensteden waar de con­sument graag vertoeft vanwege een hoge belevingskwaliteit en rondom multimodale vervoersknooppunten. Kalisvaart: “Het OV neemt alleen maar in belang toe.” Behalve een goede fysieke infrastructuur moeten locaties vooral ook brede stedelijke voor­zieningen bieden. Veel bedrijven zoeken een vitale multifunctionele stedelijke om­ geving voor hun werknemers. Daarnaast is een cruciale voorwaarde voor een nieuwe ontwikkeling de gebruikers vroegtijdig te betrekken bij het project, vindt Kalisvaart. Alleen al voor het regelen van de financie­ring is dat noodzakelijk. MAB ontwikkelt nauwelijks speculatief. “Wij zoeken oplossingen voor stedelijke plekken op basis van de stedenbouwkundige uitgangspunten samen met gebruikers en beleggers. Innova­tie speelt daarbij een belangrijke rol.”

Zie voor de volledige publicatie: